O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Iyul 2019   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
12.03.2019

GALABA OVOZI YOKI OGLI DUNYONI ANGLASHI UCHUN HAYOTINI BAGISHLAGAN ONA HIKOYASI

Qiynalib qolganini aytib, har xil idoralar eshigi oldida dod-voy qilib, ko‘z yosh tokishni, boldi-bolmadiga yordam sorayverishni odatga aylantirayotgan kishilar ham yoq emas. Lekin turmush qiyinchiliklarini sabr va sabot bilan yengib otayotgan yurtdoshlarimiz kop. Yana shunday bolalar borki, ularning qanoati, irodasi odamlarni qoyil qoldiradi.

Poytaxtimizning Sergeli tumanidagi «Xonobod» mahalla fuqarolar yiginida yaxshi insonlar, iste’dodli bolalar kop ekan.

Marsel Shoyusupov 12 yoshda. U bolaligidan eshitmaydi. 102-sonli zaif eshituvchilar maxsus maktab-internatining 6-b sinfida oqiydi (uning onasi albatta b sinfida ekanini yozishim kerakligini takidladi). Mana, 3 yildan oshibdiki, professional shaxmat bilan shugullanadi.

— Togrisi, hayotda baxtli tasodiflar boladi, deyishsa, zarracha ishonmasdim. Biroq ana shunday unutilmas voqea oglimning, bizning taqdirimizni ozgartirib yubordi, deydi Marselning onasi Neylya Shoyusupova. U 2016 yili Isroilda bolib otgan shaxmat boyicha jahon chempionati ishtirokchisiga aylandi. Tabiiyki, eshita olmaydigan sportchilar orasida qatnashdi. Bizni xursand qilgani eng yosh ishtirokchi sifatida etirof etildi, kopchilik shaxmat ustalarining nazariga tushdi va maxsus kubok bilan taqdirlandi. Osha paytdagi ichki hayajon va xursandchiligimni soz bilan ifodalab ham, aslo unutib ham bolmaydi. Umid qilamizki, 2020 yilda bolib otadigan chempionatda ishtirok etamiz va goliblikni qolga kiritamiz. Buning uchun tinimsiz shugullanish, mehnat qilish talab etiladi. Ayni paytda farzandim birinchi toifadagi shaxmatchi sanaladi va barcha turnirlarda qatnashib keladi.

2018 yilda yana bir burilish roy berdi. Yoz oylari juda qiyin, tinimsiz mehnatda otdi. Yani, respublika boylab gran-pri turniriga saralash musobaqasi tashkil etildi. Unda Marsel ishtirok etdi va golib boldi. Etibor qiling, bu natija oglimga soglom bolalar ortasida oynash imkonini berdi. Bugungi kunda u yurtimizda soglom bolalar ortasidagi yagona eshitmaydigan shaxmatchi sanaladi. Turli musobaqa va turnirlarda ishtirok etadi. Aksariyat hollarda soglom bolalar bilan bellashganda raqibi uning eshita olmasligini bilmaydi ham.

Farzandimni yolgiz ozim katta qilyapman. Uning akasi bor, 22 yoshda, talaba ham oqib, ham ishlaydi. Ozini-ozi taminlayapti. Ammo bazida juda qiynalib, dardimni aytishga odam topolmay qolaman. Umuman, nogironlik nafaqasiga yashaymiz. Ishlash uchun imkonim yoq. Sababi, Marsel kabi bolalarga alohida etibor, gamxorlik va albatta, mehnat, nazorat zarur. Nafaqa pulini oziq-ovqatga, yolkiraga, kommunal tolovlarga uchma-uch yetkazish, hamisha iqtisod qilishga, tejashga togri keladi.

Oglim bilan imo-ishora orqali gaplashamiz, ammo sozlarni ham orgatyapman. Nogironligi bolgan, ayniqsa, eshita olmaydigan bolaning dunyoqarashi u qadar keng bolmaydi. Organish, tushunish uchun imkoni yoq. Men esa bolamning boshqalardan ortda qolishini istamayman. Dunyoni tanitishga, uni anglatishga bor vaqtimni, umrimni bagishlashga tayyorman.

Kompyuterda akasi bilan shaxmat oynab korishidan keyin Marsel ushbu sport turiga qiziqib qolganini sezdim. Ammo men oglim shaxmatchi bolishi mumkinligini tasavvur ham qilmasdim. Kop oyladim. Uni biror-bir mashgulot bilan band qilish, boshqalardan kam bolmasligi, boshqalardan ajralib qolmasligi haqida bosh qotirdim. Jismoniy imkoniyati cheklangan futbolchilar borligi haqida xabar topdim. Suzish sport turiga berish haqida oyladim. Ammo moddiy jihatdan bularga imkonim yoq edi. Shunda ham umid qilishdan, izlanishdan toxtamadim...

2015 yil kuzining dastlabki kunlari edi. Oglim bilan har kuni 131-avtobusda Olimpiya zaxiralari sport maktabi yonidan otardik. Marsel avtobus oynalaridan tashqariga qarab, xayol surib ketardi. Bir kuni imo-ishoralar orqali men ham ana shunday medal xohlayman, deb suratdagi chempionlarni korsatdi. Albatta, oglim, senda ham medallar boladi, bir emas, bir nechtasi boladi, dedimu koz yoshlarimni korib qolmasligi uchun teskari qarab oldim. U esa: Qanaqasiga? Axir men eshitmayman-ku!, dedi. Bu savollarga javob berolmadim... Onaning ohlarini Yaratgan albatta ijobat etar ekan. Oradan qanchadir vaqt otib, yaqin bir tanishimning tavsiyasiga kora, shaxmat boyicha murabbiyga bordik. Taqdirni qarangki, u ham oglim kabi eshitmas ekan. Bir yil shugullangach, xalqaro shahmat akademiyasiga umumiy tartibda soglom bolalar bilan bir qatorda kirish imtihonlarini topshirdi va u yerda oqish baxtiga muyassar boldi. Marsel juda tirishqoq. Oldiga qoygan maqsadiga erishish uchun astoydil intiladi. Buni oglim bolgani uchun aytmayapman. Undagi iroda, tirishqoqlik meni ham ruhlantiradi. Farzandimga orgatib, farzandimdan organib yashab kelyapman.

Hayotimdan nolimayman, oglimning kelajagi, tola-tokis hayoti uchun qolimdan kelganini qilaman. Faqat, bilasizmi, sportda homiylar masalasi muhim ekan. Agar tirgak bolmasa, xalqaro musobaqalarda ishtirok etishning imkoni yoq. Marselni Magnus Karlson kabi shaxmatchilar qatorida dunyo tanisa, deyman...

Qahramonimizning onasi bilan yana uzoq gaplashdik. Korinishi ham tabiatiga uygun ayolning kozlari yoshga tolsa-da, hayajonini yashira olmas, bir derazadan tashqariga, bir farzandiga qarab gapirardi. Uning oz qismatidan nolimasligi, yordamga muhtojligidan iymanishi sozlaridan sezilib turdi. Avvallari hech kimga qalbini ochmagani, dardini bolishishdan istihola qilayotganini bildirdi. Suhbatimizni tomosha qilib otirgan ogliga uning mazmunini tushuntirib borishga ham ulgurardi. Onasi yordamida Marselga savollar bilan murojaat qildik...

Shaxmat oynaganimda ozimni hamma bolalar qatori his qilaman, dedi Marsel. Agar raqibim yutqazib qoysa, unga achinaman. Maglubiyat esa yuragimni ezadi. Oyinda ham, hayotda ham yutqazuvchilar bolmasligini istardim. Lekin buning imkoni yoq, bilaman... Kimdir yordam sorasa, qolimdan kelgancha yordam beraman. Boshqalarning tashvishi meni ham tashvishga soladi. Ustozim bergan vazifalarni bajarishga doim qattiq harakat qilaman. Chunki bu mening burchim, deb bilaman.

Shaxmatdan tashqari, futbol va suzishga qiziqaman. Yozda futbol oynab turaman. Murabbiyning yordamisiz suzishni ham organib olganman. Bularning hammasida onamning mehnati katta. Yana matematika, geografiya fanlari yoqadi. Turli musobaqlarga borganda xorij mamlakatlarini yaxshi bilishim uchun ularni organib boraman. Orzuim Angliyaga borish. Chunki u yerda karlar ortasida shaxmat boyicha xalqaro federatsiya prezidenti Filip Gardner yashaydi. Albatta, bir emas, bir necha marta Olimpiyada va jahon chempioni bolishni istayman. Chiroyli, shinam, qulay uyim bolsa... Muhimi, onam hamisha yonimda bolsin, aslo yiglamasin...

Maqolamiz qahramoni bilan uzoq va maroqli suhbatdan song bizni kutib turgan boshqa bolalar bilan tanishdik. Xalq deputatlari Sergeli tuman Kengashidagi Ozbekiston XDP guruhi azosi Mohira Abduvahobova bilan telefon orqali gaplashganimizda boshqacha kelishgan bolishimizga qaramay, tinib-tinchimas deputat oz okrugidagi bir necha iqtidorli bolalarni chaqirgan ekan. Ulardan biri Nozima Valiyeva edi.

Yoshim 9 da. 3-sinfda oqiyman, dedi u. Oilada kenja farzandman. Opam va akam bor. 4 yoshimdan berish shaxmat bilan shugullanib kelaman. Xalqaro va respublika chempionatlarida qatnashganman, sovrinli orinlarni olganman. Doim goliblik sari intilaman. Bir xatoyim yutqizib qoyganimda, tushkunlikka tushib qolaman, bunaqa paytlarda menga faqat onam yordam bera oladi.

Ozini Zarina Otayeva, deb tanishtirgan qizcha ham oilaning kenjasi ekan. Faqat u sportga emas, sanatga, musiqaga oshufta ekan. Kichkina barmoqchalari bilan pianino klavishlarini birinchi bor chalib korganida atigi 6 yoshda bolgan qizaloq hozirga qadar bir necha xorij mamlakatlarida bolishga ham ulguribdi.

Sergeliga uyushtirilgan safarimiz tashkilotchisi deputat Mohira Abduvahobova oz faoliyati haqida gapirishni istamadi. Yaxshisi, mahallamiz raisi bilan gaplashing. U kishi katta hayotiy tajribaga ega, dedi.

Mahallamizda 6100 nafar aholi yashaydi, dedi Xonobod MFY raisi Doston Sourov. Ularning orasida mana shu bolalar kabi iqtidorlilari kop. Bizning vazifamiz ularni hamisha qollab-quvvatlash, qolimizdan kelgancha komaklashishdan iborat, deb bilaman...

Mahalla raisi yana boshqa koplab mavzularda gapirdi. Biroq ular boshqa maqolalarga asos bolishi mumkin.

Maqolaga oxirgi nuqtani qanday qoyish haqida oylanib qoldim. Har kuni onasi bilan maxsus maktabga qatnaydigan Marsel 131-avtobus derazasidan qarab, nimalar haqida xayol surishi, ovozsiz dunyoni qanday tushunishini bilish juda qiyin. Lekin uning ishlari, yutuqlari havasimizni uygotdi. Bir murgak qalbning erishganlari jasorat, hayotga bolgan muhabbati chinakam galabadir. Sergeli tumani quruvchilar dahasi 3-uy 64-xonadonda ana osha galabaning ovozini hamisha eshitish, his qilish mumkin.

Zilola UBAYDULLAYEVA,

Ozbekiston ovozi muxbiri.


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: