O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Dekabr 2019   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
25 26 27 28 29 30 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
12.02.2019

DEPUTATLAR QONUN LOYIHASIDAN NOROZI...

Reproduktiv salomatlikni asrash sog‘lom bolalar tugilishining asosi hisoblanadi. Parlament quyi palatasidagi Ozbekiston XDP fraksiyasi yigilishida mazkur masala bilan bogliq qonun loyihasi korib chiqildi.

Adliya vazirligining bildirishicha, oxirgi yillarda ajralishlarning 4,7 foizi bepushtlik oqibatida roy bermoqda. Ozbekistonda otkazilgan turli tadqiqotlar natijalariga kora, birlamchi bepushtlikka chalingan ayollar barcha turmush qurganlarning umumiy soniga nisbatan qariyb 5 foizni tashkil etadi. Bu raqamlar yordamchi reproduktiv texnologiyalarni joriy etish zarurligini korsatmoqda. Lekin mamlakatimizda hozircha aholining reproduktiv salomatligi bilan bogliq muammolarni samarali hal etish, bepushtlikning oldini olish va davolash uchun yetarli bolgan huquqiy asos yaratilmagan.

«Fuqarolarning reproduktiv salomatligini muhofaza qilish togrisida»gi qonun loyihasi mazkur boshliqni toldirish maqsadida ishlab chiqilgani aytilmoqda. Agar bu hujjat qabul qilinsa, hayotga, oilalarning salomatligiga qanday ijobiy ta’sir korsatadi? Ammo bu kabi savollarga fursat yetmadi. Deputatlar qonun loyihasining sifatiga etibor qaratishdi. Togri-da, sifat bolmasdan samara haqida gapirish mumkinmi?..

Komila KAROMOVA, Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Ozbekiston XDP fraksiyasi azosi:

— Jahon sogliqni saqlash tashkilotining malumotiga kora, reproduktiv salomatlik bu inson hayotining barcha bosqichlarida reproduktiv tizimga taalluqli bolgan jismoniy, aqliy va ijtimoiy jihatdan osoyishtalik holatidir. Shuningdek, umumiy sogliqning muhim qismi bolib, hayotning shaxsiy jihatlariga tegishli masala hisoblanadi. Bunda erkak va ayolning axborot olish huquqlari, oilani oz xohishlari boyicha rejalashtirishda xavfsiz, samarali, qulay va maqbul usullardan foydalanish, ayollarning homiladorlik hamda tugish davrini xavfsiz otkazishda sogliqni saqlash xizmatlariga bolgan huquqlari nazarda tutiladi.

Bu haqda taklif etilayotgan qonun loyihasining tushuntirish xatida yozib qoyilgan. Biroq loyihada reproduktiv salomatlik nima, degan savol ochiq qolgan. Korinib turibdiki, qonun yana tor doiradagi mutaxassislar uchun yozilgan. Qonun mohiyati haqida oddiy odamlar oqib, tushunadigan jumlalar bolmasa, kutilgan natijani bermaydi. Qonun loyihasining konsepsiyasini qollab-quvvatlayman. Ammo uning tushunarli, hammaga teng ahamiyatga ega bolishi uchun hali kop ishlanishi kerak. Loyihada reproduktiv salomatlik, reproduktiv tizim haqida gap ketyapti. Reproduksiya sozining ochib berilishi ham ancha-muncha tushunmovchiliklarni bartaraf etadi, nazarimda.

Shuhrat TURSUNBOYEV, Oliy Majlis Qonunchilik palatasidagi Ozbekiston XDP fraksiyasi azosi:

Togrisi, kopchilik qatori shaxsan ozim ham reproduktiv salomatlik haqida aniq bir tushunchaga ega emasman. Turli qarashlar, har xil yondashuvlar bolgani sababli mazkur jumlaning asl mazmun-mohiyatini ochib berish talab etiladi va bu qonun loyihasida ifoda etilishi tarafdoriman. Birgina misol oilani rejalashtirish, degan jumlada orientatsiya yoqolib qolgan. Bu hujjatda har bir masala, har bitta jumla togri qollanilib, belgilab berilishi kerak. Ana shunda odamlar orasida tushunmovchilik, etirozlar bolmaydi.

Ikkinchidan, mazkur qonun loyihasi aholi salomatligini saqlashga katta tasir korsatuvchi muhim hujjat hisoblanadi. Partiyamiz bir necha marta bunday qonun loyihasining zarurati haqida taklif bilan chiqqan. Shuning uchun uni qollab-quvvatlash tarafdoriman.

Yana bir gap. Qonun loyihasining qabul qilinishi mablag talab qilmaydi, deb aytilmoqda. Lekin sogliqni saqlash tizimida mablag talab qilmaydigan yonalish deyarli yoq. Bu masalada qoshimcha mablag bolmasa, qonun ertaga qabul qilingani bilan ishlamaydi, odamlarga, oilalarga foydasi tegmaydi. Shu bois reproduktiv salomatlikni muhofazalashning moliyaviy asoslari qaysi manbalar hisobidan hal etilishi boyicha oylash, takliflar berish talab etiladi.

Maqsuda VORISOVA, Ozbekiston XDP Markaziy Kengashi raisi orinbosari, Oliy Majlis

Senati azosi:

Qonun loyihasida davlat tomonidan kafolatlangan tibbiy xizmat hajmi, degan narsa aniqlanmagan. Demak, reproduktiv salomatlik sohasi bepul tibbiy xizmat sirasiga kirmaydi. Shuning uchun byudjetdan mablag talab qilmaydi.

Vrach, mutaxassis sifatida bir masalani aytishni joiz, deb bilaman. Ikki taraf kelishuvi asosida suniy uruglantirish orqali dunyoga kelgan bolaning DNKsi otaga yoki onaga tegishli bolishi mumkin. Ertaga osha oilada ajralish yoki boshqa kongilsiz holat roy bersa, tugilgan shaxsning haq-huquqi nima boladi?.. Shuning uchun qonunda chaqaloqning haq-huquqini kafolatlash masalasi aks ettirilishi tarafdoriman.

Reproduktiv salomatlik, deganda nosoglom oilalar ham tushuniladi. Yani, ketma-ket nogironligi bolgan farzandni dunyoga keltirgan bolsa-da, tugilish toxtamaydi. Vrachlarning tavsiya va korsatmalariga quloq tutmaydiganlar ham kop. Nosoglom bola dunyoga kelishini oldindan bilsa-da, zaruriy muolajalarni olmaydigan ota-onalarga tasir choralari korilishi kerak, deb oylayman. Ehtimol, bu masala boshqa meyoriy hujjatda nazarda tutilar. Yani, nosoglom bola tugilishini bila turib, uning oldini olmaslik umuminsoniy qadriyatlarga ham togri kelmaydi. Mana shu masala haqida ham oylab korish zarur. Zotan, bu ham reproduktiv salomatlik sanaladi.

Zilola UBAYDULLAYEVA,

Ozbekiston ovozi muxbiri.


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: