Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    May 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3
01.02.2018

MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARI

chinakam tarbiya maskani, farzandlarimiz kelajagi uchun har tomonlama maqbul va ishonchli dargohga aylanadi

Prezidentimiz tomonidan 2017 yil 9 sentabrda imzolangan Maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarorga ko‘ra, maktabgacha ta’lim muassasalarida katta o‘zgarishlar boshlandi.

Bunga asosiy sabab — bugungi kunda maktabgacha ta’lim muassasalarida ko‘plab muammolarning mavjudligi va umuman ushbu tizimning eskirganligidir. Bu borada faoliyat yuritib kelgan mutasaddi vazirliklar, mahalliy davlat hokimiyati organlarining maktabgacha ta’lim sohasiga yondashuvi qoniqarsiz ahvoldaligidir. Maktabgacha ta’lim muassasalari infratuzilmasi va moddiy-texnik bazasining hozirgi holati bolalarni maktabgacha ta’lim bilan to‘liq qamrab olishni ta’minlashga imkon bermayapti.

Mamlakatimizda maktabgacha ta’lim muassasalari tizimi bosqichma-bosqich ham mazmunan, ham shaklan yangilanishni taqozo qiladi.

Prezidentimiz tomonidan qabul qilingan 2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim muassasalari tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qaror hamda unda belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan Maktabgacha ta’lim muassasalarining faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risidagi qaror bu jarayonni tezlashtirishga turtki bo‘ldi.

2017-2021 yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi qarorda maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish, xususan, sheriklik asosida hammabop va hamyonbop maktabgacha ta’lim muassasalarini tashkil etish, MTMlar faoliyatini yaxshilash, ularga metodik ko‘mak berish kabi keng ko‘lamli kompleks tadbirlarni amalga oshirish nazarda tutilgan.

Davlat maktabgacha ta’lim muassasalarida tarbiyalanuvchilarning ta’minoti davlat byudjetlari mablag‘lari, nodavlat ta’lim muassasalarida esa sarf-xarajatlar muassis hisobidan amalga oshiriladi. Davlat va nodavlat ta’lim muassasalari bolalarga ta’lim-tarbiya berishda bir xil maqsad va vazifalarni bajaradi.

Maktabgacha ta’lim tizimiga sifatli xizmat ko‘rsatish, bolalarning intellektual va jismoniy rivojlanishini to‘g‘ri tashkil etish, bolalarni maktab ta’limiga tayyorlash talablarini shart-sharoiti bo‘lmagan, moslashgan binolarda joylashgan muassasalarda, ayniqsa, qishloq bog‘chalarida bajarish mushkul. Endilikda bu kamchiliklar bartaraf etilib, yangi qiyofaga kirayotgan maktabgacha ta’lim muassasalari zamonaviy mebel va o‘quv jihozlari, o‘yinchoqlar, bolalar uchun adabiyotlar bilan ta’minlanmoqda.

Qarorga binoan, davlat, nodavlat maktabgacha ta’lim muassasasi, jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat maktabgacha ta’lim muassasalari tarbiyalanuvchilarining sog‘lom va xavfsiz ovqatlanishini tashkil etish tartibi to‘g‘risidagi nizomlar tasdiqlandi.

Shuningdek, davlat maktabgacha ta’lim muassasalarida nutqi, eshitishi va ko‘rishida yengil nuqsonlari bo‘lgan bolalarga xizmat ko‘rsatish uchun defektolog shtat birligi joriy etildi. Psixik rivojlanishida nuqsonlari bo‘lgan o‘g‘il-qizlarni jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat maktabgacha ta’lim muassasalaridan tashqari boshqa davlat va nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalariga qabul qilishga yo‘l qo‘yilmasligi belgilandi.

Qarorda jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan davlat maktabgacha ta’lim muassasalari rahbar, pedagog va tibbiyot xodimlarining lavozim maoshlari va bazaviy tarif stavkalariga 100 foiz miqdorida qo‘shimcha to‘lov saqlab qolinganligi ko‘rsatilgan. Ta’lim-tarbiya jarayoni va muassasaning ish tartibi, maktabgacha ta’lim muassasalari pedagog xodimlarining davlat byudjeti hisobidan malaka oshirishlarining tashkil etilishi, bolalarni qabul qilish tartibi, chin yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni qabul qilishda beriladigan imtiyozlar, guruhlardagi bolalar sonining minimal va maksimal me’yorlari, muassasalarni moliyalashtirish manbalarining aniqlashtirilishi, ko‘p tarmoqli ixtisoslashtirilgan maktabgacha ta’lim muassasalarini tashkil etish, maktabgacha ta’lim muassasalariga qabul qilish yoshining o‘zgartirilishi, tarbiyalanuvchilarning sog‘lom ovqatlanishini tashkil etishning yangi mexanizmlarini joriy etish nazarda tutilganligi e’tiborga sazovordir.

Maktabgacha ta’lim berishning sifatini oshirish va bolalarni maktabga tayyorlashning muqobil shakllarini joriy etish orqali ta’lim-tarbiya jarayoni yanada takomillashtiriladi. Qisqa muddatli guruhlar sonini ko‘paytirish natijasida har yili 5-6 yoshdagi 3950 nafar bolani maktab ta’limiga tayyorlash uchun sharoit yaratiladi. Qishloq joylarda maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarning muassasada bo‘lish vaqtini qisqartirish evaziga ota-onalarning badal to‘lovlari 30 foizgacha kamaytiriladi. Maktabgacha yoshdagi bolalarni qabul qilish yoshining 2 yoshdan 3 yoshga o‘zgartirilishi bilan bolalarni maktabgacha ta’limga qamrovi 1,5 barobarga oshiriladi. Bu esa har tomonlama sog‘lom va barkamol bolani ulg‘aytirish maqsadiga erishishga zamin yaratadi

Maktabgacha ta’lim vazirligi tomonidan muassasalarga tayyor va yarim tayyor oziq-ovqatlarni yetkazish tizimi qayta ko‘rib chiqilmoqda. Bu jarayonda uzluksizlikni, belgilangan standart va sifatni ta’minlashga katta e’tibor qaratiladi. Shu bois sohaga tadbirkorlar ham jalb qilinadi. Mutaxassislar oziq-ovqatlarning foydali elementlarga boyligini, shifokorlar esa bolalarning o‘sish sur’atlarini kuzatib boradi.

Qaror asosida sohada davlat-xususiy sheriklik mexanizmlari ilk bor joriy etilib, bunda xususiy sektorlar soliq, boj to‘lovlarida, uzoq muddatli va maqbul shartlarda kreditlar olish kabi qator imtiyozlarga ega bo‘ladi. Bunday sa’y-harakatlar tufayli maktabgacha ta’lim muassasalarida hammabop narxlar ta’minlanadi.

Nodavlat maktabgacha ta’lim muassasalari faoliyatining belgilangan talablarga to‘la javob berishi viloyat maktabgacha ta’lim boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi, tegishli me’yorlar buzilgan holatlarda qonuniy choralar ko‘riladi. Qolaversa, xususiy bolalar bog‘chalaridagi alohida qulayliklar, namunali jihatlar o‘zlashtirilib, o‘zaro tajriba almashiladi.

Bolalar bog‘chalarida ota-onalarning iqtisodiy imkoniyatlarini hisobga olib, 3-4 soatlik kichik guruhlar tashkil etiladi. Muassasalarda davlat tili bilan bir qatorda rus tili va ingliz tillarini o‘rgatish samaradorligi oshiriladi. Bundan tashqari, tarbiyachi va bolalar uchun yangi o‘quv-metodik hamda didaktik adabiyotlar nashr etiladi. Maktabgacha ta’lim muassasalariga malakali shifokorlar, dori-darmon va tibbiyot buyumlari, sanitariya-gigiyena vositalari ajratiladi. Ta’lim muassasalari bosqichma-bosqich zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va zarur texnika vositalari bilan ta’minlanadi. Shuningdek, ota-onalarning muassasa faoliyatidan qay darajada qoniqayotgani, ularning talab va istaklarini aniqlashtirish uchun anonimik tarzda so‘rovnomalar olinadi.

Muxtasar aytganda, maktabgacha ta’lim muassasasi chinakam tarbiya maskani, farzandlarimiz kelajagi uchun har tomonlama maqbul va ishonchli dargohga aylanadi. Bunday zamonaviy tizim bolalarni to‘liq qamrab olish, ularni intellektual va jismoniy jihatdan barkamol qilib voyaga yetkazish imkonini beradi.

 

Shoista SODIQOVA,

Nizomiy nomidagi TDPU

maktabgacha ta’lim metodikasi kafedrasi dotsenti. 



DB query error.
Please try later.