Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Dekabr 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
27.03.2018

ТОМОРҚА — ТЎКИНЧИЛИК МАНБАИ, ФАРОВОНЛИК КАФОЛАТИ

Кўкламда қарсиллаган узум едик...

Олтиариқ кўчаларидан кетаётиб, беихтиёр йўл четида токдан янги узилган узум бошини қўлида тутиб турган қизалоққа кўзим тушди. Тўхтатиб, у билан гаплашдим. Узумни бобоси берибди. Уй эгаларидан ижозат сўраб, ҳовлига кирдим. Ўзини Юрсунали Хирожов деб таништирган хонадон соҳиби узумзор остига қурилган иссиқхонадан чиқаётган экан.

— Агар харидор бўлсангиз, сотиладиган узум қолмади, — деди у афсуслангандек бўлиб. — Лекин насибангиз қўшилган экан, мана татиб кўринг.

Мен Юрсунали акани гапга тутдим. Суҳбат албатта томорқа ҳақида бўлди. Тафсилотини мен айтмай. Ўзингиз Юрсунали ака ҳикоя­сини тингланг.

 

— Ёшим етмишга яқинлашди. Аммо кундан кун ёшариб, кучга тўлаётгандек, руҳим енгиллашиб бораётгандек ҳис қиляпман ўзимни. Фарзандларимнинг «ҳай-ҳай»ига қарамай деҳқончилик қилаяпман. Қандай қилиб жим ўтириш мумкин. Бугун юртимизда ҳар соҳада ҳар куни бир янгилик жорий қилинаётган бўлса... Ҳаммаси халқ фаровонлиги, ҳаётдан розилиги йўлида. Президентимиз куни кеча томорқа хўжалигимизнинг асл аҳволини таҳлил қилиб, тавсиялар бердилар. Ўйлаб қарасам, ҳақ гаплар айтилди. Мана, бизнинг оиламизни олайлик. Уч фарзандим бор. Қизимни узатганман. Икки ўғлим, келинларим олий маълумотли. Нефтни қайта ишлаш заводида ва мактабда ишлашади. Ўзим қурувчи-муҳандис бўлиб ишлаб, нафақага чиққанман. Уч сотих томорқамиз бор. Илгари узум экардик холос. Уч-тўрт йил аввал навларини янгиладим. «Мерседес» ва «Қиз бармоқ» навларини экиб, узумзор яратдим. 2017 йилда янги боғдан 5 тонна узум сотдим. Мен меваси гулдан тушгандаёқ узум бошларини «чеканка» қиламан. Нимжон доналарини териб олиб ташлайман. Шунда мева тез кучга киради. Узум донаси ёнғоқдек катталикка етади. Ҳам сифатли, ҳам мазали, ҳам даромадли. Ўтган йили боғимдаги узумни бозор нархидан икки баробар қиммат сотдим. Ҳозир ҳам узум бор. Оилага, бола-чақага деб узум бошини узунроқ банди билан узиб, уни сувдонга солиб салқин, ним қорон­ғи хонага қўйганман. Ҳалигача кўм-кўк бандли карсиллаган узум ейсиз. Бундай усулни бу йил синовдан ўтказдим ва дарҳол бу йилги ҳосилни шундай сақлаш учун махсус ертўла қурдим. Насиб этса, 6-7 тоннага чиқади ҳосилдорлик. Агар унинг атиги бир тоннасини баҳоргача сақласам борми... Ҳар ҳолда шунинг ўзидан 30-40-миллион сўм даромад ­деяверинг. Ҳа, дарвоқе, ўтган йили томорқадаги узумнинг ўзидан 45-50 миллион сўмгача даромад олдим.

Уйда тек ўтира олмайман. Йил бошида узум остига икки сотихда плёнкада помидор эккандим. Ҳозир гуллаб, мева туга бошлади. Ишончим комил, эртаги помидор даромади ҳам узумникидай бўлади. Уч сотихдаги саримсоқпиёз кўзни қувнатяпти. Айтгандек, у ҳам узум остига, плёнкага экилган. Ҳа энди, рўзғор учун 5-6 хил кашнич дейсизми, петрушкаю укроп дейсизми, бир ёқда қалампир... борингки, қозонга тушадиган ҳаммаси ҳовлимиздан чиқади. Шундай қилиб томорқага узум экиб, даромадини кутиб ётганимиз йўқ. Ердан йил давомида икки-уч марта ҳосил оляпмиз.

Албатта, бу гапларни гапириш осон. Оилам фаровонлиги шу томор­қага ҳам боғлиқ. Шунинг учун қишин-ёзин пайкал оралайман, дорилайман, ўғитлайман, ҳашоратга қарши дори сепаман... Ўғил билан келин ишдан келгандан кейин бир-икки соат ёрдам қилади. Бир томони томорқа туфайли ҳавас қилса арзийдиган уй-жой қурдим, ҳаммамизда машина...

Энди муаммоларни ҳам айтай. Илгари фермерлар уюшмаси бор эди-ю, томорқачилар четда қолганди. Ҳолбуки, томорқа бу иш ўрни, даромад, фаровонлик ва юрт тинчлиги омилларидан бири. Ўғитга борсанг, аввал фермерга бераман, дейди. Уруғчилик, кўчатчилик борасида ҳам шунга ўхшаган гаплар эди. Президентимиз ҳаммасини, юрагимиздаги қувонч­ни ҳам, муаммони ҳам билар эканлар. Томорқанинг афзаллиги, томорқачи даромадини оширишнинг йўлларини таҳлил қилиб, тавсиялар бердиларки, «тўхта, мен ҳам томорқамда қиладиган, уни янада сердаромад ерга айлантирадиган ишлар, имкониятлар бор экан-ку», деб қолдим. Ҳозир томор­қамдаги узумзорнинг ярмидан иккиламчи, учламчи экин экиб даромад оляпман. Бу йил энди ҳаммасининг тагидан плёнка остида булғор ҳамда аччиқ қалампир, бақлажон экиб фойдалан­япман. Дарвоқе, помидор кўчатчилигини йўлга қўйса ҳам бўлар экан. Агар Президентимиз айтган томор­қага хизмат тизими ишга тушса ва биз бу имкониятлардан фойдалансак, одамларнинг йиллик даромади бир ярим-икки баробар ошиши аниқ!

Узр, кўп гапириб юбордим. Бизнинг Олтиариқда, Фарғонада шунақанги томорқачилар борки, уларнинг ишини кўриб оғзингиз очилиб қолади. Полосондаги бир одам иссиқхонада уч қаватли тахмон ясаб йил ўн икки ой кўкат сотади. Улгуржи харидорлар аввалдан пул бериб маҳсулотни кутади. Э, мухбир ука, бунақа гапларнинг қай бирини айтай, сизга!..

Юрсунали ака билан хайрлашдим-у, ўзимга ўзим савол бердим: менчи, мен ўз томорқамдан қандай фойдаланяпман?!

 

Муҳаммаджон ОБИДОВ,

журналист.



DB query error.
Please try later.