14.06.2018

ТАЛАБАЛАРНИНГ ИННОВАЦИОН ИШЛАНМАЛАРИ

Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университетининг Ўзбекистон ва Япония ёшларининг инновацион марказида Инҳа, Турин политехника университетлари ва Жиззах политехника институти талабаларининг инновацион ишланмалари кўргазмаси бўлиб ўтди.

Тоғда ёки электр бўлмаган ҳудудларда электр қувватига бўлган эҳтиёжни қондириш учун махсус ускуна ясаганмиз, — дейди Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университетининг электроника ва автоматика факультети 4-босқич талабаси Комилжон Зуфаров. — Ғилдираклари ускунани қийинчиликсиз олиб юришга имкон яратса, енгиллиги эса кўтариб юришда муаммо туғдирмайди. У кун давомида ишлайверади. Йиғилган қувват 6-7 соат телевизор кўришга, вентилятор ва компьютер ишлатишга етиши мумкин. Қуёш нурлари қайси томондан тушаётган бўлса, ўша томонга ўгириб қўйса ҳам бўлади. Ускунани қуёш панели, аккумулятор ва инвентордан фойдаланиб ясадим. Қуёш панели ишлаб чиқарган қувват 20 вольтга тенг, мен унга инвентор улаганлигим учун ўзгармас электр қувватини ўзгарувчан қилиб, 220 вольтга етказади. Бу телевизор ҳамда вентиляторларни ишлатиш имконини беради. Ускунанинг ишлаш қувватини ошириш ҳам мумкин.

— Мен яратган маҳсулот полистрион чиқиндисига гипс аралаштирилиб тайёрланади, — дейди Жиззах политехника институтининг 3-босқич талабаси Элбек Тиловов. — Уй қуриб бўлингач, хоналарни бўлишда ундан фойдаланса бўлади. Афзаллик томони енгил бўлиб, унга ишлов беришда ортиқча харажат талаб қилинмайди. Иссиқ-совуқни яхши сақлайди, шовқин ўтказмайди. Атроф-муҳитга зарарсиз. Шунингдек, иқтисодий самардорлиги ҳам юқори.

— Ҳамма машинанинг ўнгга ёки чапга қайрилиши олдидан огоҳлантирувчи чироқ ёнади, бу чироқлар механик тарзда ишлайди, — дейди Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университетининг электроника ва автоматика факультети 3-босқич талабаси Азиз Эргашов. — У маълум муддат ишлагач, бузилиб қолиши мумкин. Мен мана шу қурилманинг электрон вариантини яратдим. Нархи арзон ва кўп йиллар давомида нуқсонсиз ишлайди.

Яна бир ускунамиз машинага ўрнатилади. У ёруғликка қараб ишлайди. Мисол учун кундузи тунелга кирадиган бўлсангиз, чироқлар автоматик тарзда ёнади, чиқишингиз билан ўзи ўчади. Яна бир қулайлиги машина бирон-бир тўсиққа яқинлашганда сигнал бериб ҳайдовчини огоҳлантиради. Қурилмани машина ишлаб чиқарадиган завод билан ҳамкорлик қилиб, амалиётга тадбиқ қилсак, ажойиб иш бўларди.

Кейинги техникамиз эса моторларнинг айланиш тезлигини ўлчайдиган тахометрнинг электрон вариантидир. Бу ускунамиз ўзимизда ишлаб чиқарилган. У саноатда жуда ҳам керакли, ишлаб чиқарувчи ҳар доим моторлардаги парракларни бир хил тезликда айланиб турганлигини назорат қилиб бориши керак.

Ушбу лазер қурилмамизни қўриқлаш хизматида фойдаланса бўлади. Бу ҳам ўзбек моделида ишлайди. Дастурини ўзим яратганман. Қулайлик тарафи ҳеч ким уни бузиб кира олмайди. Чунки, у яширин кодда лазер нурини катта тезликда узатади, бу кодни бузиб киришнинг иложи йўқ. Хорижда ишлаб чиқариладиган шу каби лазерларга қараганда имкониятлари юқори, анча арзон ва ишончлидир.

Бу ускунам эса иссиқхоналарни автомат тарзда бошқариш имконини беради. Иссиқ-совуқни назорат қилади, намлик камайган бўлса, сув қуяди. Озуқа етишмаса, ўғит беради. Ойналарни очади, вентиляцияни ишга туширади. Хуллас, иссиқхона ишончли назоратда бўлади. Экранда иссиқхона ҳақидаги барча маълумотларни кўрсатиб боради. Иссиқхонангиз учун мўътадил шароитни киритиб қўйсангиз қолганини ўзи бажараверади.

Кўргазмада яна кўплаб ихтиролар ва ишланмалар намойиш этилди.

Тадбир давомида Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети, Инҳа, Турин политехника университети, Жиззах политехника институтлари ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланди. Шунингдек, Маданият ҳамда Инновацион ривожланиш вазирликлари билан ҳамкорликда мазкур университетлар талабалари иштирокида ёшлар пресс-клуби ташкил этилди. Унда талабалар ўзларини қизиқтирган саволлар ва масалалар юзасидан университет ректорлари ва мутасаддиларидан жавоб олишди.

 

Шаҳбоз САИДОВ,

«Ўзбекистон овози« мухбири.



DB query error.
Please try later.