O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Iyul 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
26.06.2018

ILM MOJIZASI XALQNI BUYUK MAQSADLAR SARI BOSHLAYDI

Ibrohim YO‘LDOSHEV, Ozbekiston davlat san’at va madaniyat instituti rektori, filologiya fanlari doktori, professor:

— Ilm yuksalgan yurtda fan yutuqlari barcha sohalarga kirib boradi. Ilmiy izlanishlar, tadqiqotlar, kashfiyotlar mamlakatni, millatni dunyoga tanitadi. Islohotlar jadallashadi. Bu tamoyillarga tayangan millat jahon sahnasida ozining mustahkam orniga, soziga ega boladi. Ilmning oshishi, ilmning kirib borishi, ilm mojizasi xalqni buyuk maqsadlar sari boshlaydi.

Hech mubolagasiz aytish kerakki, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning oliy talim muassasalarida talim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan islohotlarda faol ishtirokini taminlash togrisidagi qarori oliy talim tizimida faoliyat korsatayotgan olimlar, keng jamoatchilik tomonidan katta mamnuniyat bilan kutib olindi.

Qaror matbuotda elon qilinganidan song otgan qisqa vaqt ichida oliy oquv yurtlari rahbarlari, professor-oqituvchilar, akademiklar tomonidan koplab munosabatlar bildirilmoqda.

Prezidentimizning ushbu qarori haqida «Ozbekiston ovozi» gazetasida Samarqand davlat universiteti rektori, texnika fanlari doktori, professor Rustam Xolmurodov, akademik Qalandar Abdurahmonov, professor Damin Torayevlarning mulohazalarini oqib, oliy talim sohasining taniqli mutaxassislari fikrlaridan tasirlanib qolimga qalam oldim.

Hayot bir joyda toxtab turmaydi. Bugun sodir bolayotgan yangiliklar, ozgarishlar, islohotlar insoniyat oldiga bir qator dolzarb vazifalar qoymoqda. Muammolarni bartaraf etish, davr bilan birga qadam tashlash uchun avvalo, jamiyatda fikrlar xilma-xilligiga erishish zarur. Dunyoga tiyran nigoh tashlash, fan va texnologiyalar sohasida olib borilayotgan ilmiy izlanishlardan doimiy xabardor bolish, bir soz bilan aytganda, jahon fani erishayotgan yutuqlardan orqada qolmasdan, aksincha, ularga integratsiyalashish kerak, deb oylayman.

Bilim qudrati bugun butun dunyoni boshqarmoqda. Rivojlangan mamlakatlar tajribasidan malumki, qayerda ilm-fan rivojlansa, osha davlat taraqqiy etadi. Xalq farovon yashaydi. Shaharu qishloqlar obod boladi. Bilim kuchi cheksizdir.

Mamlakatimizdagi islohotlar taqdiri kimga bogliq? Savodli, saviyali kadrlarga bogliq. Bunday mutaxassislar qayerda tayyorlanadi? Oliy oquv yurtlarida. Bugun oliy oquv yurtlarimiz ushbu talablarga javob beradigan kadrlar yetishtirishga qodirmi? Bu yolda qanday muammolar bor? Ming afsuski, bu borada hali kop ish qilishimiz kerakligini Prezidentimiz qarori bizga yana bir bor anglatdi. Qarorda muammolar roy-rost aytilgan, ularni bartaraf etish chora-tadbirlari belgilangan. Oliy talim tizimida faoliyat korsatayotgan professor-oqituvchilar masuliyatini yanada oshirish, befarqlik, konikish illatlaridan qutulish kerakligi uqtirilgan.

Qarorda professor-oqituvchilar faoliyatini, bilimi va pedagogik konikmasini baholash tizimining mavjud emasligi talim sifatiga salbiy tasir korsatayotgani alohida takidlangan. Ushbu tizimning yolga qoyilmaganligi sababli bugun oliy talimda faoliyat yuritayotgan pedagoglar ish natijasini tahlil qilish imkoniyati yoq. Mazkur holat birinchi navbatda kadrlar tayyorlash sifatiga putur yetkazadi. Buning oqibatida yillar davomida yaxshi ishlagan, korsatkichi yuqori yoki aksincha nomiga ishlayotgan, biron yutuqqa erishmagan professor-oqituvchilarga bir xil qarab kelingan. Ragbat va jazo choralarining yetarli darajada qollanmasligi tufayli yaxshi ishlayotganlarning ishga bolgan munosabati salbiy tomonga ozgaradi.

Qarorda aytilganidek, oqitishni tashkil qilish, talabalar bilimini baholash borasida ham bugungi mavjud holat mutlaqo talabga javob bermaydi. Shuningdek, oliy oquv yurtlariga kirishdagi test savollari abituriyentning fikrlash qobiliyatini aniqlash imkoniyatini bermasligi, iqtidorli yoshlarni oliy oquv yurtlariga qabul qilishda bir qator muammolarni keltirib chiqarayotgani ayni haqiqat. Mazkur holat yillar davomida ota-onalar va jamoatchilikda haqli etiroz uygotib kelayotgan edi.

Dunyoda qotib qolgan, isloh etilmaydigan jarayonning ozi yoq. Barchasini tuzatish, togrilash mumkin, albatta. Test savollari na ota-onada, na abituriyentda, na unga maktabda dars bergan oqituvchida norozilik tugdirmasligi kerak.

Qarorda oquv jarayoni ustidan jamoatchilik nazoratining yoqligi ham keskin tanqid qilingan. Buning natijasida muammolar paydo bolmoqda. Tushunmovchiliklar kelib chiqmoqda. Bu oliy oquv yurtlari nufuzi tushishiga olib keladi.

Prezidentimiz qarorida oliy talim muassasalarining mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlardagi ishtiroki, tashabbuskorligi sezilmayotgani korsatib otilgan. Bu achchiq haqiqatni tan olishdan boshqa ilojimiz yoq. Chunki biz olimlar barcha sohalarda bolayotgan ozgarishlarga oz vaqtida munosabat bildirishimiz, ilmimiz bilan yordam berishimiz, turli loyiha va takliflarni ortaga tashlashimiz kerak. Chunki biror-bir soha ilm-fansiz taraqqiy etmaydi, rivojlanmaydi.

Bugun biz XXI asrda yashayapmiz. Asrimiz axborot asri, texnologiyalar asri, deb nomlangan. Dunyoning rivojlangan davlatlari universitetlarining rasmiy veb-saytlari talaba-yoshlar hamda keng jamoatchilik bilan tom manoda fikr almashish va ozaro muloqot maydoniga aylangan. Afsuski, yurtimizdagi oliy talim muassasalarining bu boradagi intilishlarini yetarli, deb bolmaydi. Bunday vaziyatda olimlarimiz OAV, ijtimoiy tarmoqlar va boshqa turli axborot tarqatuvchi manbalarda faol bolishlari, fan-texnika yutuqlarini muntazam targib etib borishlari lozim. Mazkur muammo ham Prezident qarorida keltirilgan. Uni bartaraf etish barchamizning vazifamizdir.

Oliy talim muassasalari innovatsiya va texnologik goyalar, fikr va muloqotlar markaziga aylanmagani, xalq xojaligining turli sohalarida mavjud bolgan muammolarni bartaraf etish yuzasidan tahlil va taklifning yoqligi, yosh olim va talabalarda tashabbus yetishmasligi ham qarorda korsatib otilgan.

Qadim-qadimdan sharqda ilmiy muloqotlar, bahslar, uchrashuvlar, suhbatlar madrasalarda bolib otgan. Bu borada osha zamonning zabardast olimlari barchaga ornak bolgan, yol korsatgan. Muammolar yechimini topgan. Shuning uchun ham ota-bobolarimiz ilm ahlini qadrlashgan, ezozlashgan, davralarning toriga otqazishgan. Bu shuni korsatadiki, fan ishlab chiqarishsiz, ishlab chiqarish fansiz taraqqiy etmaydi. Bu ikki muhim masala birlashgandagina yuksaladi. Insoniyatga foyda keltiradi.

Bir donishmand aytgan ekan: Yoshlarga bilim bering, Vatanni sevishni orgating. Bugungi kunda olimlarimiz ushbu muhim haqiqatni anglab yetsa, yoshlarimizni ushbu goya atrofida birlashtira olsak, qudratimiz oshadi, mamlakatimiz yuksaladi.


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: