O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Oktabr 2017   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
10.01.2017

NISHONDA BALIQCHILIK

rivojlanmoqda, yangi ish o‘rinlari yaratilmoqda

Siz atrofini saksovul, yulgun, burgan kabi osimliklar qoplagan dasht bagridagi suv havzalarining turgan-bitgani xazina ekanini bilasizmi? Rosti, men ham ishonmagandim, keyinchalik oz kozim bilan kordim, zavqlandim, hayratga tushdim...

Adogini koz ilgamaydigan Qarshi cholining poyonini Nishon tumanining ekinzor va yaylovlari egallagan. Bagriga 3 milliard kubmetrgacha obi-hayot sigdira oladigan Tollimarjon suv ombori ham shu manzilda. Uning yaqinidagi ismi-jismiga monand «Nuriston» shaharchasi yil sayin kengayib borayapti.

Hamrohim — tuman hokimining iqtisodiy-ijtimoiy masalalar boyicha orinbosari Zokirjon Baratov bilan chol qa’riga tobora kirib borayapmiz.

Yol-yolakay suhbatimiz davom etadi.

Otgan yili hukumatimizning Nishon tumanini rivojlantirish boyicha alohida qarori qabul qilindi. Unga kora, 1040 loyiha amalga oshadi. Biz boshqa tarmoqlar qatori baliqchilikka ham katta etibor berayapmiz. Chunki shart-sharoit yetarli. Birgina Tollimarjon suv ombori 200 gektar maydonni egallagan. 2016 yil 300 tonnadan ortiq baliq yetishtirildi. Jayxun koli saxovati baliqchilik xojaligining dokoni ham, oshxonasi ham bor. Bu yil yana 60 gektar yer baliqchilik xojaliklari uchun ajratilyapti. Hademay baliq konserva ishlab chiqaradigan kichik korxona quriladi.

Men hokim orinbosarining mulohazalarini eshitib, qilinayotgan ishlarni oz kozim bilan korib, rejalarning amalga oshishiga aniq ishondim. Nihoyat, katta tosh yol yoqasidagi tepaliklar yoniga yetib keldik...

Baliqlarining asosiy qimmati ularning goshti tarkibidagi yarim toyingan omega-3 yog kislotasidir. Bu modda qondagi lipidlar va xolesterin miqdorini tartibga solib, aterosklerozning rivojlanishiga tosqinlik qiladi, bosh miya, yurak va qon tomirlar holatiga samarali tasir korsatadi. Tort soat mobaynida hazm boladigan chorva mollari goshtlaridan farqli ravishda baliq tarkibida 15 foiz miqdorida organizmga yengil singadigan oqsillar, shuningdek, yod, marganes, mis, rux, ftor kabi moddalar almashinuvi uchun betakror noyob mikroelementlar mavjud. Olimlarning takidlashicha, eng arzon baliqlar ham sogliq uchun foydali bolib, kopgina xususiyatlariga kora, qimmatbaho baliqlardan aslo qolishmas ekan. Haftasiga ikki marta baliq istemol qiluvchilarda yurak xastaliklari paydo bolish xavfi 30 foizga kamayar ekan.

Biz yaqinida toxtagan tepalikning yonida kichikroq kulba kozga tashlandi. Uning old tarafida daraxtlar kokka boy chozgan. Sal narida mahsulot saqlanadigan ombor qurilayotgan ekan.

Tepalikning bir tomoni katta kolga tutashib ketgan. Chuqurlikning yon tarafidagi taram-taram qatlamlar tagida toshlar kozga tashlanadi. Bizga peshvoz chiqqan oq-sariqdan kelgan yigit izoh berdi:

Bu yer eski tashlandiq tosh koni, ilgarilari qazib olingan qum-shagal yol qurilishiga ishlatilgan. Tuman hokimligi shu yerdan bizga 28 gektar maydon ajratib berdi.

Bu yigit biz izlab borgan Yoldosh Matsaidovning ogli Ergashjon ekan. Yoldosh aka bu yil 64 yoshga kiribdi. Oliy malumotli temiryolchi. Qarshi temir yol deposida 10 yil mehnat qilgan. Keyin Shortangazkimyo majmui qurilishida qatnashgan. Umr yoldoshi bilan birga 4 ogil va bir qizni ulgaytirib elga qoshishipti.

Yurtimizda tadbirkorlar hukumatimiz tomonidan har tomonlama qollab-quvvatlanayapti, deydi Yoldosh aka bizni qudratli texnika tuprogini surayotgan tepalik sari boshlarkan. Hokimiyat shu tashlandiq tepalik va kolni olishni taklif qilganda, yoq demadim. Qolaversa, ozim baliqchilikka qiziqaman. Lekin ishni boshlash oson bolgani yoq. Oshiqcha suvni kollektorga chiqarish uchun tepa tagidan alohida quvur otkazdik. Chunki suvni kamaytirmasak, baliq ovlab bolmaydi.

Avval Sirdaryo suvida kopaytirilgan chavoqlarni olib kelib tashladik, otasining gapini davom ettirdi Ergashjon. Uncha kopaymadi. Kop oyladik. Bilsak, bu kolga keladigan sizot suvlari Amudaryodan kelar ekan. Shuning uchun Xorazmga borib, Amu suvlarida osayotgan baliqlarning chavogini olib kelib, kolimizga tashladik. Asosan zogora, dong peshona, oq amur, ola-bula zotli baliq boqayapmiz. 2016 yilda 25 tonna baliq sotdik. Ammo vazni unchalik emas edi. Otgan yili esa savdoga chiqargan baliqlarimizning har biri 1-1,5 kilo tosh bosdi.

Tekislanayotgan manavi yer nimaga moljallangan?

Bu joyni bog qilamiz, dedi Yoldosh aka jonlanib. Tepalik bagrida esa limon yetishtiriladi. Kamida yana 20 kishi ishli boladi.

Shu payt suvi qochirilgan kolga tor tashlagan baliqchilar 5-6 baliqni ovlashdi. Har birining vazni 2-3 kilogrammdan kam emas.

Tuman hokimi orinbosarining aytishicha, kelgusi besh yillikda Qashqadaryo viloyati boyicha baliq yetishtirish kamida 2 baravarga osharkan.

Baliqchilar huzuridan qaytar ekanman, xalqimiz dasturxonini toyimli, xaridorgir, shifobaxsh nematlar bilan toldirish yolida ter tokayotgan nishonlik azamatlarga omad tiladim.

Yunus UZOQOV,

Ozbekiston ovozi muxbiri.



DB query error.
Please try later.