Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Iyun 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1
01.01.2018

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ФАНЛАР АКАДЕМИЯСИНИНГ ҲАҚИҚИЙ АЪЗОЛАРИ

Академик Тамарахоним АРИПОВА

Соғлиқни сақлаш вазирлиги Республика иммунология ­илмий маркази директори Тамарахоним Арипова иммунология ва иммуногенетика соҳалари бўйича йирик олим сифатида эътироф этилган.

У 350 дан кўпроқ илмий ишлар, 9 монография, 2 патент, 3 халқаро миқёсдаги муаллифлик гувоҳномаси, 42 услубий тавсия­лар муаллифидир. Унинг илмий раҳбарлигида 7 нафар фан доктори ва 13 нафар фан номзоди тайёрланган.

Тамарахоним Арипова таҳрири асосида Ўзбекистон Республикаси аҳолисининг иммун статуси харитаси, иммунологик ва генетик паспортлари яратилди. Марказий Осиёда илк бор одам қони периферик ҳужайраларида вируслар геномини аниқлаш учун янги усул ишлаб чиқилди ва амалиётга татбиқ этилди.

Франция, Германия, Буюк Британия, Япония, Россия, Қир­ғизистон олимлари билан биргаликда Марказий Осиё ва Кавказ­орти халқлари генетик-популяцион тадқиқотлари ўтказилди, 20 дан кўпроқ этнослар текширилди, барча Марказий Осиё популяцияларининг 4000 дан кўпроқ намуналаридан иборат ДНК банки яратилди.

Олим раҳбарлигида Марказий Осиёда илк маротаба Европа ­Иттифоқининг Еттинчи рамкали дас­тури асосида «Марказий Осиё ва Европа популяцияларида преэклампсиянинг генетик тадқиқотлари» мавзусида катта халқ­аро грант ютиб олинди. У «Россия илмий ва илмий-педагогик кадрлари» федерал фонди мақсадли дастури «Одам каротидли атеросклерози митохондрия геноми мутация юкламаси ассоциациясининг очиқ кросс-секцияли тад­қиқотлари»; Пастер институти, Инсон Музейи ва табиий тарих миллий музейининг (Париж, Франция) «Диетага генлар адаптацияси эволюциясини комплекс таҳлиллаш»; Вирусология ва биотехнология Давлат илмий марказининг «Вектор» (Новосибирск, Россия) «Россия ва Ўзбекистонда айланиб юрувчи ВИЧ-1 аҳамиятли генетик субтипларининг эпидемиологик тадқиқотлари»; Тиббиёт ва соғлиқни сақлаш глобал миллий марказининг (Токио, Япония), «Вирусли гепатитлар кечиши ва даволашнинг иммугенетик жиҳатлари» каби халқ­аро лойиҳаларга Ўзбекистон томонидан раҳбар бўлди.

У МДҲ давлатлари аллерголог ва иммунологлар халқаро жамияти, ҳамда Фанлар академиялари ассоциацияси биотехнология бўйича илмий кенгаши аъзосидир. Шунингдек, болаларда астманинг олдини олиш ва даволаш бўйича ISAAC халқаро дастури координатори, InterPreGen халқаро консорциуми Еттинчи рамкали Евроиттифоқ дастурининг Ўзбекистон Республикаси бўйича масъул вакилидир.

Тамарахон Арипова Европа Илмий-саноат палатасининг «Тиббиётга катта ҳиссаси ва намунали профессионал фаолияти» учун олтин медали ва «Di Merito» дипломи, Россия иммунолог ва аллергологлари илмий жамиятининг «Иммунология соҳасида улкан ютуқлар» дипломи ва олтин медали билан тақдирланган.

 

Академик Ҳусан ИГАМБЕРДИЕВ

Тошкент давлат техника университети профессори Ҳусан Игамбердиев мамлакатимизда технологик жараёнлар ва ишлаб чиқаришни автоматлаштириш ва бошқариш соҳасида илмий мактаб яратган.

Олим мураккаб динамик объектларни мунтазам идентификациялаш ва адаптив бошқариш системаларини синтезлаш назариясининг асосчиси ҳисобланади. У томонидан ишлаб чиқилган динамик бошқарув объект­ларида тескари масалаларни мунтазам ечиш назариясининг фундаментал асослари шакллантирилган. Нокоррект масалаларни ечиш усуллари асосида динамик объектларни идентификациялаш, уларнинг ҳолатини баҳолаш ва бошқарув қурилмаларини синтезлаш соҳаларида катта ютуқларга эришган.

Технологик жараёнлар ва ишлаб чиқаришни автоматлаштириш ва бошқариш йўналишида олиб борган илмий-тадқиқотлари натижасида 480 дан ортиқ илмий ва илмий-услубий ишлари чоп этилган. У 5 монография, 20 дан ортиқ патент ва дастурий маҳсулотлар муаллифи.

Олим 1994-2016 йиллар давомида 4 фундаментал ва 5 амалий тадқиқотлар бўйича Давлат илмий-техникавий дастурларининг масъул ижрочиси бўлган. Бугунги кунда «Идентификацион ёндашув асосида динамик объект­ларни адаптив бошқариш системалари синтезининг назарий асослари ва мунтазам усулларини ишлаб чиқиш» мавзусидаги фундаментал илмий-тадқиқот лойиҳасига раҳбарлик қилмоқда.

Ҳусан Игамбердиевнинг илмий раҳбарлигида 4 нафар фан доктори, 14 нафар фан номзоди тайёрланган. Унинг илмий ишлари ­Австрия, Венгрия, Германия, Ҳиндистон, Португалия, Россия, АҚШ, Туркия, Франция, Чехия, Жанубий Корея ва Японияда чоп этилган.

Ҳусан Игамбердиев Тошкент давлат техника университети ва Жанубий Кореянинг Дунгук, Кёнджу университетлари ўртасида қўшма илмий-техникавий ҳамкорлик бўйича шартномани амалга оширишда иштирок этмоқда.

Ҳусан Игамбердиев томонидан мураккаб динамик объектларни мунтазам идентификация­лаш ва адаптив бошқариш борасида олинган натижалар халқаро миқёсда тан олинган. Ишланмалари бир қанча йирик кимё корхоналарида жорий қилинган ва самарадорликка эришилган.

Олим 2000 йилда «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси» унвонига сазовор бўлган.

 

ЎзМУ журналистика факультети 3-курс талабаси

Барчиной ҲАМИДУЛЛАЕВА тайёрлади.



DB query error.
Please try later.