O'zb  
 
26.12.2017

2018-2022 YILLAR DAVRIDA BOLALARDA TUGMA VA IRSIY KASALLIKLARNI BARVAQT ANIQLASH DAVLAT DASTURI TOGRISIDA

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori

Qayd etilsinki, respublikada soglom bolalar tugilishi, homilador ayollar va chaqaloqlarda patologiyani barvaqt aniqlash uchun zarur shart-sharoitlarni ta’minlaydigan zamonaviy perinatal markazlar hamda «Ona va bola skrining» markazlari tarmogi yaratildi, tugruqqa yordam beruvchi va pediatriya muassasalarining moddiy-texnika bazasi va kadrlar salohiyati mustahkamlandi, tugma va irsiy kasalliklarga tashxis qoyish, davolash hamda ular profilaktikasining zamonaviy usullari joriy etildi.

2013-2017 yillar davrida bolalikdan nogironlar tugilishining oldini olish uchun tugma va irsiy kasalliklarni barvaqt aniqlash Davlat dasturi doirasida barcha Ona va bola skrining markazlari hal qilish imkoniyati yuqori bolgan biokimyoviy analizatorlar va zamonaviy ultratovush skanerlar bilan jihozlandi. Ozbekiston Respublikasi Sogliqni saqlash vazirligining Respublika Ona va bola skrining markazlari chaqaloqlarda va kichik yoshdagi bolalarda irsiy kasalliklarning keng doirasiga tashxis qoyish uchun yuqori texnologik analizatorlar — tandem mass-spektrometrlar bilan jihozlandi.

Amalga oshirilayotgan tadbirlar natijasida 1,1 milliondan ortiq homilador ayol tekshiruvdan otkazildi, bu 21 ming nafardan ortiq rivojlanishida tugma nuqsonlar bolgan bola tugilishining oldini olish imkonini berdi. 1,7 milliondan ortiq chaqaloq tugma va irsiy kasalliklar yuzasidan tekshirildi, 2,7 ming nafar bolaga rivojlanishning tugma nuqsonlarini bartaraf etish yuzasidan malakali tibbiy yordam korsatildi.

Shu bilan birga, tugma va irsiy kasalliklarning oldini olish boyicha profilaktik va davolash-tashxis qoyish tadbirlarini, ayniqsa, qishloq joylarda bolajak onalar va bolalarning sogligi holati ustidan patronaj tizimini yanada takomillashtirish, shuningdek, jahon amaliyotiga muvofiq tugruqqa yordam beruvchi muassasalarning va Ona va bola skrining markazlarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash talab etiladi.

Onalar va bolalar sogligini har tomonlama mustahkamlash, soglom avlod tugilishi va uni tarbiyalash uchun zarur shart-sharoitlarni shakllantirish, homilador ayollar va chaqaloqlarda patologiyani barvaqt aniqlash davlat tizimini yanada rivojlantirish, bolalarda nogironlikni kamaytirish, shuningdek, Ona va bola skrining markazlarining kadrlar salohiyati va moddiy-texnika bazasini rivojlantirish va mustahkamlash maqsadida:

1. 2018-2022 yillar davrida bolalarda tugma va irsiy kasalliklarni barvaqt aniqlash Davlat dasturi (keyingi orinlarda Davlat dasturi deb ataladi) ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Quyidagilar Davlat dasturini amalga oshirishning asosiy ustuvor yonalishlari etib belgilansin:

Ona va bola skrining markazlarini yuqori texnologik diagnostika tibbiyot uskunalari, butlovchi buyumlar, reagentlar va zarur materiallar bilan jihozlash orqali ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;

homiladorlikning dastlabki uch oyida ayollarni markaziy kop tarmoqli tuman (shahar) poliklinikalarida tugishdan oldin ommaviy tekshirish va xavf guruhiga kiradigan homilador ayollarda genetik sindromlarni biokimyoviy tekshirishni bosqichma-bosqich joriy etish yoli bilan homilada tugma va irsiy kasalliklarning oldini olish va ularga barvaqt tashxis qoyish chora-tadbirlarini takomillashtirish;

homilada va kichik yoshdagi bolalarda xromosom sindromlar diagnostikasida laboratoriya diagnostikasining zamonaviy usullarini, shu jumladan, sitogenetik va molekulyar-sitogenetik texnologiyalarni joriy etish;

bolalarda irsiy kasalliklarga barvaqt tashxis qoyish usullarini takomillashtirish orqali chaqaloqlarni ommaviy tekshirish, shuningdek, bemor bolalarni dori vositalari va davolaydigan ovqatlar bilan taminlash orqali irsiy kasalliklarni davolash samaradorligini oshirish;

Ona va bola skrining markazlarining kadrlar salohiyatini mustahkamlash va amaliy sogliqni saqlashga zamonaviy jahon tajribasini joriy etgan holda xalqaro hamkorlikni amalga oshirish.

3. Ozbekiston Respublikasi Sogliqni saqlash vazirligining Nukus, Buxoro, Samarqand va Fargonadagi Ona va bola skrining markazlarida mintaqalararo sitogenetik laboratoriyalar tashkil etish, ularni yuqori texnologik tibbiyot diagnostika uskunalari bilan jihozlash togrisidagi taklifiga rozilik berilsin.

4. Ozbekiston Respublikasi Sogliqni saqlash vazirligi:

Ozbekiston Respublikasi Xalq talimi vazirligi, Oliy va orta maxsus talim vazirligi, Ozbekiston Xotin-qizlar qomitasi, Qoraqalpogiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari, nodavlat notijorat tashkilotlari bilan birgalikda yashash joylarida, mahallalarda va talim muassasalarida tugma va irsiy kasalliklarning oldini olish, soglom oilani shakllantirish, ona va bola sogligini muhofaza qilish masalalari boyicha tushuntirish va profilaktika ishlarini muntazam otkazib borsin;

Soglom avlod uchun xalqaro nodavlat xayriya jamgarmasi bilan birgalikda Davlat dasturining sifatli va oz vaqtida amalga oshirilishi hamda ajratilgan byudjet mablaglaridan maqsadli foydalanilishi ustidan muvofiqlashtirish va nazoratni taminlasin;

har chorakda Davlat dasturining bajarilish jarayonini korib chiqsin va zarurat bolganda uning samarali bajarilishini taminlash masalalari boyicha belgilangan tartibda Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

5. Belgilansinki, Davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarni moliyalashtirish Ozbekiston Respublikasi Davlat byudjeti, Soglom avlod uchun xalqaro nodavlat xayriya jamgarmasi va xalqaro moliyaviy tashkilotlar mablaglari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

6. Davlat dasturini amalga oshirish doirasida Ozbekiston Respublikasi Sogliqni saqlash vazirligi va Soglom avlod uchun xalqaro nodavlat xayriya jamgarmasi tomonidan belgilangan tartibda tasdiqlanadigan royxat boyicha olib kiriladigan Ozbekistonda ishlab chiqarilmaydigan yuqori texnologik diagnostika tibbiyot uskunasi, butlovchi buyumlar, reagentlar, zarur materiallar, bolalar davolovchi ovqati, dori vositalari 2023 yil 1 yanvargacha bolgan muddatda bojxona tolovlaridan (bojxona rasmiylashtiruvi yigimlari bundan mustasno) ozod qilinsin.

7. Ozbekiston Respublikasi Sogliqni saqlash vazirligi va Soglom avlod uchun xalqaro nodavlat xayriya jamgarmasi Ozbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Ozbekiston Milliy axborot agentligi, Ozbekiston Matbuot va axborot agentligi va boshqa ommaviy axborot vositalari bilan birgalikda aholi orasida tugma va irsiy kasalliklarga chalingan bolalar tugilishining oldini olish zarurligi togrisida keng tushuntirish ishlarini tashkil etsin.

8. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Ozbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi R.S.Kasimov va Ozbekiston Respublikasi Bosh vazirining orinbosari Q.V.Akmalov zimmasiga yuklansin.

Ozbekiston Respublikasi Prezidenti

Sh.MIRZIYOYEV

Toshkent shahri,

2017 yil 25 dekabr


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: