Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    May 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3
28.11.2017

REZAVORLAR — YASHIL KO‘KATLAR

yoki tuprog‘ida oltin gullayotgan zamin

Bugun O‘zbekistonimizda yetishtirilayotgan noz-ne’matlarni dunyoning ko‘plab davlatlari aholisi yaxshi biladi. Sarxil meva, uzum, qovun-tarvuzlarning xaridorlari behisob. Endi Qashqa vohasi tuprog‘ida o‘stirilgan ko‘katlar ham xorijga jo‘natilmoqda.

Qarshi shahriga erta tongda yetib bordik. Keyin Kasbi tumani yo‘lidan Mirishkor sari burildik.

Arabboy aka Xosiyatov tuman oqsoqollaridan biri. O‘zXDP faoli, ancha yil partiya kengashiga rahbarlik qilgan. Xozir «Nuroniy» jamg‘armasi tuman bo‘limi raisi. Ishi ko‘p ekanligiga qaramay, bizga hamrohlik qildi. Tomorqalardan yaxshi foydalanayotgan mirishkorlar huzuriga boshladi.

Mirishkor mahallasida yashayotgan 69 yoshli To‘raqul bobo Nusratov 4 o‘g‘il va 4 qizni ulg‘aytirib elga qo‘shgan inson. To‘rt o‘g‘ilning tomorqalari yonma-yon ekan.

— O‘zim kenja o‘g‘lim bilan bir hovlida turaman, — deydi To‘raqul bobo. — 16 sotix tomorqamiz bor. Ertagi kartoshkadan 1 million, piyozdan 4 million so‘m foyda oldik. O‘rniga sarimsoqpiyoz ekib, ko‘kartirib olganmiz. 8 bosh sog‘in sigirdan har kuni sog‘ib olingan 70-80 litr sut qayta ishlash uchun tadbirkorlarga topshiryapmiz. Boshqa o‘g‘illarning olayotgan daromadi ham chakki emas.

 Bobo bilan xayrlashgach, dala yo‘lidan katta maydonga yetib keldik. Yam-yashil maysalar dengizday chayqaladi. Dala chetidagi ko‘rkam shiypon oldida bizni fermer Asqar Zaripov kutib oldi.

— Xo‘jaligimizni 2006 yilda tashkil etganmiz, — deydi Asqar. — Jami maydonimiz 50 gektar. Bu yil 40 gektar g‘allaning hosildorligi yuqori bo‘ldi. Rejadagidan 38 tonna ko‘p, jami 148 tonna don sotdik. Keyin 10 gektar yerdagi paxta rejasini 120 foiz qilib bajardik. So‘ng o‘ylanib qoldim. Nega yerga boshqa ekin ekish mumkin emas? So‘rab-surishtirib, Surxondaryo viloyatida bir tajriba borligini bilib oldim va tavakkal qildim.

Asqar bizni Rajabboy Yoqubjonov bilan tanishtirdi. Asli termizlik bo‘lgan Rajabboy ancha yildan buyon tadbirkorlik bilan shug‘ullanar, o‘g‘li Bobirjon yordamchisi ekan.

— Bizning viloyatda bo‘shagan g‘alla maydonlaridan ikkinchi hosil olish ko‘pdan odat tusiga kirgan, — deydi Rajabboy. — Asqarjon taklif qilgach, shartnoma tuzib, yerni ijaraga oldik. Avgust oyida 10 gektar g‘alladan bo‘shagan maydonga shivit urug‘ini tashladik, nihollarni parvarishlab, oziqlantirib bordik. Endi manavi ko‘katlarni bemalol bozorga chiqarsa bo‘ladi.

— Shivit ekib ham boy bo‘lish mumkin ekan-da? — deyman qiziqishimni yashirmasdan.

— Surxondaryoda o‘n yildan buyon ko‘katchilik bilan shug‘ullanadigan dehqonlar bor, — tushuntiradi Rajabboy. — Urug‘ini o‘zimiz yetishtiramiz, har kilosini 80 ming so‘mdan sotsa bo‘ladi. Asqarjon bilan sherikligimiz bir mavsumda tugamaydi. Shartnomani uzaytirib, 15 oktabr kuni 14 gektar yerga shivit urug‘ini tashladik. Erta bahorda hosilini yig‘ib, savdoga chiqaramiz.

— Sir bo‘lmasa, sizlar yetishtirayotgan rezavorlarning xaridori kimlar?

— Shivitni uch marta o‘rib olamiz, — deydi Rajabboy. — Anavi «Mersedes» yuk mashinasini ko‘rayapsizmi? Ichiga muzlatgich o‘rnatilgan. Toshkentdan alohida muz bo‘laklarini olib kelganmiz. Karton qutilarning har biriga o‘rtacha 20 kilodan dastalangan shivit bog‘lamlari solinib, matoga o‘ralgan muz bo‘lagini ham joylaymiz. Bir mashinaga 15 tonnagacha yuk ketadi. Mahsulotni Rossiya, Ukraina, Belorus kabi davlatlardagi hamkorlarimizga yetkazamiz. Yo‘l uzoq bo‘lsa-da, mahsulot yaxshi saqlanib boradi. Hali biror marta xaridorlarimiz sifat yuzasidan e’tiroz bildirishgani yo‘q.

Ha, barcha ishlar puxta o‘ylangan. Fermer xo‘jaligining nomiga alohida hisob raqami ochilgan ekan. Xorijdan keladigan valyuta tushumlari shunga o‘tkaziladi. Foyda evaziga dalada mehnat qilganlar taqdirlanadi...

Darvoqe, Qashqadaryo viloyatida qishloq xo‘jalik mahsulotlarini eksportga jo‘natish borasida ancha tajriba to‘plangan. Men yaqinda «Argumentû i faktû» gazetasida Rossiyaga eng ko‘p tarvuzni o‘zbekistonlik mirishkorlar jo‘natgani haqida o‘qib, faxrlangandim. Bu o‘rinda tarvuz yetishtirishda katta tajriba to‘plangan Chiroqchi tumani dehqonlarining xizmati katta. Kitob, Shahrisabz, Yakkabog‘ tumanlarida uzum, olma, dukkakli mahsulotlar chetga chiqarilayapti. Koson tumanida qovun ekib, karton qutida eksportga chiqarayotgan tadbirkorlar anchagina.

Endilikda ular safiga mirishkorliklar ham qo‘shildi. Sirasini aytganda, tumanda shivit yetishtirish va chetga chiqarish tajribasini o‘rgansa arziydi.

Bu yil tumanda 1600 gektar yerga kechki ekinlar ekildi. Oraliq ekinlar eksportidan rejadagi 159 ming dollar o‘rniga 1 million dollarga yaqin daromad olindi. Kelgusi yilda to‘qsonbosti ekinlarning o‘zidan 11 ming tonnaga yaqin mahsulot yetishtirib, kamida 3 ming tonnasini eksportga jo‘natish rejalashtirilgan.

Sahro bag‘ridagi tuman dalalari, tomorqalarni aylanib, ulug‘ adibimiz Oybekning «Bir o‘lkaki, tuprog‘ida oltin gullaydi...» degan so‘zlarini qayta-qayta dilimdan o‘tkazaman...

 

Yunus UZOQOV,

«O‘zbekiston ovozi» muxbiri.



DB query error.
Please try later.