08.04.2017

AQL BOVAR QILMAYDIGAN ISHLAR

(Yoki Sho‘rchi tumanida bir fuqaroning xususiy mulkini asossiz buzishga bo‘layotgan urinishlar xususida)

Hayot kurashdan iborat, deb yozgan edi buyuk adib Aleksandr Dyuma o‘zining Graf Monte Kristo romanida. Qiziq, inson zoti paydo bo‘lgandan buyon ana shu kurash goh oshkora, goh pinhona davom etmoqda. Ba’zan kimdir g‘oliblik nashidasini sursa, kimdir mag‘lubiyat alamidan zor-zor titraydi. Kimdir adolatsizlikdan qon qaqshaydi.

Surxondaryo viloyatining Sho‘rchi tumanida istiqomat qiluvchi tadbirkor Ergash Danayev ikki yildirki, o‘z mulkini himoya qilaman deb, turli idoralar eshigi oldida sarson-sargardon. U tahririyatimizga yozgan xatida shunday hangomalar bor:

«Men 1993 yilning 1 oktabr kuni Sho‘rchi tuman sobiq «Obodon» jamoa xo‘jaligiga qarashli ovqatlanish nuqtasini sotib olgan edim. Davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish to‘g‘risidagi qonunga asosan menga davlat orderi berildi.

Mazkur order asosida 1994 yil 11 fevral kuni tuman hokimi tomonidan menga qarashli bo‘lgan oshxonani ro‘yxatdan o‘tkazish va nizomini tasdiqlash to‘g‘risida qaror qabul qilindi.

Men o‘tgan davr ichida tuman hokimining qarori bilan o‘zimga tegishli bo‘lgan mazkur oshxonani bir necha bor kapital rekonstruksiya qildim.

To‘g‘ri, davr shiddat bilan o‘zgarib bormoqda. Kecha qad rostlagan imorat bugun talabga javob bermasligi mumkin. Shu bois, men o‘zimga qarashli ovqatlanish nuqtasini zamon talablariga moslab qayta qurish maqsadida tuman hokimligiga murojaat qildim. Tuman arxitektura va qurilish bo‘limi boshlig‘i R.Turdiyev imzosi bilan 2015 yilning 5 fevral kuni yo‘llangan javob xatida:

Mazkur oshxona binosi qonuniy qurilish ro‘yxatiga olinmaganligini, kelgusi besh yil davomida uning buzilishi, ko‘chirilishi va shu joydan davlat ahamiyatiga molik qurilish amalga oshirilishi to‘g‘risida shaharsozlik hujjatlari mavjud emasligi ko‘rsatilgan.

Shundan so‘ng oshxona binosini qayta qurish maqsadida tuman arxitektura va qurilish bo‘limi bilan 188-sonli shartnoma tuzib, uning hisob raqamiga 260 ming 480 so‘m pul mablag‘i o‘tkazdim. Biroq osmondan tarasha tushganday, oradan bir necha kun o‘tar-o‘tmas R.Turdiyev menga tuman hokimining birinchi o‘rinbosari Mahmud Zoirov bu ishga to‘sqinlik qilayotganligini aytib, qurilish borasidagi ishlarni taqa-taq to‘xtatdi».

Ayrim amaldorlar uchun inson taqdiri bir o‘yinchoqdek. Tuman hokimligining huquqshunosi O‘ktam Ibragimov ham qonun doirasida yo‘l tutmadi. Mulk egasi Ergash Danayevdan pinhona ravishda fuqarolik ishlari bo‘yicha Denov tumanlararo sudini chalg‘itishga erishdi. Biroq uning nayrangi uzoqqa cho‘zilmadi. E.Danayev ishtirokida 2015 yilning 20 iyun kuni o‘tkazilgan qayta sud jarayoni tadbirkor foydasiga ajrim chiqardi...

Biz mazkur shikoyat xati yuzasidan Sho‘rchi tuman hokimi Haybullo Mamatqulov bilan uchrashdik. U E.Danayevga qarashli oshxonani buzib tashlash niyatida ekanligini ro‘yi-rost aytdi. Bu borada tuman Kengashining qarori ham mavjud, deya uqtirdi. Biz unga tadbirkorning qo‘lida fuqarolik ishlari bo‘yicha Denov tumanlararo sudining ajrimi mavjud ekanligini eslatganimizda:

«Biz yaqinda sudyalardan ham zo‘r bo‘lamiz, — dedi u miyig‘ida kulib. So‘ng u viloyatdagi yoshlar gazetasi hamda Toshkent shahridagi allaqanday gazeta uni tanqid qilganligini, har ikkala gazetani ham sudga berib, «g‘olib» chiqqanligini mag‘rurlanib so‘zlab berdi.

Qiziq, tuman rahbari buni bizga nega aytib berdi? Bu gapi bilan nimaga shama qilmoqchi bo‘layapti?..

— Odamni odam buzadi, deganlari rost gap ekan, — deydi tadbirkor. — Ayrim kimsalar tuman hokimini ham, uning o‘rinbosarini ham chalg‘itishga urinmoqda. Qiziq, arxitektura va qurilish idorasida shartnoma asosida pulli xizmat ko‘rsatadigan Chorshanbi Mamarayimov har ikki kunning birida kelib, oshxonani tezda buz, deya dag‘dag‘a qiladi. Bu oshxona tezroq buzilishiga u nega bunchalik qiziqmoqda?..

E.Danayevga qarashli oshxonani buzish borasida qabul qilingan qaror bilan tanishish maqsadida tuman hokimining birinchi o‘rinbosari M.Zoirov bilan uchrashmoqchi bo‘ldik. Hokim o‘rinbosari hali ish joyiga kelmagan ekan. Hokimiyat binosiga kiraverishdagi tor va noqulay joyda, «eski tanishimiz» Chorshanbi Mamarayimovga duch keldik. Uning ko‘ngliga qo‘l solib ko‘rgandik, negadir tutoqib ketdi. «E.Danayevning qo‘lidagi hujjatlar soxta», — dedi jahl otiga minib. «Biz uning ishini yaqinda prokuraturaga o‘tkazib, jinoyat ishi qo‘zg‘atamiz, oshxonasini esa buzib tashlaymiz».

Shu payt M.Zoirov ko‘rinish berishi bilan uning ortidan ergashdik. Keng yag‘rinli, qomatdor hokim o‘rinbosari bilan suhbatimiz dastlab qovushgandek bo‘ldi. Bir payt xonaga Ch.Mamarayimov bostirib kirib, gap mavzui boshqa tomonga ko‘chdi. Aftidan u o‘zi bilan ergashtirib kelgan termizlik mehmonga allaqanday binoni nol qiymatida olib berishda vositachilik qilayotgan edi.

— Yaxshi, — dedi hokim o‘rinbosari Mahmud Zoirov qo‘lini musht qilib stolga urar ekan. — Hujjatlarni tayyorlang. Siz tayyorlagan barcha hujjatlarga imzo chekaman. Chunki sizga ishonaman.

Hokim o‘rinbosarining bu maqtovlaridan mag‘rur jilmayib, yengil tebranib olgan Ch.Mamarayimov ko‘z qiri bilan bizga pinhona qarab qo‘ydida, so‘ng hokim o‘rinbosariga yuzlanib,

— Nega Ergashning oshxonasini buzmayapsiz? — dedi.

— Buzamiz, hokim bilan kelishganmiz, yaqinda albatta buzib tashlaymiz. — Hokim o‘rinbosari, shu tobda nimadandir xijolat chekayotgandek, bir muddat jim qoldi. So‘ng ko‘zini bir nuqtadan olmay so‘zini davom ettirdi. — Yaqinda texnika kiritib buzib tashlaymiz.

— Shunday qilish kerak. Bu ishni cho‘zib o‘tirishning keragi yo‘q, — deya uni qo‘lladi Ch.Mamarayimov.

Hokim o‘rinbosarining esiga nimadir tushib qoldi shekilli, stol ustidagi qog‘ozlarni titkilay boshladi. So‘ng hamsuhbatiga yuzlanib: — Viloyat boshqarmasiga xat jo‘natganmiz javob kelishi bilan oshxonani titib tashlaymiz.

Ch.Mamarayimov xonani tark etishi bilan, oradan fursat o‘tmay kimdir imo-ishora bilan dastlab hokim o‘rinbosarini, so‘ng uning yordamchisini tashqariga chaqirib oldi. Biz xonada hamkasbimiz bilan yolg‘iz qoldik. Ancha paytdan so‘ng qaytib kelgan M.Zoirov endi mutlaqo boshqa odamga aylangan edi. Chunki u, endi bizdan qo‘limizdagi hujjatlardan nusxa berishimizni, allaqanday qog‘ozlarga imzo chekishimizni va yo‘l hujjatlarini ko‘rsatishimizni talab qila boshladi.. Hatto nima maqsadda kelganimiz to‘g‘risida tushuntirish xati yozib berishimizni so‘radi, noiloj yozdik ham...

Ha, darvoqe, tuman hokimi Haybullo Mamatqulov mazkur binoni buzmoqchi bo‘lganligining asosiy sababi, oshxona joylashgan yer tibbiyot birlashmasi hududiga qarashli ekanligini ta’kidladi.

Tuman hokimining birinchi o‘rinbosari M.Zoirov o‘zi tashabbus ko‘rsatib, bosh muharrir nomiga yozgan javob xatida ham ushbu oshxona joylashgan hudud tuman tibbiyot birlashmasiga qarashli ekanligi ko‘rsatilgan.

Biz Sho‘rchi tumanidagi Mustaqillik ko‘chasi «Navro‘z» mahallasi hududida joylashgan tibbiyot birlashmasining «Er tuzish va ko‘chmas mulk» kadastri hujjatlari bilan tanishganimizda, bu gaplar g‘irt uydirma ekanligi, oshxona tibbiyot birlashmasi hududiga mutlaqo aloqasi yo‘qligini ko‘rdik. Tuman tibbiyot birlashmasi rahbarlari kadastr hujjatlaridan nusxa ko‘chirib, tasdiqlab bergan ma’lumotlarda ham bu o‘z aksini topgan.

Yana bir gap. Ergash Danayevning aytishicha, u davlat orderini, viloyat davlat arxivida saqlanayotgan hujjatlar bilan solishtirib, tegishli idoralarda nazoratdan o‘tkazganida hech qanday soxtakorlik ishlari aniqlanmagan.

— Tuman hokimi Haybullo Mamatqulov negadir menga qarashli bo‘lgan oshxonani buzib tashlashga jon-jahdi bilan kirishmoqda, — deydi tadbirkor. — Hokimning gapiga quloq tutib, xususiy mulkimni o‘z ixtiyorim bilan buzmaganligim sababli, oshxonaning chor atrofini temir panjaralar bilan o‘rab tashlashdi. Hatto o‘z korxonamga kirish uchun yo‘l ham qoldirmadi.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning shu yil 7 fevraldagi farmoni bilan tasdiqlangan 2017-2021 yillardaO‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasida, chunonchi xususiy mulkning huquq va kafolatlarini ishonchli himoyalashni ta’minlash, barcha turdagi to‘sqinliklar hamda cheklashlarni bartaraf etish, xususiy tadbirkorlik va kichik biznesni rivojlantirishda to‘liq erkinlik berishga alohida ahamiyat qaratilgan. Afsuski, mazkur tarixiy hujjat qabul qilingan bir paytda Sho‘rchi tuman rahbarlarining bu kabi harakatlari kishini juda hayratga solmoqda.

Ular ehtimol harakatlar strategiyasi bilan yaqindan tanish emasdir yoki qo‘yilgan vazifalar ahamiyatini anglamayapti. Yoki shu oshxonani tez buzdirib, o‘rnini kimgadir berishga va’da qilishgan bo‘lishi mumkin. Har holda bu oshxona atrofida bo‘layotgan gaplar kishida shunday tasavvur uyg‘otadi.

 

Abdi QODIROV,

«O‘zbekiston ovozi» muxbiri. 



DB query error.
Please try later.