04.03.2017

AYOLINI ARDOQLAGAN XALQ BAXTLI BO‘LADI

Baxtli ayolning chehrasi qanday bo‘ladi? Baxtli onalarning mehridaryo ko‘nglini kim qanday tasavvur etadi? Bu kabi savollar haqida qancha ko‘p o‘ylasak, shuncha ko‘p fikr, shuncha ko‘p mulohazalar, bedor xayollar uyg‘onaveradi. Bu haqda bir zum o‘ylashning, baxtli ayol chehrasini ko‘z oldimizga keltirishning o‘zi ajib bir saodatdek tuyuladi.

Shu paytda beixtiyor yaqin o‘tmishimizda g‘amgusor, mushtipar ayollarimiz boshidan kechirgan zimiston kunlar, mudhish va berahm zamonning zil-zambil xotiralari ko‘z o‘ngimizga keladi. Dalalarda bemavrid ochilgan lola gullardek yurgan qizlar, bir qo‘lida bola, bir qo‘lida paxta to‘la etak ko‘targan ayollar, o‘g‘lini olis yurtlarga xizmatga jo‘natib ko‘zi to‘rt bo‘lib o‘tirgan dili vayron onalar... Bunday chehralarni ko‘z oldiga keltirgan odamning ko‘ngli mahzun tortadi. Chunki bunday chehralarda qizlar, yorlar, onalar baxtsiz ko‘rinadi, ayol baxtsiz ko‘rinadi...

Suratlar aldamaydi, haqiqatni gapiradi. O‘tgan asrda olingan suratlardan biriga tikilamiz. Undagi ayol shu qadar dard bilan ma’yus qaraydiki, ko‘zlarida ne-ne o‘y hasrat, ne-ne ushalmagan orzular aks-sado beradi. Go‘yo bu ayol suratga tushayotib ham kimdandir yordam, najot kutgandek ko‘rinadi, iltijo qilib, yolvorib turganday ko‘rinadi...

Afsuski, yaqin o‘tmishda opa-singillarimiz, ayollarimiz, onalarimiz, momolarimiz og‘ir mehnatdan bosh ko‘tarmadi, kosasi oqarmadi, bir etak bolalari bilan g‘arib kulbalarda kun ko‘rdi, azob-iztiroblarni yurak-yuraklariga yutib yashashga majbur bo‘ldi.

Agar o‘tmishdagi suratlarga boqsangiz, o‘sha zamondan qolgan xotiralarga quloq tutsangiz, bunga iqror bo‘lasiz, ayollarning nigohlarida qo‘rg‘oshindek qotib qolgan dardlar, alamlarni ko‘rasiz, his etasiz...

Mamlakatimiz mustaqilligi e’lon qilinganida ayollarimiz, onalarimiz hammadan ko‘proq quvongan, desak, aslo mubolag‘a bo‘lmaydi. Mustaqillik yillarida xotin-qizlarning og‘ir mehnatini yengillashtirish, ularning sog‘lig‘ini asrash, huquqlarini himoya qilish, farzand tarbiyasi uchun qulay sharoit yaratish va yana boshqa ko‘plab hayotiy masalalar bo‘yicha amalga oshirilgan islohotlar, qabul qilingan qonunlar, farmon va qarorlar, ro‘yobga chiqarilgan loyiha va dasturlar ayollarni ulug‘lashga, qadrlashga qaratildi.

Keling, shu o‘rinda ayrim misollarga e’tibor qaratsak. Har yili Konstitutsiya bayrami munosabati bilan Yangi yil arafasida o‘tkaziladigan tantanali marosimni yurtdoshlarimiz o‘zgacha hayajon og‘ushida kutadi. Chunki shu kuni demokratik islohotlarni chuqurlashtirishga qaratilgan dolzarb vazifalar belgilanishi bilan birga, kelgusi yilga nom beriladi. Tabiiyki, yilga nom berishda davlatimiz va jamiyatimiz uchun eng muhim bo‘lgan masalalar qamrab olinadi. Hozirga qadar bu haqdagi eng ko‘p quvonchli xabarlarni ayollarimiz, opa-singillarimiz, onalarimiz eshitgan, desak, ayni haqiqatni aytgan bo‘lamiz:

«Oila yili» (1998 yil), «Ayollar yili» (1999 yil), «Sog‘lom avlod yili» (2000 yil), «Ona va bola yili» (2001 yil), «Sihat-salomatlik yili» (2005 yil), «Barkamol avlod yili» (2010 yil), «Mustahkam oila yili» (2012 yil), «Obod turmush yili» (2013 yil), «Sog‘lom bola yili» (2014 yil), «Sog‘lom ona va bola yili» (2016 yil)... Mustaqillik yillarining nomlaridan keltirilgan misollar davlatimiz, xalqimiz uchun ayol baxti, oila baxti oliy qadriyat darajasiga ko‘tarilganini tasdiqlaydi, ayni paytda, hammamizni xotin-qizlarni ardoqlashga, e’zozlab-avaylashga da’vat qiladi.

Aslida barcha yillardagi islohotlar va yangilanishlarda, oylik, haftalik, kerak bo‘lsa, kunlik reja va maqsadlarimizda ayol zotiga, onalarimizga bo‘lgan mehr-muhabbat hissi ufurib turadi. 2017 yilning Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili deb belgilanishi, tegishli Davlat dasturi asosida murojaatlarda ko‘tarilgan muammolarni hal qilish bo‘yicha ulkan va qat’iy ishlar amalga oshirilayotgani buning yorqin isbotidir.

Chuqurroq o‘ylab ko‘rsak, joylarda deputatlar, davlat idoralari, mahalliy hokimliklar, prokuratura, ichki ishlar organlari rahbarlari va boshqa mutasaddilar bilan ochiq muloqotlar yo‘lga qo‘yilishidan birinchi navbatda nuroniy onaxonlar, ayollar minnatdor va manfaatdor bo‘layotgani oydinlashadi. Chunki ayollarimiz, ayniqsa, qishloq joylarda istiqomat qilayotgan opa-singillarimiz o‘zini o‘ylantirayotgan yoki oilasida yuzaga kelgan muammoni osonlikcha birovga aytmaydi, dardini oshkor etishga, hatto savol berishga iymanadi. Ariza yozib, qog‘oz to‘ldirib, biron idoraning eshigini taqillatishga andisha qiladi. Buning ustiga hududdagi rahbaru mas’ullar dimog‘dor bo‘lsa, oddiy odamlarning hurmatini joyiga qo‘yishni bilmasa, qo‘pol muomala qilsa, ayollar bunday kimsalarga ikki dunyoda ham murojaat qilmaydi. Undan ko‘ra, dardu-tashvishlarini ichiga yutib yashayveradi.

Shu ma’noda parlament a’zolari, mahalliy mutasaddilar uyma-uy yurib, muloqot qilayotgani, xususan, xonadon bekalarining murojaatlari tinglanayotgani, taklif va istaklari hisobga olinayotgani ko‘plab muammolarning yechim topishiga xizmat qilmoqda, momo-buvilarimizning duosi, orzu-niyatlari ezgu ishlarga qanot bo‘lmoqda.

Ayni paytda bunday muloqotlar aholi, ayniqsa, xotin-qizlarni o‘ylantirayotgan muammolarni tan olib, ularni hamjihatlikda hal etish nihoyatda zarur ekanini ham ko‘rsatmoqda, ta’bir joiz bo‘lsa, rahbaru mutasaddilarning ko‘zini ochmoqda.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasida ayrim idoralar va ularning rahbarlari real hayotdan va xalq ehtiyojlaridan ma’lum darajada uzilib qolayotgani alohida ko‘rsatib o‘tildi. Xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash va himoya qilish borasidagi vazifalar belgilab berildi. Oila asoslarini yanada mustahkamlash, xonadonlarda tinchlik-xotirjamlik, ahillik va o‘zaro hurmat muhitini kuchaytirish, ma’naviy-ma’rifiy ishlarni aniq mazmun bilan to‘ldirish, ayollar o‘rtasida jinoyatchilik, oilalarda ajralishlar ko‘paygani kabi xalqimizga xos bo‘lmagan achchiq va noxush masalalarni hal etish, ayollarning bandligini ta’minlash zarurligi ta’kidlandi.

«Ayollar uchun doimiy ish joylari yaratish borasidagi muhim masala bilan bir qatorda, oilaviy biznes, kasanachilik, hunarmandchilik, tomorqa xo‘jaligini keng rivojlantirish ishlari ham oqsamoqda. Bu o‘rinda rasmiyatchilikka, qog‘ozbozlikka, hatto ko‘zbo‘yamachilikka berilish holatlari ham kam emas va bu haqda ko‘plab haqqoniy misollarni keltirish mumkin. Savol tug‘iladi: kimni va nima uchun aldayapmiz?»

Bu haqqoniy savol real hayotni o‘rganish, shunga qarab ayollarimizni o‘ylantirib kelayotgan muammolarni hal qilish zarurligini ko‘rsatmoqda. Shuning uchun Bosh vazir o‘rinbosari boshchiligida turli tashkilotlarning rahbar va mutasaddilaridan iborat ishchi guruhlari tashkil etildi. Ushbu guruhlar joriy yilning 20 yanvaridan boshlab Andijon, Farg‘ona va Namangan viloyatlariga borib, ko‘chama-ko‘cha, xonadonma-xonadon yurib, mavjud vaziyatni chuqur va puxta o‘rganmoqda, tahlil qilmoqda, oddiy oilalardan, ko‘pni ko‘rgan otaxon va onaxonlarimizdan takliflar olmoqda. Keng qamrovli o‘rganishlar natijalari va achchiq saboqlari asosida mavjud muammolarning ham huquqiy, ham ijtimoiy-iqtisodiy, ham ma’naviy-ma’rifiy, ham tashkiliy tomondan yechimini o‘zida aks ettiradigan aniq chora-tadbirlar ishlab chiqiladi.

Prezidentimiz sog‘liqni saqlash vazirligi, hokimlar, tibbiyot muassasalari rahbarlari va xodimlari bilan o‘tkazgan uchrashuvlarida sohada to‘planib qolgan muammo va kamchiliklarni keskin tanqid qildi. To‘g‘risi, ushbu uchrashuvlarda xalqimizni, ayniqsa, onalar, xotin-qizlarni qiynab kelayotgan savollar o‘rtaga tashlandi.

Qishloq vrachlik punktlarining binosi bo‘lsayu, unda malakali mutaxassis ishlamasa, qo‘lidagi go‘dagi kasal bo‘lib qolgan kelinchaklar qayerga boradi? Faqat qon topshirish uchun viloyat yoki shahar markaziga borishga majbur bo‘layotgan, oddiy jarrohlik amaliyoti o‘tkazish ilinjida olis yo‘llarda sarson-sargardon yugurayotgan, tibbiyot xodimlarining qosh-qovog‘iga qarab ezilayotgan onalarning dardu-alamlarini kim tushunadi, ularga kim yordam beradi? Shifokorlar, mutasaddi rahbarlar qayerda yashashi, kim bo‘lishidan qat’i nazar, malakali tibbiy xizmatdan foydalanish O‘zbekiston Respublikasi fuqarosining konstitutsiyaviy huquqi ekanini anglab yetmasa, nima qilmoq, qanday yo‘l tutmoq kerak?..

Uchrashuvlarda shu kabi achchiq savollarga javob topish, bu boradagi muammolarni qisqa muddatlarda hal qilish bo‘yicha qat’iy topshiriqlar berildi. Xususan, faqat markazda emas, barcha hududlarda ixtisoslashtirilgan markazlar bo‘limlari faoliyatini yo‘lga qo‘yish, yuqori malakali shifokorlarning tibbiy ko‘rik va davolash amaliyotlarini tizimli tashkil qilish yuzasidan ustuvor vazifalar belgilandi. Bularning barchasi ayollarni e’zozlash, onalarimizni qadrlash, opa-singillarimiz baxtini ta’minlashga qaratilgan.

Prezidentimiz o‘tgan hafta Qashqadaryo viloyatida qurilayotgan Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya markazi Qarshi filiali loyihasi bilan tanishish jarayonida bir fikrni alohida ta’kidladi. Ya’ni, shifokor bemor kelishini kutishi kerak emas, kasallikning oldini olishi zarur.

Farzandi biron nuqson bilan tug‘ilgan onaning ruhiy holatini tasavvur qilib ko‘raylik. Bunday onaning ohu-zori olamga sig‘maydi, har kuni, har soat, har nafasda yuragi eziladi. Afsuski, hayotda bu kabi ko‘ngilsiz holatlar uchrab turibdi. Hududlarda profilaktika tadbirlari kuchaytirilishi birinchi navbatda go‘daklarning sog‘lom dunyoga kelishiga, oilalarning baxti va onalarning ko‘nglini asrashga xizmat qiladi...

Bu haqda ko‘pchilik yaxshi eslaydi. Ilgari zamonda qizlar, kelinlar o‘sma, surma, yarim-yorti oynacha va yana bir ikkita pardoz buyumi bilan umrini o‘tkazgan. Ochig‘ini aytish kerak, zamonaviy pardoz vositalari o‘sha paytlarda juda kam ayollarda bo‘lgan. Bugun yurtimizdagi barcha shaharu qishloqlarda go‘zallik salonlarining soni kun sayin ortib borayotgani, xotin-qizlar ularga navbat kutib turgani qalbni ravshan qiladi, hayotning qadri va jozibasini oshiradi.

Ayol qachon o‘ziga qaraydi, o‘zi uchun qachon vaqt ajratadi? Albatta, oilasi tinch, ro‘zg‘ori but, farzandlaridan ko‘ngli to‘q, o‘tayotgan kunidan, jufti haloli, yaqinlarining mehridan rozi bo‘lganida.

Go‘zallik qalbdan boshlanadi, deyishadi. Ayol baxtni his qilsa, uning ko‘ngli ham go‘zal bo‘ladi. Shuning uchun bo‘lsa kerak, baxtiyor ayollar har doim chiroyli ko‘rinadi.

Buyuk mutafakkirlar, dono kishilar har bir xalq ayollarining o‘ziga xos buyuk fazilatlari bo‘ladi, deb ta’kidlaydi. Bizning ayollarni ko‘klarga ko‘taradigan, mo‘tabar ko‘rsatadigan bunday fazilatlar juda ko‘p... Ular mehri, sadoqati, saboti bilan hurmat-izzatga, yaxshilikka, har qancha mehr-muhabbatga munosibdir. Chunki ular o‘zidan ko‘ra ko‘proq farzandlari, jufti haloli, oilasini o‘ylaydi.

Shu o‘rinda Birinchi Prezidentimizning O‘zbekiston ayollari sha’niga aytgan so‘zlari yodga tushadi:

«...Balki ular umid bilan bir yostiqqa bosh qo‘ygan umr yo‘ldoshiga hech qachon «Men sizni sevaman, yaxshi ko‘raman», deb aytmagandir, lekin butun qalbi, vujudi bilan o‘z yoriga fidoyi bo‘lgan ana shu ayollar timsolida men haqiqiy sevgi va sadoqat namunasini ko‘rganman, desam, ishoninglar, bu — ayni haqiqat. Yuzlari oftobda qorayib ketgan, qo‘llari mehnatda qadoq bo‘lgan bu ayollarning qalbi, yuragi shunchalar go‘zal, shunchalar beg‘ubor ekanini ko‘rib, dunyoda haqiqatan ham o‘zbek ayoliga teng keladigan ayol yo‘q, degan fikrga yana va yana bir bor ishonch hosil kilganman. Shu ma’noda, erkaklarga qarata aytmoqchiman: shuni bilib qo‘ying, bunday ayollarni boshqa hech joyda topolmaysiz!».

Muqaddas kitoblarda qayd etilishicha, onasi, qizi, opa-singlisi, ayolining hurmatini joyiga qo‘ygan, ularning orzu-istaklarini ro‘yobga chiqarish uchun intilib yashagan odam hech qachon kam bo‘lmaydi, ikki dunyo saodatiga erishadi. Ayolini ardoqlagan davlat qudratli, uning xalqi esa doim baxtli bo‘ladi.

 

To‘lqin TO‘RAXONOV



DB query error.
Please try later.