O'zb  
 
22.02.2018

PARTIYA TASHKILOTLARI VA DEPUTATLAR

yaxlit tizim sifatida ishlashi talab etiladi

Boymurod YuSUPOV, O‘zbekiston XDP Markaziy Kengashi bolim boshligi:

— Siyosiy partiyalar mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng kolamli islohotlar jarayonida tashabbuskor bolishi zarur. Bugungi zamon shiddati bizdan shuni qat’iy talab etmoqda.

Buning uchun nima qilish kerak? Avvalo, partiyaning markaziy organi ishini tizimlilik asosida qayta korib chiqish, quyi tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirishning samarali mexanizmlarini joriy etish kerak boladi.

Otgan yili Ozbekiston XDP kengashlari qoshidagi 206 ta Jamoatchilik qabulxonasiga 10244 murojaat tushgan bolib, ularning 7490 tasi, yani 73 foiziga yechim topilgan, qolganlari esa nazoratga olingan. Murojaatlar soha va yonalishlar kesimida tahlil qilinganida, ularning asosiy qismi ish bilan taminlash, kommunal xizmatlar korsatish, sogliqni saqlash va boshqa ijtimoiy masalalarga doir ekani malum boldi. Bu hududiy partiya tashkilotlarimiz, xalq deputatlari mahalliy Kengashlaridagi guruhlarimiz ishini tubdan kuchaytirish zarurligini korsatmoqda. Nimaga desangiz, joylardagi ijtimoiy masalalarni hal qilish bizning asosiy vazifamiz hisoblanadi.

Xalq deputatlari mahalliy Kengashlarining faoliyatiga qachon va nimaga asosan baho berish mumkin?.. Hududdagi umumiy vaziyat ijobiy tomonga ozgarsa, byudjet ijrosi toliq taminlansa, jinoyatchilik kamaysa, yangi ish orinlari yaratilsa, aholining turmush darajasi yaxshilansa, shunda mahalliy Kengashlar faoliyatiga ijobiy baho bersa boladi. Davlatimiz rahbari hududlarga tashrifi chogida, faollar bilan yigilishlarda bu masalaga alohida etibor qaratmoqda. Demak, hali kamchiliklar oz emas.

Misol uchun, koplab mahalliy partiya kengashlari qoshidagi Jamoatchilik qabulxonalari faoliyati tegishli nizom talablari asosida olib borilmayapti. Sayyor qabullar kutilganidek tashkil etilmayotir. Aholi tomonidan kotarilgan muammoli masalalar yechimini topish deganda, kopchilik tashkilotlarga xat orqali murojaat etishni yoki mahalliy Kengashlar sessiyasiga nomiga masala kiritishni tushunmoqda.

Achchiq bolsa-da, tan olishimiz kerak, partiya Markaziy Kengashi faoliyati hududiy kengashlarga, Qoraqalpogiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida amalga oshirilayotgan ishlar tuman, shahar kengashlariga yetib bormayapti.

Oz navbatida, mahalliy Kengashlardagi deputatlik guruhlarining tasiri sezilmayapti, ular tomonidan qilinayotgan ishlar, tashabbuslar juda kam. Joylardagi muammolarni hal etishda partiya guruhlari tomonidan sessiyalar kun tartibiga imkoniyat darajasidan kam miqdorda masala kiritilmokda. Bir soz bilan aytganda, markaz va quyi tizim bir-birini yetarlicha tushunmayotganligi natijasida qator kamchiliklar saqlanib qolmoqda.

Masalan, tuman va shahar Kengashlaridagi partiya guruhlarining tashabbusi dasturiy maqsadlarni amalga oshirishga emas, koproq deputatlarning oz saylovchilari bilan uchrashuvlari davomida kotariladigan alohida masalalarni hal etishga qaratilmoqda. Bu esa deputatlik nazorati vositalari, jumladan, deputat sorovidan yetarlicha foydalanilmasligiga olib kelyapti. Aksariyat hollarda mahalliy Kengashlardagi partiya guruhlari azolari – deputatlar mazkur huquqdan qonunlar va muhim qarorlarning ijro etilishini nazorat qilish emas, balki shaxsiy masalalar yuzasidan yollangan murojaatlarni hal qilishga komaklashish ilinjida foydalanmoqda.

Siyosiy partiyalar tashkilotlari va deputatlarning ish uslubini yanada takomillashtirish, aholining huquqiy madaniyatini oshirish maqsadida joylarda «markaz-viloyat-tuman» tartibida ishlaydigan tizim yolga qoyildi. Yuqoridan pastga tushib, ham deputatlarni, ham turli aholi qatlamlarini Oliy Majlis palatalari, siyosiy partiyalar faoliyati, qonun ijodkorligi, qabul qilinayotgan yangi qonun hujjatlari haqida xabardor qilib borishni yolga qoyish muhim vazifa.

Yana bir ahamiyatli tomoni, shu orqali Oliy Majlis ish uslubini viloyat kengashlariga, viloyat kengashlari ish uslubini esa tuman va shahar kengashlariga orgatish imkoniyati paydo boladi. Hayotga, odamlar ichiga kirmasdan, ular bilan muloqot qilmasdan, faqat yuqoridan turib topshiriq berishdek nomaqbul amaliyot endi ish bermasligini, undan butunlay voz kechish vaqti kelganini hammamiz tushunishimiz kerak.

Buning uchun, birinchi navbatda, mahalliy davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarida elektorat manfaatlari amalda himoya qilinishiga erishish zarur. Jumladan, mahalliy Kengashlar deputatlari bilan birgalikda partiya elektoratini oylantirayotgan muammolarning kelib chiqish sabablarini aniqlash hamda umumiy yechim yollarini topishga etibor qaratish talab etiladi. 2017 yilning dekabr oyida Siyosiy partiyalar togrisidagi qonunga kiritilgan ozgartirishlar bunga imkon beradi.

Malumki, mazkur qonun bilan belgilangan yangi meyorlar siyosiy partiyalar deputatlik birlashmalarining sessiyalarda davlat hokimiyati ijro etuvchi organlari mutasaddi shaxslari hisobotlarini eshitish tashabbusini ilgari surish bilan bogliq masalalardagi huquq va vakolatlarini kengaytirdi. Shuningdek, partiya guruhlarining Qoraqalpogiston Joqorgi Kengesi va xalq deputatlari Kengashlariga kiritiladigan masalalarga doir takliflari korib chiqilishi shartligi belgilandi.

Lekin bitta savol ochiq qolmasligi kerak. Yani, mahalliy Kengashlar deputatlari kimdan va qayerdan tajriba organadi? Yangicha huquqiy sharoitda ishlash uchun ularga yaqindan komaklashish lozim boladi. Oylashimizcha, bu orinda ayrim masalalarga alohida etibor qaratish muhim ahamiyatga ega.

Birinchidan, qonun loyihalari ustida ishlash boyicha Qonunchilik palatasidagi Ozbekiston XDP fraksiyasi azolarining 2018-2019 yillarga moljallangan ish rejalarini ishlab chiqish va tasdiqlash kerak.

Yani, Ozbekiston XDP Saylovoldi dasturi asosida qonun loyihalarini tayyorlash maqsadida OzXDP fraksiyasi azolari, tegishli mutaxassislardan iborat ishchi guruhlarini shakllantirish hamda belgilangan muddatlarda qonun loyihalarini ishlab chiqish va muhokamaga kiritish amaliyotini joriy etish.

Ikkinchidan, ijtimoiy yonalishda qabul qilingan qonunlarni huquqiy ekspertizadan otkazish, bir-birini takrorlovchi, bir-biriga zid meyorlarni aniqlash, qonunosti hujjatlarini ajratish va yaxlit tizimga keltirish, qonun va qonunosti hujjatlarining bir-biriga mos kelishini tahlil qilish, shularning natijalaridan kelib chiqib, qonunchilikka ozgartish va qoshimchalar kiritish tashabbusi bilan chiqish lozim.

Uchinchidan, Qonunchilik palatasi muhokamasiga kiritilgan qonun hujjatlari boyicha Ozbekiston XDP pozitsiyasining boshqa siyosiy partiyalar pozitsiyasidan farq qilishini taminlash. Partiyalararo bahslarni olib borish uchun tegishli va aniq takliflarni ishlab chiqish.

Tortinchidan, Qonunchilik palatasi muhokamasiga kiritilgan qonun loyihalari yuzasidan tayyorlangan fraksiya takliflarini keng jamoatchilik bilan muhokama qilish.

Beshinchidan, har bir qonun loyihasi yuzasidan fikr va takliflarni quyidan, yani fuqarolardan, joylardagi xalq deputatlari Kengashlaridan olish tartibini keng joriy etish, aholi ortasida ochiq muhokamalar tashkil qilish. Shu maqsadda qonun loyihalari boyicha davra suhbatlari, jamoatchilik bahslari, jumladan, partiyalararo bahslarni tashkil etish.

Oltinchidan, fraksiya majlislarida partiya faollari va mahalliy Kengashlar deputatlarining ishtirokini taminlash, muhokama etilayotgan qonun loyihasi yuzasidan ularning ham fikrlarini inobatga olishni amaliyotga joriy qilish.

Yettinchidan, Qonunchilik palatasining qonun loyihasini birinchi oqishda qabul qilish togrisidagi qaroriga mazkur loyihani jamoatchilik muhokamasiga chiqarish haqidagi meyor kiritilishini kozda tutish muhim, deb oylayman.

Shular orqali qonunlar muhokamasiga keng xalq ommasini jalb qilish, bu jarayonda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish masalalarini bosqichma-bosqich hal etib borish mumkin boladi.



DB query error.
Please try later.