O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    May 2017   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
02.05.2017

HALOLLIK, FIDOYILIK VA MASULIYAT

yoki sudyalardan talab qilinadigan eng muhim jihatlar

Inson hayoti bilan bog‘liq faoliyat olib boruvchi kasb sohiblaridan doimo halollik va fidoyilik talab qilinadi. Bu bejiz emas. Bu borada notogri qilingan ish inson taqdiri butkul ozgarib ketishiga sabab bolishi mumkin. Sudya qabul qiladigan qaror zamirida inson taqdiri turishi bois ularning ishi nafaqat halollik, balki juda katta mas’uliyat ham talab qiladi.

Mamlakatimizda sud ishlarida adolatli qarorlar qabul qilishga qodir bolgan, mustaqil, turli xil tasirlarga qarshi tura oladigan yuksak malakali sudyalar korpusini shakllantirishga alohida etibor qaratilmoqda.

2017-2021 yillarda Ozbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yonalishi boyicha Harakatlar strategiyasida odil sudlovga erishish darajasini oshirish bilan birga nomzodlarni tanlash va sudyalik lavozimiga tayinlash tizimini yanada takomillashtirish muhim vazifa sifatida belgilangan.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2017 yil 21 fevraldagi «Ozbekiston Respublikasi sud tizimi tuzilmasini tubdan takomillashtirish va faoliyati samaradorligini oshirish chora-tadbirlari togrisida»gi farmoni bu borada muhim qadam boldi. Mazkur hujjat asosida ishlab chiqilgan Ozbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga ozgartishlar va qoshimcha kiritish togrisidagi qonun shu yil 7 apreldan kuchga kirdi. Konstitutsiyamizning 111-moddasi yangi tahririda Ozbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashining konstitutsiyaviy maqomi mustahkamlandi.

Shu paytga qadar sudya kadrlarni tanlash, tayyorlash va lavozimga tavsiya qilish ishlari Ozbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Sudyalarni tanlash va lavozimlarga tavsiya etish boyicha oliy malaka komissiyasi tomonidan amalga oshirib kelingan. Yangi qonun bilan Sudyalar oliy kengashiga keng vakolatlar berildi. Xususan, Prezident Ozbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi taqdimnomasiga binoan viloyatlar va Toshkent shahar sudlari raislari va rais orinbosarlarini, Ozbekiston Respublikasi Harbiy sudi raisini lavozimga tayinlaydi hamda lavozimidan ozod qiladi.

Ayni paytda kengash Ozbekiston Respublikasi Prezidenti bilan kelishgan holda harbiy sudlar, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari sudyalarini, tumanlararo, tuman, shahar sudlari raislarini hamda sudyalarini mustaqil ravishda lavozimga tayinlaydi hamda lavozimidan ozod qiladi. Shuni qayd etish kerakki, avval sudyalarning bu toifalari Ozbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanar edi.

Sudyalar oliy kengashining asosiy vazifalari va vakolatlari, huquqlari hamda majburiyatlari, uni shakllantirish va faoliyatini tashkil etish tartibini belgilash maqsadida Ozbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi togrisidagi qonun qabul qilindi.

Qonunga kora, kengash oz faoliyatida qonuniylik, mustaqillik, kollegiallik, xolislik, azolarining teng huquqliligi va ochiqlik prinsiplariga amal qiladi. Faqat qonunga boysungan holda davlat organlari va boshqa tashkilotlar, shuningdek, mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda ish yuritadi. Kengash faoliyatiga aralashishga yol qoyilmaydi. Aks holda bu qonunda nazarda tutilgan javobgarlikka sabab boladi. Kengash azolari qarorlar qabul qilishda siyosiy qarashlardan va boshqa tashqi tasirlardan xoli bolgan oz nuqtai nazarini ifodalaydi.

Kengash oz faoliyatini ochiq tarzda, davlat organlari, fuqarolarning ozini ozi boshqarish organlari, boshqa tashkilotlar va fuqarolar, shuningdek, ommaviy axborot vositalari bilan hamkorlikda amalga oshiradi. Bu sudyalik korpusini shakllantirish jarayonlarining ochiq bolishiga xizmat qiladi.

Qonunga muvofiq kengash yigirma bir nafar tarkibda sudyalar, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, fuqarolik jamiyati instituti vakillari va huquq sohasidagi yuqori malakali mutaxassislar orasidan shakllantiriladi. Sudyalar oliy kengashi raisi Prezident taqdimiga binoan Senat tomonidan tayinlanadi.

Bunda kengashning on bir nafar azosi kengash raisining taqdimnomasiga binoan Ozbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan sudyalar orasidan tasdiqlanadi. Kengashning bir nafar azosi Qoraqalpogiston Respublikasi sudlari sudyalari orasidan tasdiqlanadi.

Kengash kotibi va uning yetti nafar azosi huquqni muhofaza qiluvchi organlar, fuqarolik jamiyati institutlari vakillari hamda huquq sohasidagi yuqori malakali mutaxassislar orasidan Ozbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.

Kengashning on uch nafar azosi, jumladan, kengash raisi, kotibi va on bir nafar azosi doimiy asosda ishlaydi. Qolgan sakkiz nafar azosi oz faoliyatini jamoatchilik asosida amalga oshiradi. Kengash azolarining vakolat muddati besh yil etib belgilandi.

Ushbu talablar asosida shakllantirilgan Sudyalar oliy kengashi endilikda sudyalik lavozimlariga nomzodlarni tanlov asosida tanlaydi. Eng malakali va masuliyatli mutaxassislarni sudya etib tayinlaydi. Rahbar sudyalik lavozimlariga tavsiya beradi. Shu asosda sudyalar korpusini shakllantiradi. Sudyalar daxlsizligi buzilishining va ularning odil sudlovni amalga oshirish borasidagi faoliyatiga aralashishning oldini olish boyicha chora-tadbirlarni koradi. Sudyalarni kasbiy tayyorlashni, ularning malakasini oshirishni tashkil etish, sudyalarning faoliyati samaradorligini baholash, ularni ragbatlantirish boyicha tashabbus korsatadi. Ommaviy axborot vositalari bilan ozaro hamkorlik olib borish, aholi bilan muloqotni yolga qoyish, jismoniy va yuridik shaxslarning sudyalar tomonidan odob-axloq qoidalariga rioya etilishi masalalariga doir murojaatlarini korib chiqadi.

Sud-huquq sohasidagi qonun hujjatlarini yanada takomillashtirish, sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini va yagona sud amaliyotini taminlash, odil sudlovga erishish darajasini va uni amalga oshirish sifatini yaxshilash boyicha takliflar tayyorlaydi. Sudyalarni intizomiy javobgarlikka tortish togrisidagi, shuningdek, ularni jinoiy va mamuriy javobgarlikka tortish uchun xulosa berish haqidagi masalani korib chiqadi.

Kengash sudya kadrlar zaxirasini shakllantiradi. Turli darajalardagi sudlar sudyalarini tayinlash, qayta tayinlash, vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish bilan bogliq boshqa masalalarni hal qilishda ishtirok etadi.

Kengash sudyalarni davlat mukofotlari bilan taqdirlash togrisida Ozbekiston Respublikasi Prezidentiga iltimosnoma kiritadi. Kengashning muhim vazifalaridan yana biri — sud-huquq sohasidagi qonun hujjatlarini takomillashtirish, sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini va yagona sud amaliyotini taminlash, odil sudlovga erishish darajasini va uni amalga oshirish sifatini yaxshilash boyicha takliflarni korib chiqish uchun Ozbekiston Respublikasi Oliy sudi plenumiga kiritadi.

Sud-huquq sohasida amalga oshirilayotgan bu kabi islohotlar sudya va sud xodimlariga alohida masuliyat yuklaydi. Bu sohani tanlagan har qaysi mutaxassis, ayniqsa, yoshlar, sudyalik kasbi ota masuliyatli kasb ekanini doimo yodda saqlashi zarur. Oz ishini puxta bilish, teran fikrlay olish, har qanday vaziyatda masalani obdon oylab, togri qarorga kelish kabi fazilatlarni ozida shakllantirib borishi lozim. Chunki uning faoliyati zamirida inson taqdiri, jamiyat manfaati yotadi.

Mamlakatimizda Sudyalar oliy kengashi ish boshlashi bilan sudyalarni tanlash, ularni professional tayyorlash va malakasini oshirishning hozirgi zamon talablari va xalqaro standartlarga tola mos keladigan yagona tizimi yaratildi.

Sanjar DOSMANOV,

Ozbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi azosi.

OzA


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: