12.06.2018

Уй-жой коммунал хизмат: 1300 ДАН ОРТИҚ ШИКОЯТЛАРДА ҚАНДАЙ МУАММОЛАР КЎТАРИЛГАН?..

Ўзбекистон ХДП Марказий Кенгаши ва Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги ҳамкорлигида «Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш» мавзусида семинар ўтказилди. Унда соҳадаги муаммолар ва уларни ҳал қилиш йўллари ҳақида фикр-мулоҳазалар билдирилди.

 

Дилшод ОСТОНОВ, Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги бошқарма бошлиғи:

— Бугунги кунда республикамизда 40 мингдан ортиқ кўп хонадонли уй-жойлар мавжуд. Шундан 33 мингдан кўпроғини 4 мингдан зиёд ширкатлар бошқариб келмоқда. Вазирлигимиз томонидан аҳоли ва ширкат орасидаги муносабатлар ўрганилди. Натижада фуқароларнинг кўпчилиги ширкатлар фаолиятидан норози эканлиги маълум бўлди. Буни бир йил оралиғида вазирликка келиб тушган 1300 дан зиёд шикоятлардан ҳам кўриш мумкин. Мурожаатларда ширкат раисларининг вазифаларига беписандлиги, бошқарув раиси ва тафтиш комиссияси аъзолари умумий йиғилиш ўтказилмасдан тайинланган ҳолатлар кузатилаётгани маълум қилинган. Айниқса, белгиланган муддатда ҳисобот бермаслик, ширкатнинг йиллик сметаси ва унинг ижроси, бадал миқдорини тасдиқлаш масалалари билан боғлиқ шикоятлар ҳамон камайгани йўқ. Шунингдек, қарз маблағлари ёки кредит олиш тўғрисидаги қарорни қабул қилиш, янги сайланган ширкат раисига бошқарув ҳужжатларини тақдим қилмаслик мазмунидаги аризалар ҳам эътиборимиздан четда қолаётгани йўқ.

Ширкатлар ташкил этилишидан асосий мақсад уй-жой фондини биргаликда бошқаришдан иборатдир. Аммо буни баъзи ширкат раислари ҳануз англамади. Қолаверса, фуқароларимиз орасида ҳам мажбурий бадалларни ўз вақтида тўламаслик, умуммулкка тегишлилик ҳисси билан ёшдашмаслик ҳолатлари тобора кўпайиб бораётгани ачинарли ҳол. Буларнинг бари тизимда турли муаммолар келиб чиқишига сабаб бўлмоқда.

Вазирлик қошида уй-жой фондини назорат қилиш мақсадида инспекция ташкил этилган. Иш режасига асосан жорий йилда 90 хусусий уй-жой ширкатлари фаолияти текширилди. Натижада 59 ҳолат бўйича 962 миллион сўмдан ортиқ кредит маблағлари мақсадсиз ишлатиб юборилгани маълум бўлди. 16 нотурар жойлар тадбиркорлар билан ижара шартномаси тузилмасдан фойдаланишга топширилган.

Тўғри, соҳадаги қонун ҳужжатларига ҳам ўзгартириш киритилиши лозим бўлган ҳолатлар мавжуд. Бугунги кунда бу борада муайян ишлар амалга оширилмоқда. Янги қонун лойиҳаси жорий йилнинг охирига қадар халқ муҳокамасига қўйилади. Бунда аҳоли томонидан билдириладиган фикр-мулоҳазалар катта аҳамиятга эга.

 

Боймурод ЮСУПОВ, Ўзбекистон ХДП Марказий Кенгаши бўлим мудири:

— Аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш масаласи бугунги кунда муҳим вазифалардан бири бўлиб қолмоқда. Партия ҳам бу борада муайян ишларни амалга оширяпти. «Аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш тўғрисида» қонун лойиҳасини тайёрладик. Уни мутахассислар иштирокида муҳокама қилишга киришганмиз. 30 моддадан иборат мазкур қонун лойиҳасини ишлаб чиқишимизга аҳоли орасида бу борадаги мурожаатларнинг кўпаяётгани асос бўлди. Айниқса, Қорақалпоғистон Республикаси, Бухоро, Жиззах, Қашқадарё, Сирдарё, Хоразм вилоятларида аҳолини ичимлик суви билан таъминлаш масаласи долзарблигича қолмоқда.

Вилоятларга бориб, аҳоли билан мулоқот қилганимизда айрим сув қудуқлари (башнялар) ишламаётганига гувоҳ бўлдик. Ҳатто баъзи масъулиятсиз фуқаролар муҳофаза ҳудудларида уй-жой қуриб олганини кўрдик.

Ҳудудлардаги ҳақиқий аҳволни ўрганганимизда соҳада белгиланган лойиҳалар охирига етмаган ҳолатларга ҳам дуч келдик. Охирги ўн йилда амалга оширилиши режалаштирилган 17 лойиҳа учун 618 миллион долларик хориж кредит маблағлари жалб этилган. Аммо бошланғич лойиҳалар ниҳоясига етказилмаган. Маблағ қаерга кетгани ҳақидаги саволга жавоб топиш жуда қийин.

Демоқчиманки, бор муаммони қайта-қайта айтишдан маъно йўқ. Бундан ҳеч биримиз ютмаймиз. Камчиликларни қуруқ санаш билан масала ҳал бўлмайди. Бундан жамиятга наф ҳам йўқ. ­Муаммоларга асосли ва самарали ечим топиш лозим.

 

Санжар АСТАНОВ, Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги Шайхонтоҳур туман бўлими мудири:

— Фаолиятимиз мобайнида кенг жамоатчилик орасида юрамиз. Кўп ҳолларда аҳолидан вазирлик ташкил топганидан буён тайинли бир иш қилгани йўқ, деган гап-сўзларни эшитаман. Вазирлик ташкил топгач, фаолиятини йўлга қўйиб олиш осон бўлмади. Туман миқёсида ширкатларнинг аниқ сони маълум эмасди. Ҳатто ҳудуддаги уйлар сони ва бошқа маълумотлар ҳам шакллантирилмаганди.

Реал ҳолатдан келиб чиқиб, ходимларга аниқ топшириқлар берилди. Ўзимизга тегишли ҳудудларни ўрганишни бошладик. Шунда вафот этган ширкат раислари ҳужжатларда ҳамон ўз лавозимида фаолият юритаётгани қайд этилган ҳолатларга ҳам дуч келганимиз рост.

Шу ўринда яна бир муҳим масалага тўхталиб ўтмоқчиман. Ширкатлар маълум мақсадни кўзлаб кредит олишади. Улар самарали ишлатилишини вазирлик қошидаги инспекция текширмоқчи бўлганида амалдаги қонунчилик бунга йўл бермайди. Уларни назорат қилишга ҳақли ташкилот йўқ. Фақатгина тафтиш комиссиясида бунга ваколат бор. Комиссияга эса кўп ҳолларда ширкат тасарруфидаги уйда истиқомат қиладиган, маълумотга эга бўлмаган кишилар аъзоликка «сайланмоқда». Аъзолар мажбурий бадаллардан озод этилади. Улар биз хоҳлаймизми-йўқми ширкат раисининг ёнини олишади ёки кредит маблағлари тўғри сарф­ланганини текширишга лаёқати етмайди. Янги қонун лойиҳасида мана шу масалага ҳам аниқлик киритилса, яхши бўларди.

 

Марьям ЖАНБЕКОВА, Юнусобод туманидаги «Аълозиё сервис» хусусий уй-жой мулкдорлари ширкати раиси:

Кўп қаватли уйда истиқомат қиламан. Шу боисдан ҳам бундай уйларнинг муаммоларини яхши биламан. Биз ­яшаётган уйнинг том қисмидан сув ўтарди. Ёғингарчилик маҳали хонадонимиз чакка тагига қўйилган тоғора ва турли идишларга тўлиб кетарди. Рости, бу нафақат мени, балки кўпчиликни жонига текканди. Кўп бора муаммо юзасидан ширкат раисига мурожаат қилдик. Фойдаси бўлмади. Мен ширкат раиси ўрнида бўлиб қолсам, қандай йўл тутардим, деган саволни ўзимга берардим. Наҳот, бу шунчалар мушкул вазифа бўлса, деган ўй тинчлик бермасди. Ширкат раислигига номзодимни қўйдим. Ҳозир Юнус­обод тумани 19-мавзедаги «Аълозиё сервис» ширкати раисиман. Саволларимга жавоб топдим. Ширкатни виждонан, ҳалол бошқарса, кўпчиликни норози қилмасдан ишласа бўларкан. Ҳозир ширкатимиз тасарруфидаги кўп қаватли уйлар ҳар томонлама ўрнак қилиб кўрсатса арзийдиган ҳолатга келди. Айтмоқчиманки, ишлаб натижа кўрсатиш ширкатнинг ўз қўлида экан.

Шу ўринда ширкат раисларини ўйлантираётган масалага тўхталиб ўтмоқчиман. Ширкатга аъзолик тўлови бўйича қонунчиликда аниқ меъёр белгиланмагани аҳоли орасида кўпгина норозиликларни келтириб чиқармоқда. Ишлаб чиқилаётган қонунда мана шу масалага ҳам алоҳида эътибор қаратилишини истардим. Бунда уйнинг категориялари, харажатлар баланси ҳисобга олиниши лозим, деб ўйлайман. Шунда фуқаролар ҳам тўловни пайсалга солмасди.

 

Маҳлиё АЛИҚУЛОВА,

«Ўзбекистон овози» мухбири.



DB query error.
Please try later.