O'zb  
 

Oxirgi sonda



Ko'p o'qilgan maqolalar



Dolzarb mavzu



Maqolalar arxivi

«    Iyun 2020   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 1 2 3 4 5
01.11.2012

QONUN IJODKORLIGI TAKOMILLASHMOQDA

OLIY MAJLIS QONUNCHILIK PALATASI QONUNCHILIK VA SUD-HUQUQ MASALALARI QO‘MITASI TOMONIDAN «ISHBILARMONLIK MUHITI YANADA TUBDAN YAXSHILANISHI MUNOSABATI BILAN OZBEKISTON RESPUBLIKASINING AYRIM QONUN HUJJATLARIGA OZGARTISH VA QOSHIMCHALAR KIRITISH TOGRISIDA»GI QONUN LOYIHASINI TAKOMILLASHTIRISH YUZASIDAN ISHCHI GURUHINING YIGILISHI OTKAZILDI.

UNDA DEPUTATLAR, MUTASADDI VAZIRLIK VA TASHKILOTLAR MUTAXASSISLARIDAN IBORAT ISHCHI GURUHI A’ZOLARI, BARCHA SIYOSIY PARTIYALAR FRAKSIYALARIDAN VAKILLAR ISHTIROK ETDI.

Avvalo, takidlash kerakki, yigilish muhokamasiga qoyilgan qonun loyihasi Ishbilarmonlik muhitini yanada tubdan yaxshilash va tadbirkorlikka yanada keng erkinlik berish chora-tadbirlari togrisidagi Farmonda belgilangan vazifalar ijrosini taminlash maqsadida ishlab chiqilgan. Uning maqsadi mamlakatimizda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun yanada qulay shart-sharoit yaratishdan iboratdir.

Malumki, Farmonda joriy yilning 1 avgustidan boshlab tadbirkorlik uchun zarur shart-sharoitlarni yanada yaxshilashga yonaltirilgan aniq meyor va chora-tadbirlar joriy qilinishi nazarda tutilgan. Shundan kelib chiqib, Ozbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga ozgartish va qoshimchalar kiritilmoqda. Xususan, jinoiy javobgarlikni liberallashtirish maqsadida Jinoyat kodeksi va Jinoyat-protsessual kodeksining tegishli moddalariga qoshimchalar kiritish kozda tutilayapti.

Aliya YuNUSOVA, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, OzXDP fraksiyasi azosi:

— Fraksiyamiz qonun loyihasini partiyamiz Saylovoldi dasturida iqtisodiyotni jadal rivojlantirish yuzasidan qoyilgan vazifalar ijrosini taminlash, elektorat manfaatlarini samarali himoya qilish nuqtai nazarlaridan atroflicha tahlildan otkazdi.

Fraksiyamiz azolari qonun loyihasida kozda tutilayotgan meyorlarning iqtisodiyotga joriy qilinishi ijtimoiy himoya bilan bogliq qator muhim masalalar yanada ijobiy yechim topishiga xizmat qilishini takidlashdi. Aholining bandlik darajasini oshirish, imkoniyati cheklangan, ammo mehnatga layoqatli kishilar, xotin-qizlar va yoshlarning iqtisodiyot rivojida ishtirokini kuchaytirish, aholini arzon va sifatli mahalliy mahsulotlar bilan taminlash, oz ishini boshlash niyatida yurgan elektorat vakillari kredit olishi, xizmat korsatish va servis sohalari kengayishi uchun yanada keng imkoniyat yaratishi shular jumlasidandir.

Yuqoridagilarni hisobga olib, fraksiyamiz qonun loyihasini konseptual jihatdan qollab-quvvatladi. Ayni paytda, uni yanada takomillashtirish, ayrim meyorlarni aniqlashtirish boyicha oz pozitsiyasini ilgari surdi. Fraksiyamiz fikriga kora, qonun loyihasi ishbilarmonlik muhitini yanada tubdan yaxshilash boyicha belgilangan vazifalarni toliq qamrab olmagan.

Qonun loyihasiga kora, Jinoyat kodeksiga ozgartish kiritilmoqda. Unga asosan tadbirkorlik va boshqa tijorat tavakkalchiliklari oqibatida xojalik yurituvchi subektlar tomonidan shartnomaviy majburiyatlar bajarilmaganda, bank va boshqa moliya muassasalari xodimlarining xizmatlar korsatish, shu jumladan, kreditlar berish boyicha harakati jinoyat hisoblanmasligi belgilab qoyilayapti.

Jinoyat-protsessual kodeksining tegishli moddasiga Jinoyat kodeksining 167, 170, 172 va 173-moddalarida nazarda tutilgan hamda ustav fondida davlat ulushi bolmagan yuridik shaxslarga nisbatan sodir etilgan jinoyatlar togrisidagi jinoyat ishlari mazkur yuridik shaxsning mansabdor shaxsi, mulkdori yoki vakolatli boshqaruv organi bergan shikoyat arizasi asosidagina qozgatilishi belgilanishi togrisida qoshimcha kiritilmoqda.

Shuningdek, Mamuriy javobgarlik togrisidagi kodeksga kiritilishi taklif qilinayotgan qoshimchaga kora, ustav fondida davlat ulushi bolmagan korxona, muassasa, tashkilotlarning mol-mulkini ozlashtirish, rastrata qilish yoli bilan oz miqdorda talon-toroj qilish mazkur korxona, muassasa, tashkilotlarning mansabdor shaxsi, mulkdori yoki vakolatli boshqaruv organi bergan shikoyat arizasi asosidagina javobgarlikka sabab bolishi nazarda tutilayapti.

Fraksiyamiz ana shu uchta qoshimcha orqali joriy etilishi kozda tutilayotgan meyorlar huquqiy jihatdan aniq va tushunarli ifodalanmagan, deb hisoblaydi. Shu bois mazkur qoshimchalarni aniqlashtirish, yani Jinoyat kodeksiga kiritilayotgan qoshimchada xizmatlar korsatish, shu jumladan, kreditlar berish boyicha harakati jinoyat hisoblanmaydigan shaxs, subektni, Jinoyat-protsessual kodeksiga kiritilayotgan qoshimchadagi mansabdor shaxsi, mulkdori hamda Mamuriy javobgarlik togrisidagi kodeksga kiritilishi taklif qilinayotgan qoshimchadagi mansabdor shaxs, mulkdor tushunchalarini aniqlashtirib korsatish zarur.

Aks holda, qonun loyihasida keltirilgan umumiylik qonun qabul qilingan taqdirda uning ijrosiga salbiy tasir otkazib, turlicha talqin va anglashilmovchiliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Bu esa ishlab chiqaruvchi va xizmat korsatuvchi tadbirkorlik subektlarida faoliyat yuritadigan, asosiy daromadni ish haqidan oladigan fuqarolar, partiyamiz elektorati vakillari manfaati himoya qilinishi bilan bogliq kafolatlarni kamaytiradi.

Qonunlardagi bunday kamchilik yoki noaniqliklar uning ijro amaliyotini susaytirishini unutmasligimiz kerak.

OzXDP dasturida inson ijtimoiy huquqlari va erkinliklari bilan bogliq konstitutsiyaviy qoidalarni amalga oshirishning qonunchilik mexanizmlarini yaratish masalalari qonun ijodkorligi jarayonida etibordan chetda qolmasligiga alohida etibor qaratilgan. Bunday holatlar ijtimoiy yonaltirilgan islohotlarning muvaffaqiyatli amalga oshirilishiga tosiq bolishi qayd etilgan.

Agar ijtimoiy faoliyatni belgilovchi qonunchilik hujjatlarida aniqlik yetishmasa, bu boshqa qonunosti hujjatlari ishlab chiqilishini taqozo qiladi. Natijada qonun bilan tartibga solinadigan koplab ijtimoiy muhim muammolar qonunosti hujjatlari orqali hal qilinishiga olib keladi...

Deputat qonun loyihasi orqali boshqa qonun hujjatlariga kiritilayotgan ozgartish va qoshimchalar yuzasidan ham fraksiya takliflarini bayon qildi.

Qonun loyihasiga muvofiq Bojxona kodeksiga kiritilayotgan ozgartish bilan bojxona rasmiylashtiruvi muddatlari qisqartirilayapti. Unga asosan bojxona organi tovarlar va transport vositalarining bojxona deklaratsiyasi qabul qilingan hamda barcha zarur hujjatlar va malumotlar taqdim etilgan paytdan boshlab uch ish kuni (Bojxona kodeksining amaldagi tahririda bu muddat on kundan kechiktirmay, deb belgilangan) mobaynida bojxona rasmiylashtirilishi amalga oshirilishi belgilanmoqda.

Shuningdek, qonun loyihasi bilan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishni boshlash va royxatdan otkazish sohasida xojalik yurituvchi subektlar oz ustav fondini davlat royxatidan otkazilgan paytdan boshlab bir yil ichida shakllantirishini nazarda tutuvchi meyor joriy qilinmoqda. Shundan kelib chiqib, Masuliyati cheklangan hamda qoshimcha masuliyatli jamiyatlar togrisidagi Qonunga tegishli ozgartish kiritish taklif qilinayapti.

Qonun loyihasi siyosiy partiyalar fraksiyalari azolari tomonidan moddama-modda tahlil qilindi. Qonun loyihasini takomillashtirish yuzasidan har bir fraksiyaning nuqtai nazari, mulohaza va takliflari bildirildi.

Ishchi guruhi qonun loyihasini yanada takomillashtirish yuzasidan fraksiyalar tomonidan bildirilgan fikr-mulohaza va takliflarni atroflicha organib chiqish uchun qabul qildi.

Muhokama jarayonida ayrim siyosiy partiyalar fraksiyalari vakillari ishbilarmonlik muhitini yaxshilash uchun boshqa sohalarga ham etibor qaratish kerakligini, xususan, ayrim hududlarda ijtimoiy ahamiyati yuqori bolmagan muassasa va tashkilotlarni elektr energiyasidan uzib qoyish hollari kuzatilayotgani, qonun loyihasida shu kabi holatlarni ham nazarda tutish zarurligi haqida oz takliflarini bildirishdi.

Yigilishda elektr energiyasi taminoti sohasida yetkazib beruvchi va istemolchi ortasidagi shartnomaviy munosabatlar Elektr energetikasi togrisidagi qonun orqali tartibga solinishi, mazkur qonunda yetkazib beruvchi va istemolchining huquq va majburiyatlari aniq aks ettirilgani takidlanib, ishchi guruhi tomonidan ayrim fraksiya azolari bergan taklif muhokama qilinayotgan qonun loyihasining predmeti emas, deb topildi.

Shu orinda Qonunchilik va sud-huquq masalalari qomitasi tomonidan qonun loyihasini takomillashtirish boyicha otkazilgan ishchi guruhi yigilishi qonun ijodkorligi jarayonini kuchaytirishda muhim qadam bolganini alohida takidlash joiz.

Yigilishda siyosiy partiyalar fraksiyalari, ishchi guruhi azolari, ekspert va mutaxassislar tomonidan qonun loyihasini takomillashtirishga qaratilgan koplab taklif va mulohazalar bildirilishiga sharoit yaratildi. Qonun loyihasi mamlakatimizda tadbirkorlik muhitini yanada tubdan yaxshilash borasida amalga oshirilayotgan islohotlar, siyosiy partiyalar dasturlarida bu borada belgilangan vazifalar ijrosini taminlash nuqtai nazaridan atroflicha tahlil qilindi. Fraksiyalarni qiziqtirgan masalalarga birgalikda javob topish, ozaro fikr almashish imkoni boldi. Bu qonun loyihasida davlat va jamiyat, aholi manfaatlarini har tomonlama chuqur tahlil asosida aks ettirishda dolzarb ahamiyatga ega, albatta.

Eng muhimi, mazkur oziga xos yangi tajriba orqali qonun loyihasini Qonunchilik palatasi yalpi majlisiga qadar maromiga yetkazishga, bu jarayonda fraksiyalararo raqobatni yanada kuchaytirishga sharoit yaratildi. Qonun ijodkorligidagi fraksiyalararo bahs-munozaralar qomita yigilishlarida ham izchillik kasb eta boshladi. Bu milliy parlamentning qonun ijodkorligi sohasidagi faoliyatini yangi bosqichga kotarishga xizmat qilishi shubhasizdir.

Shu bois kelgusida, boshqa qonun loyihalari muhokamalarida mazkur tajribadan foydalanish muhim ahamiyatga ega boladi, deb oylaymiz.

Tolqin TORAXONOV,

Ozbekiston ovozi muxbiri.


Fikr va mulohazalar

Spam bot protection (CAPTCHA)

Songgi yangiliklar: