30.04.2019

СЕРЁМҒИР КУНЛАР ЯНА ҚАНЧА ДАВОМ ЭТАДИ?

Май ойида об-ҳаво қандай бўлади?

Жаннатмонанд ўлкамизда тўрт фаслнинг ўз вақтида келиши тўғрисида хорижлик сайёҳлар ҳам ҳавас билан гапиришади. Чунки қайсидир мамлакатларда ёз фасли қисқа бўлиб, одамлар ундан тўйиб баҳраманд бўлолмайди. Яна қайсидир жойда қиш бўлмайди. Яна қайсидир мамлакатда баҳор фасли сезилмай ўтиб кетади.

Бугун икки кишининг боши қовушган жойда бу йилги баҳор ўта серёмғир келгани, бунинг сабаблари ҳақида гап боради. Шунингдек, май ойида об-ҳаво қандай бўлиши ҳам кўпчиликни қизиқтирмоқда.

Ушбу саволларга жавоб олиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Гидрометерология хизмати маркази Бош синоптиги Ирина Зайцева билан суҳбатлашдик.

— Бу йилги апрель ойи мамлакатимизда ёмғирли об-ҳавоси билан аввалгиларидан ажралиб турибди. Апрель ойининг бошидан бошлаб то ҳозирги кунгача республикамизнинг шимолий туманлари ва Фарғона водийсидан ташқари мамлакатимиз ҳудудининг катта қисмида турли жадалликдаги ёмғирли кунлар кузатилди. Ёмғир миқдори эса ойлик меъёрдан ошиб кетди.

Баъзи кунларда айрим жойларга кучли ёмғир, айрим жойларга эса кучли жала ёғди. Бундай ёмғирли об-ҳавонинг сабаби шундаки, деярли бутун ой давомида Ўзбекистон ҳудуди устида жанубда ҳосил бўлган нам ҳаво оқимлари Россиянинг Европа ҳудудидан кириб келган нисбатан совуқ ҳаво оқимлари билан доимий равишда қўшилиб турди. Ҳаво оқимларининг бундай бир-бирига қўшилиши кучли жала ҳосил бўлиши учун қулай шароит яратди.

Апрель ойидаги бу ёғинларни аномал, ғайриоддий ҳодиса деб бўлмайди, апрель йилнинг энг нам ойларидан бири ҳисобланади, шундоқ бўлса ҳам бундай серёмғир апрель ойи камроқ, яъни 4-5 йилда бир марта кузатилади. Маълумот учун яна шуни айтишим мумкинки, 2002, 2009 йилларнинг апрель ойлари ҳам шундай ёмғирли бўлган. Энг нам об-ҳаво 1990 йил апрель ойида Тошкентда кузатилган. Ўшанда бир ой давомида ёққан ёмғир деярли 3 ойлик меъёрни ташкил қилган. Ярим ойлик ёғингарчиликлар миқдори 1 куннинг ўзида ёққан.

Апрелнинг охирги 10 кунида кузатилган, узоқ муддат давом этган ёмғирдан сўнг, айниқса, 19 апрелдан 21 апрелгача, шунингдек, 24 апрелда республикамизда жала ва ёмғир ёғиб ўтди. Ҳафтанинг охирида ҳаво салқин бўлди. Бу Каспий денгизи ҳудудларидан кириб келаётган совуқ ҳаво массаларига боғлиқ бўлиб, ҳарорат меъёридан анча паст, яъни 10-12 даража бўлди.

Янги ҳафтадан бошлаб, совуқ ҳаво массалари чекинади ва Туркманистон ҳудудларидан бизга иссиқ ҳаво кириб келади. Ҳарорат апрель ойи охири учун хос бўлган меъёрий кўрсатгичларга қайтади ва кечаси 8-13 даража, кундузи 22-27 даража иссиқни ташкил қилади. Ой охирида ёғингарчилик эҳтимоли мавжуд бўлиб, ёмғир жуда кучсиз ва қисқа муддатли бўлиши мумкин.

Аслида май ойи баҳорнинг охирги ойи ҳисобланади. Майда ойлик ҳаво ҳарорати апрель ойи ҳароратидан 6-8 даражага юқори бўлади.

Майда икки-тўрт мартта совуқ ва иссиқ ҳаво оқимларининг алмашиниши кузатилади, бу даврлар икки кундан, баъзи ҳолларда 9-10 кунгача давом этиши мумкин. Ўртача максимал ҳарорат майда ҳудудимизнинг катта қисмида 25-30 даража иссиқни, республиканинг жанубида ва чўл зоналарида 30-35 даража иссиқни ташкил қилади.

Яна шуни айтиш мумкинки, энг иссиқ йилларда май ойида кундузги ҳарорат 38-40 даражани, жанубда 41-43 даражани ташкил қилган. Энг салқин даврларда эса кечаси ҳарорат баъзи ҳолларда 6-8 даража илиққача пасайган.

 Одатда май ойидаги ёғингарчиликлар ёмғир кўринишида, фақат баланд тоғли ҳудудларда ҳўл қор кўринишида ёғади. Ойлик ёғингарчилик миқдори апрель ойига қараганда май ойида 1,5 марта кам бўлиши кутилмоқда. Аммо ёмғирлар кўпинча жала кўринишида, узоқ давом этмасада, кучли бўлиши мумкин. Май ойида момақалдироқлар кўпроқ гумбурлайди, шамол ҳам анча кучли эсади. Тоғолди ҳудудидаги кучли ёмғирлар сел оқимлари ҳосил бўлишига олиб келиши мумкин.

Бир сўз билан айтганда, бу йилги май ойи илиқ ва қуёшли бўлади. Ҳаво ҳарорати меъёрлар атрофида бўлиши, баъзан иқлимий меъёрлардан юқори бўлиши мумкин. Кечаси ҳарорат 10-15 даража илиқ, кундузи 23-28 даража иссиқ бўлади

 

«Ўзбекистон овози» мухбири,

Тоштемир ХУДОЙҚУЛОВ

тайёрлади.



DB query error.
Please try later.