O'zb  
 
25.02.2017

XALQ BILAN MULOQOT

odamlarning dardiga darmon bo‘lmoqda, qadr-qimmatini joyiga qoymoqda, davlatga ishonchini mustahkamlamoqda

Har qanday taklif, tashabbus, boshqacha aytganda, goya hayotiy bolgandagina uni odamlar qabul qiladi, qollab-quvvatlaydi. 2017 yil — Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili, deb e’lon qilinishi jamoatchilik tomonidan katta mamnuniyat bilan kutib olingani ham jamiyatda bunga ehtiyoj bolganini bildiradi.

Buni Prezident Shavkat Mirziyoyev shunday izohladi: «Biz keyingi paytda odamlar bilan muloqot qilishni unutib qoydik. Ularning ichiga kirib, ochiq va samimiy gaplashish, dardini eshitish bizning faoliyatimizda, afsuski, oxirgi oringa tushib qoldi».

Bunday xulosaga kelinishi sababini Ozbekiston Respublikasi Prezidenti virtual qabulxonasiga qisqa tort oy orasida 400 mingdan ortiq murojaat tushgani, Prezident saylovi oldidan otkazilgan uchrashuvlarda berilgan savollar bilan boglab, chegaralansak, yarim haqiqatni aytgan bolamiz. Haqiqatning ikkinchi tomoni shundaki, katta hayotiy tajribaga ega, odamlar issiq-sovugidan yaxshi xabardor, ularning dardini yuragidan otkazgan rahbargina bunday nozik va otkir muammolarni tan olishi, ochiq aytishi mumkin.

Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari himoyasiga qaratilgan bunday dadil qaror Birinchi Prezidentimiz Islom Karimov rahbarligida inson haq-huquqini taminlash yolida olib borilgan ulug ishlar qatiylik bilan davom ettirilayotganini ham bildiradi.

Bugun odamlar joylarda deputatu senatorlar, davlat idoralari rahbarlari bilan otkazilayotgan muloqotlardan oz savollariga javob topilayotgani, muammolari tezkor hal bolayotganidan mamnunlik izhor etishmoqda. Bu muloqotlarni ozlariga korsatilgan katta etibor va gamxorlik timsoli sifatida qabul qilishmoqda.

Darhaqiqat, muloqot sozi arabcha bolib, uchrashish, suhbatlashish manosini bildiradi. Kimdir kimnidir yoqlab kelib, uchrashsa bu avvalo etibor, hurmat. Davlat idoralari vakillari, rahbarlari odamlar bilan uchrashsa, muloqot qilsa bu fuqaro huquqi, erkinligi, shanini himoya qilish, muammolarini hal etish degani, insonni qadrlash degani. Muloqotlardan maqsad ham odamlarni tashvishga solayotgan muammolarni organish, yechish, yani inson manfaatini taminlash.

Biroq shu orinda savol tugiladi: Inson manfaatini taminlash qamrovi qayerdan boshlanib, qayerda tugaydi? Uning chegarasi bormi? Bu savolga javob bitta: Insonning hayoti, erkinligi, shani va qadr-qimmati bilan bogliq nimaiki bolsa, hammasi inson manfaati hisoblanadi. Konstitutsiyamizda belgilangan barcha tamoyillar ijrosi inson manfaatlariga xizmat qiladi. Demak, inson manfaati deganda, avvalo, insonni qadrlash, uning hurmat-izzatini joyiga qoyish, munosib yashashi uchun sharoit yaratib berish tushuniladi. Hech kim mute bolmasin, turli idoralar eshiklari oldida rangi sargayib yurmasin, oz tashvishi bilan ozi yolgiz qolmasin. Inson bolib tugilgan inson insondek yashasin.

Shu orinda oylab, yillab adolat izlab sarson-sargardon bolib yurgan odamning ruhiy holatini, tortgan azoblarini tasavvur qilib koraylik... Kecha-yu kunduz xayolini band etib, asabini kemirib kelgan muammosi hal etilgan kishining yelkasidan tog agdariladi, kongli obod, ruhiyati ozod boladi, gayrati oshadi, ishida unum boladi. Endi u yugur-yugurga ketgan vaqtini, kuchini, aqlini kasbi-koriga sarflaydi, katta orzu-havas, tashabbus bilan mehnat qiladi, jamiyatga, davlatga foydasi koproq tegadi, hayotdan rozi bolib yashaydi. Gap ming-minglab odamlar haqida ketayotganini hisobga olib fikrlasak, xalq bilan muloqotlar fuqarolarga, jamiyatga, davlatga behisob foyda keltirishiga iqror bolamiz.

Bugun ozaro suhbatlarda, matbuotda ham Endi xalqning orasiga kirib borishimiz kerak, degan davat tez-tez aytilmoqda. Bu ezgu maqsad, albatta. Ammo xalq orasiga kirib borish nimadan iborat boladi, tartibi qanaqa?

Prezident bu haqda ham keng tushuncha berdi. Muloqot degani joylarda odamlarni toplab, majlisbozlik qilish bilan belgilanmaydi. Eng avvalo, chekka qishloqlargacha, shu paytgacha tuman yoki viloyat rahbarlari qadami yetmagan hududlargacha kirib borish vazifasi qoyilmoqda. Ikkinchidan, Odamlar bilan ularning tilida gaplashish kerak, deb uqtirilmoqda. Yani, osmondan kelmay, pastga tushib, goddaymay, ochiq chehra bilan, mehr bilan, samimiy gaplashish zarurligi aytilmoqda. Prezidentimiz odamlar dardini eshitish, muammolarini organish mexanizmini korsatib berish barobarida ularga yechim topishning yangi yollarini ham taklif etdi.

Etibor bering, har bir hududda odamlar manfaatini himoya qilish masalasiga hokim, prokuror va ichki ishlar bolimi boshligi bevosita masulligi takidlanmoqda. Bu korsatma jamoatchilik tomonidan katta minnatdorlik bilan kutib olindi. Endi masala butunlay boshqacha qoyilmoqda: odamlar davlat idoralari eshiklari oldida sargayib otirishiga yol qoyilmaydi, balki mansabdor shaxslar odamlarning huzuriga borishi, ularning holidan xabar olishi, dardini eshitishi kerak boladi. Bundan buyogiga yuzakichilik, rasmiyatchilik, kozboyamachilik, qogozbozlik kabi illatlarga qarshi murosasiz kurash boshlanadi. Endi rahbarlar faoliyatiga qogozdan-qogozga, hisobotdan-hisobotlarga kochib yuradigan raqamlar, malumotlarga qarab emas, xalq manfaati yolida nima ishlar qilayotganiga qarab, jamoatchilikning fikriga qarab ularning faoliyatiga baho beriladi.

Xalq bilan muloqot masalasi faqat deputatlar, rahbar shaxslar yoki davlat idoralari vakillarigagina daxldor vazifa emas, albatta. Bu masalada jamoat tashkilotlari, ayniqsa, siyosiy partiyalar, deputatlar zimmasiga katta vazifalar yuklanadi. Ilgarigidek silliq uchrashuvlar otkazib, hisobot yozishni endi zamon kotarmasligini deputatlar ham anglab yetmoqda. Deputatmisan, vazifangni chin yurakdan bajar, etiqod, masuliyat bilan bajar, degan talab qoyilmoqda. Deputatni xalq saylagan, u xalq vakili, u oziga ishonch bildirgan saylovchilarning chinakam xizmatkori bolmogi lozim. Aksariyat muammolarni birinchi bolib deputat bilmogi, organmogi, ularning yechimi boyicha davlat idoralari oldiga taklif va talablar qoymogi lozimligi aytilmoqda. Qonunlar qachon pishiq-puxta, hayotiy boladi? Qachonki deputatlar hayot haqiqatlarini yaxshi bilsa, vijdoni qiynalsa... Yil-on ikki oy xonada otirib, har zamonda bir aylanib, hisobot uchun uchrashuv otkazib kelish mutlaqo yaroqsiz tajriba bolganini bugun kopchilik tan olayapti. Bugun Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi fraksiyamiz azolari ham buni takidlashmoqda.

Ilgari ellik-yuz nafar odamni bir joyga toplab berishardi. Biz maruza qilardik, bir-ikki savol yoki taklifni eshitib, uchrashuv yaxshi otdi, degan kayfiyat bilan qaytardik, deydi Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi OzXDP fraksiyasi azosi Tursunpolat Norboyev. Endi mahallama-mahalla, qishloqma-qishloq, uyma-uy yurib, joylarda muammolar qanchalik toplanib qolganiga iqror bolayapmiz. Togrisi, Prezidentimiz bu talabni bekorga qoymaganini uchrashuvlar paytida chuqurroq angladik.

Muammolar bugun paydo bolgani yoq. Yillar davomida toplanib kelgan. Ammo biz ularga endi chinakamiga etibor qaratayapmiz, deydi xalq deputatlari Fargona viloyat Kengashidagi partiya guruhi azosi, Nuroniy jamgarmasi viloyat bolimi raisi Topvoldi Xoldorov. Togrisi, biz deputat sifatida endi uygondik, desam mubolaga bolmaydi. Har bir hududda yutuqlar bilan birga oziga yarasha muammolar borligini, odamlar bunday muloqotlarga muhtojligini oz kozimiz bilan kordik...

Odamlar bilan muloqot masalasi jurnalistlar, yozuvchi va ijodkorlarimizga ham bevosita daxldor. Biz nima deyapmizu, odamlar nima deyapti? Hayot haqiqatlarini qay darajada yoritayapmiz? Bizning gaplarimizga odamlar ishonayaptimi, aytganlarimiz ularga qanchalik tasir qilayapti?.. Bu savollar bugunning savollari, otkir savollar, xulosalar sorayotgan savollar...

Hayot ozgarib boraveradi, kechagi katta yangiliklar bugun oddiy voqealarga aylanib qolaveradi. Inson yanada ulkan marralarni kozlab intilaveradi. Har bir kun yangi kun. Uning oz vazifalari, talablari boladi. Bunga moslasholmagan odam yutqazadi. Bugun hayot ilgari surayotgan vazifalar masuliyatni, gayratni, javobgarlikni ikki barobar, ehtimol, uch barobar oshirishni talab etmoqda. Qaysi darajadagi rahbar bolishidan qati nazar, endi sidqidildan ishlashiga, xalqqa xizmat qilishiga togri keladi. Bilgan odam uchun aslida bu katta sharaf. Muqaddas kitoblarda qayd etilishicha, rahbarlar odamlarni baxt-saodatga yetaklaydigan kishilardir. Ular shu tariqa elning duosini oladi, ozidan yaxshi iz qoldiradi.

Bu imkon, bu baxt hammaga ham nasib etavermaydi.

Safar OSTONOV,

Ozbekiston Respublikasida xizmat korsatgan jurnalist.


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: