23.04.2019

«ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ ХАЛҚАРО МОЛИЯВИЙ МАЙДОНГА ИЛК ҚАДАМИ»

Молия вазирлиги Миллий матбуот марказида шу мавзуда матбуот анжумани ўтказди.

Тадбирда мамлакатимизнинг халқаро иқтисодий кредит рейтингларидаги ўрнини кўтариш, бу борада қилинаётган ишлар ҳақида маълумот берилди.

Анжуманда журналистлар мавзуга оид кўплаб саволлар беришди. Нима сабабдан тадбир айнан «Ўзбекистон Республикасининг халқаро молиявий майдонга илк қадами», деб номланди? Ўзбекистон шу вақтгача халқаро молиявий майдонга қадам қўймаганми? Нега мамлакатимиз халқаро рейтингларда орқада бўлган? Инвесторларнинг юртимиз иқтисодиётига инвестиция киритишига тўсқинлик қилаётган ҳолатлар, омиллар таҳлил қилиб бориладими?..

– Тадбирни бундай номлашимизнинг сабаби еврооблигациялар билан боғлиқ, — дейди Молия вазирлигининг халқаро рейтинг ва индекслар билан ишлаш бошқармаси бўлими бошлиғи Темур Малик Нарзиқулов. — Молиявий бозорларда шу вақтгача Ўзбекистоннинг қимматли қоғозлари сотилмаган ва айланмаси йўлга қўйилмаган эди. Шу сабабли халқаро молиявий бозорларда Ўзбекистон ҳақида ҳеч қандай маълумот ҳам, маҳсулот ҳам бўлмаган. Мамлакатимизда еврооблигациянинг чиқарилиши, жаҳоннинг энг йирик молиявий бозорларидан бири ҳисобланган Лондон фонд биржасида жойлаштирилиши натижасида биз Лондон орқали биринчи марта жаҳон молиявий бозорига кириб бордик. Энди Ўзбекистон ҳақида халқаро молия бозорларида маълумот бор. Ўзбекистоннинг иқтисодий, сиёсий, молиявий, ижтимоий тузилмаси ҳақида кенг қамровли маълумот берувчи ҳужжат яратилди. Ҳужжатдан юртимиз ҳақидаги энг охирги кўрсаткичлар жой олган. Инвесторда мазкур рисолани интернетдан олиб фойдаланиш имконияти мавжуд, ундаги маълумотлар очиқ. Шу боис тадбирни «Ўзбекистон Республикасининг халқаро молиявий майдонга илк қадами», деб номлаганмиз.

Нега шу вақтга қадар Ўзбекистон халқаро рейтинг индексларида орқада бўлган? Инвесторларнинг юртимиз иқтисодиётига инвестиция киритишига тўсқинлик қилаётган ҳолатлар, омиллар таҳлил қилиб бориладими, деган саволларга тўхталадиган бўлсам, рейтинглар жуда кўп, ҳаммасига бирма-бир тўхталиб ўтишга вақт етмайди. Биргина «Суверен кредит рейтинглари» мисолида олсак, бу барқарор иқтисодий, молиявий тизим, давлат қарзининг паст даражадалиги, иқтисодий ўсиш кўрсаткичлари билан боғлиқ. Салбий томонларимиз, уларнинг фикрича, сифат кўрсаткичлари, яъни давлат бошқаруви, коррупцияни назорат қилиш, ҳисобдорлик каби масалаларга алоқадор.

Халқаро рейтингларнинг паст баҳо бериши ҳақиқатан ҳам Ўзбекистон шундай даражада дегани эмас. Биз йиллар давомида рейтинглар тузилиш даврида уларга етарли маълумот етказа олмаганмиз. Аллақачон қилинган ишларни ташқи фойдаланувчи билмаган, маълумот етказилмаган, ОАВда ёритилмаган, учрашувлар ўтказилмаган. Ҳозир бу борада ишлар қилинмоқда, рейтингларда оқсоқланадиган жойларимизни аниқлаб, тезда ечимини топиш йўллари ишлаб чиқилмоқда.

Бундан ташқари, бугунги кунда инвесторнинг қизиқиш даражаси ортиши Ўзбекистоннинг салоҳияти ва имкониятлари, уларни жалб қила оладиган лойиҳаларга боғлиқ. Бизнинг биринчи еврооблигацияларимизни асосан АҚШ ва Буюк британиялик инвесторлар сотиб олган, молиявий бозорларнинг марказлари мана шу давлатларда жойлашган. Қолган қисмини эса Европа ва бошқа Осиё давлатлари ташкил этади.

Шунингдек, тадбирда халқаро облигацияларни чиқариш бўйича ҳам маълумотлар берилди.

Матбуот анжуманида Ўзбекистон халқаро облигациялардан тушган пулларни қандай мақсадларда ишлатиши тўғрисида савол берилди.

Ушбу саволга Молия вазири ўринбосари Одилбек Исаков қуйидагича жавоб берди:

— Ўзбекистон халқаро облигациялардан тушган 1 миллиард долларни 2019 йил пайдо бўлган давлат бюджети тақчиллигини қоплашга сарфламайди. Ушбу маблағлар маълум соҳаларга йўналтирилса, бу бюджет харажатига айланиб, яна бюджет тақчиллигига сабаб бўлади. Пуллар асосан банкларга депозит сифатида ажратилади.

2019 йил февраль ойида Ўзбекистоннинг 1 миллиард долларга тенг 5 ва 10 йиллик суверен халқаро облигациялари жаҳон молия бозорига жойлаштирилганди.

Ўзбекистон ҳукумати, аввал облигациялар даромадлилигини 5,3-6 фоиз миқдорда белгилади. Шунга қарамай, Ўзбекистон иқтисодиётига қизиқиш ва молия бозорида талаб юқори бўлгани туфайли фоиз ставкалари қайта кўриб чиқилди ва 4,75-5,3 фоиз этиб белгиланди.

«Бизга 8,7 миллиард доллар керак эмасди, ҳукумат аввалдан 1 миллиард доллар зарурлигини эълон қилганди. Нархни шакллантириш жараёнида ҳам ставка 0,625га камайтирилди. Шундан кейин таклифдаги инвестициялар ҳажми 3,8 миллиард долларга тушди», — дея қайд этди вазир ўринбосари.

Ўзбекистоннинг суверен халқаро облигацияларидан тушаётган пуллар мамлакатга ётқизилаётган билвосита сармоя ҳисобланади. Облигацияларни сотиб олган инвесторларнинг кўпчилиги АҚШ ва Буюк Британияда фаолият олиб боришади.

 

Тоштемир ХУДОЙҚУЛОВ,

«Ўзбекистон овози» мухбири.


Фикр ва мулохазалар

Защита от автоматических сообщений

Сўнгги янгиликлар: