29.04.2017

ГАЗЕТХОН САВОЛИГА МУТАХАССИС ЖАВОБИ

— Яқинда Ягона умумреспублика процессинг маркази (ЯУПМ) янги тўлов тизимининг кенг жорий этилиши ҳақида хабар қилган эди. QR-код ўзи нима, ундан қандай фойдаланиш мумкин? Шу ҳақда маълумот берсангиз.

Эркин РЎЗИҚУЛОВ, Тошкент шаҳри.


Савдо терминалидан фойдаланмасдан тўловни амалга оширишнинг янги тизими Вазирлар Маҳкамасининг «2016-2018 йиллар даврида Ўзбекис­тон Республикасида электрон тижоратни ривожлантириш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида»ги 2015 йил 4 декабрдаги қарори доирасида молиявий хизматлар бозорида онлайн-имкониятларни кенгайтириш мақсадида жорий этилмоқда.

Бугунги кунда кўпчилик товарлар этикеткаларида, коммунал тўловлар квитанцияларида ёки сайтлар саҳифаларида жойлаштирилган оқ-қора квадратлар тасвирини кўрган бўлса керак. Ана шу QR-коддир. Инг­лиз тилидаги «quick response» (QR) термини «тезкор жавоб» деб таржима қилинади. QR-код икки ўлчамли штрих-код бўлиб, ахборотни визуал кодлаштириш учун қўлланилади. Мазкур технология турли соҳаларда фойдаланилмоқда.

QR-код қўлланишининг асосий тамойили уни гиперҳавола тарзида ишлай олишидир. Бу бирданига кўп маълумот ҳақида хабар бериш зарур бўлган ҳолатларда ёки уни соддалаштириш керак бўлганда жуда қулай восита саналади. QR-код суратлар, маҳсулот ёки хизматни танлаш жараёнини осонлаштиришга қодир. Чунки ўрам ёки реклама плакатидаги кичик квадратчада 4296 тагача бўлган рамз­лар жойлаштирилган бўлиши мумкин. Уларни матн тарзида жойлаштириш ноқулай ва нодир бўлган маълумотларни сиғдира олади. Бундан ташқари, QR-код коммуникация жараёнини ҳам оптималлаштиради. Масалан, ташриф қоғозидаги белгида одатда телефон рақами шифр­ланган бўлади, у биргина тугмани босиш билан боғланишлар рўйхатига киритилиши мумкин. Шунингдек, QR-кодлар ёрдамида ҳавола бўйича ўтиш, электрон хат, қисқа хабарлар (СМС) юбориш, жойнинг координатларини билиш ва бош­қа шу каби амалиётларни бажарса бўлади. Бугунги кунда, бутун дунё­да электрон тўловларни амалга оширишда QR-кодлардан фаол равишда фойдаланилмоқда. Амалиётда у қуйидагича кўринишда ишлатилади:

— харидор ўз банк тўлов картасини смартфонидаги иловага боғлайди;

— савдо тармоқларида харид қилишда ёки хизматлар учун тўловни амалга оширишда банк картасидан фойдаланмасдан мазкур илова ёрдамида ҳисоб-китоб қилади.

Ҳисоб-китобнинг бундай усули харидор учун ҳам, сотувчи учун ҳам оддий банк плас­тик картасидан фойдаланишдан кўра қулайроқ. Чунки ушбу ҳолатда терминалга ҳожат қолмайди ва харидор учун ҳам карталарни чўнтакда олиб юришнинг кераги бўлмайди — смартфон уларнинг ўрнини босади.

 

Улуғбек РУСТАМОВ,

CLICK компаниясининг Бош директори.



DB query error.
Please try later.