O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Iyul 2019   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
07.05.2019

BAROKAT VA MAGFIRAT OYI

Isomiddin qori AHROROV, Shayxontohur tuman «Xoja Ahror Vali» jome’ masjidi imom-xatibi:

— Koinot, mahluqot va mavjudotlarni yo‘qdan bor qilib yaratgan, bandalariga yaxshilik mavsumi, gunohlarimizni shu tafayli kechirilishiga sabab bolgan ibodatlar va duolar ijobat boladigan Ramazon oyini munosib kutib olishga buyruq bergan Ulug Robbimizga hamdu sanolarimiz bolsin!

On bir oy davomida turli-xil amallarni qilamiz. Bandamiz, ojizmiz, bazida bilib, bazida bilmay gunoh qilib qoyamiz. Ramazonda esa galvir kotariladi va ana shu xatolar kechiriladigan oydir, qachonki, savoblarimiz serob bolsa. Ramazon arabcha sozdan olingan bolib, manolarini allomalar turlicha: saqlamoq, saqlanmoq, ehtiyot qilmoq, ehtiyot bolmoq, kuydirmoq, kechirmoq tarzida bayon qilishgan. Bandani tutgan rozasini, ibodatini qabul qilib, Ramazongacha nimaiki, qilgan gunohlari bolsa shuni kuydirilishini bildiradi.

Avvalo, shu haqda oylashimiz kerakki, biz muborak Ramazon oyiga qanday tayyorgarlik kordik? Qaysi holatda kirib bormoqdamiz va Ramazonda qanday amallarni qilishni rejalashtirib qoydik? Biz qalbimiz bilan, xolis muhabbat bilan tayyorgarlik korib borsak, tutgan rozamizdan huzur-halovat topamiz, duolarimizdan lazzat olamiz. Uluglarimiz Ramazonga 6 oy qolganda Allohim Bizlarni Ramazonga ozing yetkazgin, deb duo qilsa, Ramazon otkandan keyin esa 6 oy davomida ey Robbim, ozing tutgan rozamizni, ibodatimizni qabul qilgin, deb duo qilisharkan. Siz bilan bizning ham umrimiz ana shunday bolishi kerak. Demak, oldimizda qanday ulug oy turganini his qilaylik.

Otgan yili bir odam: Ancha qazi, asal, gosht, yongoq zahira qilib qoydim, nasib bolsa, yetsa kerak-a, deb savol bergan edi. Niyatimiz toza bolmasa, qalbimizda qanoat, sabr, rozaga nisbatan ixlosimiz, muhabbatimiz bolmasa, tonnalab yigsak ham u yetmaydi. Tayyorgarlik deganda qalban va ruhan tayyor turishimiz kerak. Bu Alloh farz qilgan ibodat! Unga men qanday tayyorgarlik kordim? Giybatimiz yoqmi, yolgonimiz yoqmi, gunoh-tuhmatlarimiz yoqmi, oziga noshukurchiligimiz yoqmi?

Ayollarimiz hayot, turmush tashvishlari bilan bolam-chaqam, deb tayyorgarlik esidan chiqib qolgan bolishi mumkin. Ularga, qizlarimizga, opa-singillarimizga ham eslatib qoyaylik. Ana shunda Ramazon xonadonimizga rahmat, barokat oyi bolib keladi. Chunki, Alloh korib turibdi. Bandam men farz qilgan ibodatimga tayyorgarligini qara. Alloh taolo oshanga yarasha barokat beradi.

Ramazon oyida roza tutib, ibodat qilib, yurgan odamning his-tuygusi kuchayadi. Yani rozador bolib yurgan odam hech kim bolmasa ham rozasini ochib yubormaydi. Xudo korib turibdiku, degan his tuygusi boladi. Agar ana shu his tuygu har bir daqiqada siz bilan bizning yodimizda bolsa, hayotimiz oylaganimizdek osuda otadi. Nima uchun turmushimiz past-balandliklardan iborat? Vaqti-vaqti bilan muammolarga, qiyinchiliklarga, mashaqqatlarga duch kelamiz? Bunga siz bilan bizning ojizligimiz, etiqodimizda Alloh bizni kuzatib turibdiku, degan his tuyguni kamligi, sayozligi sabab boladi.

Ramazon rozasi balogat yoshiga yetgan har bir momin-musulmon uchun farz. Uzurlik holatlar: sut emadigan bolasi, homilador, bemor, musofir, roza tutishga monelik qiladigan kasalligi bolsa, ular istisno. Kimki, betob yoki safarda bolib, rozasini tuta olmagan kunlarini boshqa kunlarda tutishi mumkin. Alloh bizga yengillik istaydi. Agar banda qasddan roza tutmasa bir kunga 60 kun tutib berishlik lozim boladi. Alloh taolo bizni shu ibodatlarga muvofiq qilgani uchun ham oziga taslim bolib, tan olib, uning buyruqlarini amalga oshirib, qaytariqlaridan qaytib, Paygambarimiz Muhammad (s.a.v.)ga ergashib, rozalarini mukammal tutish bandalik vazifamiz.

Bugun fan, tibbiyot olimlari ham roza ochlik odamlarni ichki va tashqi kop kasalliklariga shifo bolishiga sabab bolishini asoslashdi. Yani inson bir yilda ixtiyoriy ravishda 28-29 kun och qolishi kerak ekan. Tibbiyot olimlari tekshiruviga kora, bir yil davomida roza tutmay turli hil davo vositalarini ichib yurgan odamning tashxisiga qaraganda, bir oylik farz rozasini, Paygambar alayhissalomning sunnatiga ergashib, yil davomida har oyda uch kun rozalarini tutib yurgan insonning tahlili ancha toza chiqqan ekan. Ramazonda ham ruhiy, ham jismiy, ham manaviy, ham qalbiy jihatdan poklikka erishiladi.

Bu oyda oilamizda kitobxonlikni yolga qoyaylik. Hech bolmaganda oxiratimizga, etiqodimizga, iymonimizga, ahloqimizga hujjat boladigan bitta kitobni oqiylik. Ozbek tilida chiqqan Quronni farzandlarimizga oqib beraylik.

Uluglarimizni qarang, ular Ramazonni qanday otkazishgan? Imom Zuhoriy aytgan ekan, Ramazon oyi bu och-nahorlarni qornini toydirish oyidir. Iftorlik qilamiz ha, kimlarni aytamiz? Ushbu tadbirlarimizga qorni toq kishilarni taklif qilamiz. Iftorlikka haqiqiy muhtojlarni chaqiradiganlar oramizda bor, lekin kam. Bazilar ularni past sanaydi. Bir muhtoj garib odam kelib qolsa, haligi oziga toq tanishimizga yomon korinmaslik uchun quvib solamiz. Ramazon oyida Alloh taolo bitta yaxshilikka 100 dan ortiq savob beradi.

Imom Moliy molikiy mazhabining asoschisi, ulug allomamizning al-Muvatto degan kitoblari ahli ilmlar ichida malum va mashhur... Ul zot Ramazon kelsa hadis ilmini toxtatib qoyar ekan. Hadis ilmi ham buyuk ilm. Rasulullohni bitta hadisini oqib, unga oz hayotida mukammal amal qilib yurgan bandasiga, Rasululloh 100 ta shahid savobini berarkan. 1 ta shahid 70 odamni shafoat qilish huquqiga ega. Bitta sunnatiga shuncha mukofot. Ana shu sunnatlarni hayotimizga qollashimiz kerak. Shul inson hadis ilmini toxtatib, Quron oqishga kirishar ekan. Quron oqilgan joyga Allohni barokati yogiladi.

Hadis ilmining sultoni, muhaddislar ustozi buyuk bobokalonimiz Imom Buxoriy hazratlari ham Ramazon oyida bir kunda bir marta hatim qilarkan. Undan tashqari tarovehda ishtirok qilib, uch kunda bir marta hatim qilarkanlar. Ular Ramazonni ana shunday otkazar ekanlar.

Gurur, kibr momin-musulmonga yarashmaydi. Aybimizni odamlar korib qolmasin, deb qanday berkitsak, yaxshiligimizni ham xuddi shunday berkitishimiz kerak. Ana shunda musulmon bolamiz. Quronda hamma narsa bor. Faqat bugun biz Quronni togridan-togri oqiy olmaymiz. Kimgadir ergashib oqishimiz lozim. Hadisdan biz bilim olishimiz uchun ulamolarga ergashishimiz kerak. Ulamolar kimga ergashadi. Ozidan oldingi ulamolarga. Ular kimga tobeinlarga, tobeinlar kimga sahobalarga. Sahobalar kimga, Paygambar alayhissalomga...

Boshqa din vakili bolgan bir insonning farzandi bozorda xurmo yeb yurgan ekan, ota, ogliga qarab, oglim, bu ishingni yigishtir, musulmonlarning Ramazon oyi boshlandi. Ularga aziyat bermagin, debdi. Ul odam vafot etgandan song, jannatga tushgan emish. Undan sababini sorashsa, men musulmonlarni Ramazon oyini hurmat qilib, oglimni xurmo yeyishdan qaytarganim uchun shu yerga tushdim, deb javob beribdi. Qarang birgina hurmat uchun shuncha mukofot. Agar har bir musulmon bu oyda giybat qilmasa, boxton qilmasa, rozasini tutsa, Quron oqisa, sersadaqa bolsa va keyin ham bu ammallarini davom ettirsa qarang qancha savob boladi. Gaflatda qolishga haqqimiz yoq.

Musulmon odam na harakati, tili va na biron bir amali bilan boshqalarga zarar berishi kerak emas. Barchamiz ozimizning yaxshi amallarimiz bilan ibrat boladigan vaqt keldi. Unga beparvo bolishga hech kimning haqqi yoq. Musulmonlarning aslida qandayligini-yu, qoporuvchi kim, buzgunchi kim, terror kim, mutaassib kim, millatparast, fitnachi kimligini butun dunyo bilsin, ozimizning ezgu amallarimiz bilan musulmonning kimligini korsataylik.

Aql-farosat, idrok, ilm va marifat bilan hayot kechirsa inson gunoh qilmaydi. Roza tutib, yolgon ham gapirmaylik, noshariy sozlarni ishlatmaylik, giybat, zino qilmaylik. Shuningdek, araz-ginalarni unutaylik, kim bilandir arazlashib qolgan bolsak, kelsin mendan kechirim sorasin emas, biz birodarimizdan birinchi bolib, kechirim soraylik. Paygambar alayhissalomning muborak bir hadislari bor: Gina-kudratchini dini yoq. Alloh qalbimizdan gina-kudratnni ildizi bilan chiqarib tashlab, haqiqiy ozini, diniga, bandalariga muxlis, yaratganga sodiq, chin momin-muslimdek hayot kechirish baxtiga muvaffaq aylasin.

Xotira va qadrlash kunlari yaqinlashyapti, yaqinlarimizni, ota-onalarimizni qabrlarini obod qilib qoyaylik. Yomgirlar yogdi, chokib, ochilib qolmadimikan?.. Shuni bir koraylik. Dam olish kunlari nabiralar, farzandlar, aka-ukalar, yaqinlar bilan birga qabristonni ziyorat qilaylik, ularni eslaylik, haqlariga zikrlar qilaylik. Otgan ota-onangni ruhini chinqiratmagin, degan naql bekorga aytilmagan. Bu hadisda ham bor. Uluglarimiz buni quyidagicha keltiradilar: Albatta amallaringiz otib ketgan yaqinlaringizga korsatildi, agar qilgan amallaringiz siylayi rahim, ibodat, zikr, shukur, taqvo, aka-ukani ortasida meros talashish bolmasa va shunga oxshagan yaxshi amallar kop bolsa, ularning ruhlari xursand bolishadi, faxrlanishadi. Agar qilib yurgan amalimiz ogirlik, zulm, adovat, dushmanlik, yoltosarlik, buzgunchilik, insonlarga aziyat berish bolsa, ruhlar bundan chinqirab, yaqinlaridan qocharkan va Allohim bizni ortimizda qolganlarni ozing bizni qanday himoya qilib, marifatga, yaxshilikka boshlab qoygan bolsang, ularni ham yaxshilikka boshlamaguningga qadar jonlarini olmagin, deb duo qilarkan. Bu ham savob, barokot, sunnat.

Qabrlarga etiborsiz bolmaylik, uning ichida yo jannat, yo dozax bor. Uni qay biriga munosib bolishimiz bu hayotimizda qanday ishlar qilganimiz bilan bogliqligini unutmaylik.

Oz zamonasining mashhurlaridan bolgan Chustiy domla ham bu borada siz bilan bizga ornak bolib quyidagi sozlarini aytganlar:

Eslasin ruhimni avlodim desang, sen ham otgan avlodingni hurmat et...

Yaratgan Robbimiz kirib kelgan Muborak Ramazon oyini elimizga, xalqimizga, oilalarimizga rahmatli, magfiratli va barokatli oylardan bolishini nasib etsin!


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: