18.01.2018

ВАКОЛАТЛАРДАН САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ УЧУН НИМА ҚИЛИШ КЕРАК?..

Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон ХДП фракцияси Президентимизнинг парламентга тақдим этган Мурожаатномасида белгиланган устуворликлардан келиб чиқиб, фракция ҳамда партия ташкилотлари учун чора-тадбирлар дастурини тайёрлади. Унда депутатлар ҳамда партия етакчилари фаолиятини танқидий таҳлил қилишга, амалий таклифлар билдиришга алоҳида эътибор қаратилган.

Депутатлар ишига, қонун ижодкорлиги жараёнига тўсиқ бўлаётган масалалар бўйича парламент аъзоларининг фикр-мулоҳазалари қандай?

Ҳотамжон Кетмонов, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси раҳбари:

— Бундан буён қонунлар ижроси уч босқичда ўрганилади. Яъни, аҳоли орасидаги ўрганишлар натижасида қонунлар қабул қилиш, уларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйи­ча таклифлар тайёрланади. Шу билан бирга, ишламаётган, «ўлик» қонунлар ҳамда нотўғри қабул қилинган ёки халқ манфаатига хизмат қилмайдиган қонунлар, қонуности ҳужжатлари юзасидан ҳам таклифлар тайёрлаб боришимиз лозим.

Парламент аъзолари ҳудудларга чиққанда ижро ҳокимияти органлари, вазирлик ва идоралар мутасаддилари ҳам кенг жалб этилади. Бу депутатга ўз ваколатларидан кенг ва самарали фойдаланиш имконини беради. Бизнинг вазифамиз эндиликда масалани шунчаки ўрганишмас, балки муайян муаммони таҳлил қилиш, уни ҳал этиш йўлларини топишдан иборат бўлади. Аввало, муаммонинг келиб чиқиш сабаби ўрганилади. Мутахассислар билан маслаҳатлашиб, таклифлар тайёрланади. Акс ҳолда, вазият ўзгармайди.

 

Абдуғаффор Қирғизбоев, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси аъзоси:

— Энг аввало, фракция аъзоларига нисбатан қўмита раислари, турли вазирлик ва идоралар раҳбарларининг муносабати ўзгариши керак, деб ўйлайман. Айрим ҳолларда фракция иши қўмита ишидан муҳиммас, деган важлар билан депутат бошқа топшириқларга йўналтирилади. Бу ўз навбатида қонун ижодкорлиги сифатига салбий таъсир қиляпти. Киритилаётган нормаларни пухта ўрганмасдан, кўр-кўрона тасдиқлаш билан ҳеч кимга наф келтирмайдиган меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилиниши мумкин. Депутат халқ вакили эканини унутмаслигимиз керак.

 

Дилмурод Саъдуллаев, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси аъзоси:

— Депутатларда қонун ташаббускорлиги сустлиги бор гап. Бунинг боиси, депутатга вақт ҳамда таҳлил етишмайди. Таҳлил етишмаслигига сабаб — депутат бир киши. Партия эса катта куч. Фаоллар депутатларга доимий равишда ўз таклифларини бериб борса, маълумотлар кўпаяди, таклиф ва ташаббускорлик ортади, деб ўйлайман. Шунинг учун партия ташкилотлари имкониятларидан самарали фойдаланишимиз керак.

 

Аваз Ўринбоев, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси аъзоси:

— Менинг фикримча, депутатлар ўзи сайланган ҳудуднинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш дастури билан яқиндан танишиб бориши керак. Бунинг учун қўлимизда аниқ маълумот, ижро этиш тартиби бўйича тасаввурга эга бўлишимиз зарур. Шунингдек, маҳаллий Кенгашлар депутатлари билан тизимли ҳамкорликни йўлга қўйишимиз керак. Чунки уларда ҳудудларнинг ҳолати бўйича хабардорлик имконияти кўпроқ. Парламент аъзолари келишини кутиб ўтирмасдан, доимий равишда ахборот алмашинуви йўлга қўйилиши керак. Бу назорат-таҳлил ишини кучайтиришга хизмат қилади.

 

Бунёд Эшонқулов, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси аъзоси:

— Шу фикрга бир қўшимча қилмоқчи эдим. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ҳамда партия ўртасидаги ҳамкорлик тартибини ишлаб чиқишимиз керак. Оғзаки айтмасдан, бу борада аниқ механизм яратишимиз зарур. Қонунга таклифлар тайёрлаш бўйича партия ташкилотларига ҳам вазифа юклатилса, ташаббус­корлик ортади. Ана шунда Мурожаатномада таъкидланган фикрлар, белгиланган вазифалар ижроси таъминланади, депутатлар ҳам, партия етакчилари ҳам сергак тортади, деб ўйлайман.

 

Алия Юнусова, Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси аъзоси:

— Ваколатларимиздан тўлиқ ва самарали фойдаланишга тўсиқ бўлувчи объектив ва субъектив сабаблар бор. Хусусан, қонун ижодкорлиги жараёнида маблағ талаб қиладиган таклифлар билдирилса, Молия вазирлиги томонидан ҳар доим ҳам қўллаб-қувватланмаган. Кўп ҳолларда эътирозларимиз инобатга олинмаган. Бу нормага тегиш мумкин эмас, деган кўрсатма бериларди. Натижада депутат ваколати бир четда қолиб кетарди.

Масалан, бола асраб олиш билан боғлиқ қонун лойиҳаси тайёрладик, инобатга олинмади. Женева конвенциясининг ҳар бир йўналиши ёки «Ижтимоий шериклик тўғрисида»ги қонун лойиҳаси бўйича берган таклифларимиз ҳам қоғозда қолиб кетди. Чунки моддий ресурс билан боғлиқ ташаббуслар амалга ошиши қийин. Шу боис депутатлар иши, кўрсатган ташаббуси кўзга кўринмасди.

«Мумкин эмас», «бу қатъий норма ўзгартирилмасин», «тезлаштириш керак» каби баҳоналар билан фикрларимиз рад этиларди, натижада «ўлик» нормалар юзага келган.

Бундан буён қатъий регламент асосида фаолият олиб бориш талаб этилади. Қонунчиликда белгиланган меъёрларга қатъий амал қилиш, регламентдан чиқмаслик депутатнинг асосий бурчларидан биридир. Халқимиз ҳамда халқаро экспертлар олдида ҳурматимизни йўқотмаслик учун ўз позиция­мизда қаттиқ туришимиз керак. Қонун лойиҳаларини пухта ва атроф­лича ўрганиб, кейин қўшимча ва ўзгартириш киритишни илгари суриш, ҳаётий таклифларни беришимиз шарт.

 

 

Зилола УБАЙДУЛЛАЕВА,

«Ўзбекистон овози» мухбири.



DB query error.
Please try later.