O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Fevral 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 1 2 3 4
18.01.2018

VARGANZANI KORMABSIZ, ARMONDA QOLIBSIZ...

O‘zXDP faoli Ziyodullo Mirzayevning taklifi bilan toglar bagridagi qishloqlarda ulkan ishlar boshlandi.

Kitob tumani hokimligida otgan bir yigilishda Ziyodullo Mirzayev soz olib, Varganza va boshqa tog qishloqlari aholisini qiynab kelayotgan qator muammolarni ochiq aytdi. Uning mulohazalari inobatga olindi. Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 19 yanvardagi Qashqadaryo viloyati hududlarini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholi turmush darajasini yanada yaxshilashga doir qoshimcha chora-tadbirlar dasturi togrisidagi qaroriga kiritildi.

Ushbu qarordan song varganzaliklar uchun qanday imkoniyatlar yaratilishi bilan qiziqib, Ziyodulla Mirzayevning xonadoniga bordik.

«Varganza» sozining ma’nosini har xil tariflashadi. Asosan ikkita taxmin haqiqatga yaqinroq. Birinchisi, Varganza — shamol koni, degani. Ikkinchisi, Buxoro yaqinida Vardonza degan qadim shahar bolgan. Osha yerdan kochib bu hududga ornashganlar oz qishloqlarini Vardonza, deb atashgan. Bu soz keyinchalik Varganzaga aylanib ketgan, deyishadi. Nima bolganda ham bu qishloq gozal bir maskan. Qatarbog, Bogibaland, Bogishamol, Xirmonjoy, Xojadushanbe, Chuqurak kabi kichik qishloqlardan iborat.

Daryodagi koprikni koryapsizmi, deydi Ziyodulla aka. Osha tomon Shatri, otam Rahmatullo Mirzayevning qishlogi. Otam ozbek, onam tojik. Shatri Ozbekiston xalq artisti Zamira Suyunovaning ona qishlogi, kelib qolsa, bayram bolib ketadi... Bu qishloqdan koplab olimlar, hatto akademik ham chiqqan.

Ziyodullo oliy malumotli iqtisodchi, tog qishloqlari birlashtirilib, 1979 yilda Varganza anorchilik xojaligi tashkil etilgandan song ancha yil bosh hisobchi, Jovuz ormon xojaligi boshligi bolib ishladi.

2013 yildan QFY raisi. Bu orada xojalik tugatilib, dehqon va fermer xojaliklari tashkil topdi.

Ziyodullo bizni avval uyiga boshladi, anor bilan siyladi. Umr yoldoshi Gulbahor Jalilova bilan ikki ogil, uch qizni ulgaytirishibdi. Ogillari Hakim va Ozodbek tadbirkor ekan.

Bir piyola choydan song uydan chiqdik. Ziyodullo: Avval maktabga boramiz, dedi. Yol-yolakay onlab odamlar bilan korishish-sorashishga togri keldi. Ziyodullo dokondan non, qand-qurs olgach, oddiy uylardan biriga boshladi. Uy sohibi 95 yoshli Mirzamurod Rahimov Ikkinchi jahon urushi ishtirokchisi ekan. Otaxon 1942 yili urushga ketib, qirq toqqizinchi yilda qishlogiga qaytganini hikoya qilib berdi. Salkam yarim asr boshlangich sinf oqituvchisi bolib ishlabdi. Darvozada Prezidentimiz sovgasi yangi Damas mashinasi. Davlat rahbaridan minnatdor bobo barchamizni duo qiladi.

Qosh qavatli maktabga yetib kelamiz. Varganzada uch tojik va bitta ozbek maktabi bor. Biz borgan 52-maktabda 840 nafar oquvchi talim olayapti, darslar tojik tilida otiladi.

Varganzada ikki til birdek ardoqli, ikki millatga mansub onlab yoshlar turmush qurishgan. Oliy malumotli, tadbirkor Gaybullo Toraqulov xonadonida boldik. Uning turmush ortogi Hakimaxon Sobirova Andijonning Xojaobod tumanidan kelin bolib tushgan ekan.

Ogil-qizlarni ostirdik, uyli-joyli qildik, nevaralarimiz bor, deydi Hakimaxon. 100 tup anorimiz bor, daromadimiz yomon emas. Kelin bolib tushganimga ham yigirma tort yil bolibdi. Varganzada chevarlar, hunarmandlar kop.

Chevarlarni toplab, ish boshladim, deydi uning qoshnisi Muattar Ortiqova. Hozir 40 nafardan ortiq chevar mehnat qilayapti. Ularga ish haqi tolaymiz. Mehnat daftarchasi ochilgan.

Adirlarga yondosh Chortepaning ikkinchi qiriga kotarilamiz. Ziyodullo Mirzayev qishloqda hunarmandchilik, aholiga maishiy xizmat korsatish haqida hikoya qilib boradi. Hozir qishloqda 3 novvoyxona, avtomobillarni tamirlash ustaxonasi, 10 orinli xususiy shifoxona ishlab turibdi. Tadbirkor Berdiali Qoychiyev adirlarga yondosh joyda korkam toyxona quribdi. Hafiz Zokirov maishiy xizmat korsatish shoxobchasi, bozor qurayapti. Bahriddin Sadriyev 500 tonnalik omborxona-sovutgichni ishga tushirish arafasida...

Togrisi, Kitob tumanida eng mohir usta va eng korkam uylar Varganzada. Muhammadali va Islom ustalarni aholi hurmat bilan xotirlaydi. Hozir 80 yoshdan oshgan usta Yusup Sharipov koplarning ustozi. Ayni paytda usta Xudoyberdi Islomovning mahorati haqida ham kop gapirishyapti. Bu qishloqlarda ilgari sinchdan imorat qurilgan bolsa, endi pishiq gishtdan tiklanayapti. Tomlari tunukadan, eshik derazalari oymakor, albatta, meva saqlaydigan omborxonasi bor.

Uy egalarining taklifi bilan hovlilardan biriga kirdik.

Samandar akam fermer, deydi uy sohibi Iskandar Ostonov. Birga ishlaymiz. Jami 3,5 gektar yerda anorzor, 3 gektar maydonda uzumzor barpo etganmiz. Ozim tanlab, saralab, 320 tup Dashnobod anorini kokartirganman.

Qarang, varganzaliklarning suhbati anordan boshlanib, anordan tugaydi. Quva va Dashnobod anorlari ham yaxshi, biroq hech qaysisi Varganza anoriga tenglasholmaydi, deyishadi.

Oliy malumotli agronom, 76 yoshga tolgan Kopaysin Mahmudaliyev shunday deydi:

Varganza anorining ondan ortiq turi bor. Hammasi shirin. Bir olim menga anor sharbati qonni yangilashi, umrga umr qoshishi haqida gapirib bergandi. Anorzorlar kopaysa, xalqimiz soglom, dasturxoni yanada tokin boladi.

Adirlarga yondosh Chortepa... Aylanib-aylanib, yana poyiga keldik.

Ziyodullo Mirzayev yangiliklardan hikoya qila ketdi. Ilgari bitta qishloq fuqarolar yigini 21 ming aholi yashaydigan tog qishloqlarini birlashtirib kelayotgan ekan. Bu yil 6 ming aholi yashaydigan Bashir MFY ajralib chiqibdi. Varganzaning ozi 3 MFYga bolinibdi. Ikkitasi Bogibaland, Anorzor, deb atalarkan. Uchinchi 6 ming aholi yashaydigan Varganza MFY raisligiga yana Ziyodullo Mirzayev saylanibdi.

Odamlarimiz murakkab sharoitda ham yol ochib, suv chiqarib imorat, issiqxona qurishayapti, anorzor barpo etishayapti, deydi u. Bizda yer hisob-kitobli. Jami 132 fermer va 120 dehqon xojaligi tashkil etilgan. Yana 345 gektar yer tomorqaga ajratilgan. Bazi hisoblarga kora, fermerlar 1200 tonna, aholi 4 ming tonnagacha anor yetishtirayapti. Otgan yilning 17 avgustida qishlogimizga viloyat hokimi, hukumat vakillari kelishib, ahvolni organishdi. Oshanda men 30 yildan buyon ishlamay yotgan Varganzadagi nasos stansiyalari tamirlansa, yana 500 gektar yerda anorzor, boglar tashkil etish, odamlarni ish bilan taminlash mumkinligini aytdim. Osha yilning 18 sentabr kuni Kitob tuman hokimligi majlisxonasida yana hukumat vakillari qatnashgan katta yiginda soz olib, fikrlarimni batafsil bayon qildim. Prezidentimizga ming rahmat, u kishining rahbarligi ostida alohida qaror chiqib, takliflarimiz inobatga olindi. Joriy yildan eski nasos stansiyalari tamirlanib, loyqa bosgan kanal tozalansa, yerlarni sugorish keskin yaxshilanadi. Yangi Oqboy nasos stansiyasi suvni 3550 metr balandlikka yetkazib beradi. Osha adirlarda 500 gektar uzumzor, anorzorlar barpo etiladi, odamlar ishli boladi...

Varganzaga ishchi guruhi rahbari bolib kelgan, Amu-Qashqadaryo sugorish tarmoqlari havza boshqarmasi boshligi Botir Rahimov Varganza qishlogi ariqlariga suv chiqaradigan inshootlar loyihasi bilan tanishtirdi. Ushbu maqsadlar uchun katta miqdorda mablag ajratilibdi. Asosiy ishlar joriy yilda boshlanadi. Demak, tog bagrida yashayotgan varganzaliklar uchun yaxshi hayot, farovon turmushni kafolatlayotgan hujjat hayotga tatbiq etiladi.

Gozal toglar etagidan qaytayotib, xushmanzara, solim qishloqlar koz ongimdan ketmaydi, ochiq kongil, mehnatkash, tadbirkor odamlar sozlarini eslab kongil kotariladi, zavqlanasan kishi. Qanday gozal maskan, qanday dilkash odamlar... Xayolga beixtiyor bir fikr keladi: Varganzani kormabsiz, armonda qolibsiz...

Yunus UZOQOV,

Ozbekiston ovozi muxbiri.


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: