Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Dekabr 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6
18.01.2018

ВАРГАНЗАНИ КЎРМАБСИЗ, АРМОНДА ҚОЛИБСИЗ...

ЎзХДП фаоли Зиёдулло Мирзаевнинг таклифи билан тоғлар бағридаги қишлоқларда улкан ишлар бошланди.

Китоб тумани ҳокимлигида ўтган бир йиғилишда Зиёдулло ­Мирзаев сўз олиб, Варганза ва бошқа тоғ қишлоқлари аҳолисини қийнаб келаётган қатор муаммоларни очиқ айтди. Унинг мулоҳазалари инобатга олинди. Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 19 январдаги Қашқадарё вилояти ҳудудларини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш, аҳоли турмуш даражасини янада яхшилашга доир қўшимча чора-тадбирлар дастури тўғрисидаги қарорига киритилди.

Ушбу қарордан сўнг варганзаликлар учун қандай имкониятлар яратилиши билан қизиқиб, Зиёдулла Мирзаевнинг хонадонига бордик.

«Варганза» сўзининг маъносини ҳар хил таърифлашади. Асосан иккита тахмин ҳақиқатга яқинроқ. Биринчиси, Варганза — шамол кони, дегани. Иккинчиси, Бухоро яқинида Вардонза деган қадим шаҳар бўлган. Ўша ердан кўчиб бу ҳудудга ўрнашганлар ўз қишлоқларини «Вардонза», деб аташган. Бу сўз кейинчалик Варганзага айланиб кетган, дейишади. Нима бўлганда ҳам бу қишлоқ гўзал бир маскан. Қатарбоғ, Боғибаланд, Боғишамол, Хирмонжой, Хўжадушанбе, Чуқурак каби кичик қишлоқлардан иборат.

— Дарёдаги кўприкни кўряпсизми, — дейди Зиёдулла ака. — Ўша томон — Шатри, отам Раҳматулло Мирзаевнинг қишлоғи. Отам ўзбек, онам тожик. Шатри — Ўзбекистон халқ артисти Замира Суюнованинг она қишлоғи, келиб қолса, байрам бўлиб кетади... Бу қишлоқдан кўплаб олимлар, ҳатто академик ҳам чиққан.

Зиёдулло олий маълумотли иқти­сод­чи, тоғ қишлоқлари бирлаштирилиб, 1979 йилда Варганза анорчилик хўжалиги ташкил этилгандан сўнг анча йил бош ҳисобчи, Жовуз ўрмон хўжалиги бошлиғи бўлиб ишлади.

2013 йилдан ҚФЙ раиси. Бу орада хўжалик тугатилиб, деҳқон ва фермер хўжаликлари ташкил топди.

Зиёдулло бизни аввал уйига бошлади, анор билан сийлади. Умр йўлдоши Гулбаҳор Жалилова билан икки ўғил, уч қизни улғайтиришибди. Ўғиллари — Ҳаким ва Озодбек тадбиркор экан.

Бир пиёла чойдан сўнг уйдан чиқдик. Зиёдулло: «Аввал мактабга борамиз», деди. Йўл-йўлакай ўнлаб одамлар билан кўришиш-сўрашишга тўғри келди. Зиёдулло дўкондан нон, қанд-қурс олгач, оддий уйлардан бирига бош­лади. Уй соҳиби 95 ёшли Мирзамурод Раҳимов Иккинчи жаҳон уруши иштирокчиси экан. Отахон 1942 йили урушга кетиб, қирқ тўққизинчи йилда қишлоғига қайт­ганини ҳикоя қилиб берди. Салкам ярим аср бошланғич синф ўқитувчиси бўлиб ишлабди. Дарвозада Президентимиз совғаси — янги «Дамас» машинаси. Давлат раҳбаридан миннатдор бобо барчамизни дуо қилади.

Қўш қаватли мактабга етиб келамиз. Варганзада уч тожик ва битта ўзбек мактаби бор. Биз борган 52-мактабда 840 нафар ўқувчи таълим олаяпти, дарс­лар тожик тилида ўтилади.

Варганзада икки тил бирдек ардоқли, икки миллатга мансуб ўнлаб ёшлар турмуш қуришган. Олий маълумотли, тадбиркор Ғайбулло Тўрақулов хонадонида бўлдик. Унинг турмуш ўртоғи Ҳакимахон Собирова Андижоннинг Хўжаобод туманидан келин бўлиб тушган экан.

— Ўғил-қизларни ўстирдик, уйли-жойли қилдик, невараларимиз бор, — дейди Ҳакимахон. — 100 туп аноримиз бор, даромадимиз ёмон эмас. Келин бўлиб тушганимга ҳам йигирма тўрт йил бўлибди. Варганзада чеварлар, ҳунармандлар кўп.

— Чеварларни тўплаб, иш бошладим, — дейди унинг қўшниси Муаттар Ортиқова. — Ҳозир 40 нафардан ортиқ чевар меҳнат қилаяпти. Уларга иш ҳақи тўлаймиз. Меҳнат дафтарчаси очилган.

Адирларга ёндош Чортепанинг иккинчи қирига кўтариламиз. Зиёдулло Мирзаев қишлоқда ҳунармандчилик, аҳолига маиший хизмат кўрсатиш ҳақида ҳикоя қилиб боради. Ҳозир қиш­лоқда 3 новвойхона, автомобилларни таъмирлаш устахонаси, 10 ўринли хусусий шифохона ишлаб турибди. Тадбиркор ­Бердиали Қўйчиев адирларга ёндош жойда кўркам тўйхона қурибди. Ҳафиз Зокиров маиший хизмат кўрсатиш шохобчаси, бозор қураяпти. Баҳриддин Садриев 500 тонналик омборхона-совутгични ишга тушириш арафасида...

Тўғриси, Китоб туманида энг моҳир уста ва энг кўркам уйлар Варганзада. Муҳаммадали ва ­Ислом усталарни аҳоли ҳурмат билан хотирлайди. Ҳозир 80 ёшдан ошган уста Юсуп ­Шарипов кўпларнинг устози. Айни пайтда уста Худойберди Исломовнинг маҳорати ҳақида ҳам кўп гапиришяпти. Бу қиш­лоқларда илгари синчдан иморат қурилган бўлса, энди пишиқ ғиштдан тикланаяпти. Томлари тунукадан, эшик деразалари ўймакор, албатта, мева сақлайдиган омборхонаси бор.

Уй эгаларининг таклифи билан ҳовлилардан бирига кирдик.

— Самандар акам фермер, — дей­ди уй соҳиби Искандар Остонов. — Бирга ишлаймиз. Жами 3,5 гектар ерда анорзор, 3 гектар майдонда узумзор барпо этганмиз. Ўзим танлаб, саралаб, 320 туп Дашнобод анорини кўкартирганман.

Қаранг, варганзаликларнинг суҳбати анордан бошланиб, анордан тугайди. Қува ва Дашнобод анорлари ҳам яхши, бироқ ҳеч қайсиси Варганза анорига тенглашолмайди, дейишади.

Олий маълумотли агроном, 76 ёшга тўлган Кўпайсин Маҳмудалиев шундай дейди:

— Варганза анорининг ўндан ортиқ тури бор. Ҳаммаси ширин. Бир олим менга анор шарбати қонни янгилаши, умрга умр қўшиши ҳақида гапириб берганди. Анорзорлар кўпайса, халқимиз соғлом, дастурхони янада тўкин бўлади.

Адирларга ёндош Чортепа... Айланиб-айланиб, яна пойига келдик.

Зиёдулло Мирзаев янгиликлардан ҳикоя қила кетди. Илгари битта қишлоқ фуқаролар йиғини 21 минг аҳоли яшайдиган тоғ қишлоқларини бирлаштириб келаётган экан. Бу йил 6 минг аҳоли яшайдиган Башир МФЙ ажралиб чиқибди. Варганзанинг ўзи 3 МФЙга бўлинибди. Иккитаси Боғибаланд, Анорзор, деб аталаркан. Учинчи 6 минг аҳоли яшайдиган Варганза МФЙ раислигига яна Зиёдулло Мирзаев сайланибди.

— Одамларимиз мураккаб шароитда ҳам йўл очиб, сув чиқариб иморат, иссиқхона қуришаяпти, анорзор ­барпо­ этишаяпти, — дейди у. — Бизда ер ҳисоб-китобли. Жами 132 фермер ва 120 деҳқон хўжалиги ташкил этилган. Яна 345 гектар ер томорқага ажратилган. Баъзи ҳисобларга кўра, фермерлар 1200 тонна, аҳоли 4 минг тоннагача анор етиштираяпти. Ўтган йилнинг 17 августида қишлоғимизга вилоят ҳокими, ҳукумат вакиллари келишиб, аҳволни ўрганишди. Ўшанда мен 30 йилдан буён ишламай ётган Варганзадаги насос станциялари таъмирланса, яна 500 гектар ерда анорзор, боғлар ташкил этиш, одамларни иш билан таъминлаш мумкинлигини айтдим. Ўша йилнинг 18 сентябрь куни Китоб туман ҳокимлиги мажлисхонасида яна ҳукумат вакиллари қатнашган катта йиғинда сўз олиб, фикрларимни батафсил баён қилдим. Президентимизга минг раҳмат, у кишининг раҳбарлиги остида алоҳида қарор чиқиб, таклифларимиз инобатга олинди. Жорий йилдан эски насос станциялари таъмирланиб, лойқа босган канал тозаланса, ерларни суғориш кескин яхшиланади. Янги «Оқбой» насос станция­си сувни 3550 метр баландликка етказиб беради. Ўша адирларда 500 гектар узумзор, анорзорлар барпо этилади, одамлар ишли бўлади...

Варганзага ишчи гуруҳи раҳбари бўлиб келган, «Аму-Қашқадарё суғориш тармоқлари ҳавза бошқармаси» бош­лиғи Ботир Раҳимов Варганза қишлоғи ариқларига сув чиқарадиган иншоотлар лойиҳаси билан таништирди. Ушбу мақсадлар учун катта миқдорда маблағ ажратилибди. Асосий ишлар жорий йилда бошланади. Демак, тоғ бағрида яшаётган варганзаликлар учун яхши ҳаёт, фаровон турмушни кафолатлаётган ҳужжат ҳаётга татбиқ этилади.

Гўзал тоғлар этагидан қайтаётиб, хушманзара, сўлим қишлоқлар кўз ўнгимдан кетмайди, очиқ кўнгил, меҳнаткаш, тадбиркор одамлар сўзларини эслаб кўнгил кўтарилади, завқланасан киши. Қандай гўзал маскан, қандай дилкаш одамлар... Хаёлга беихтиёр бир фикр келади: Варганзани кўрмабсиз, армонда қолибсиз...

 

Юнус УЗОҚОВ,

«Ўзбекистон овози» мухбири.



DB query error.
Please try later.