29.11.2016

ФИДЕЛЬ КАСТРОНИНГ ҲАЁТ ЙЎЛИ

Ҳаётда шундай шахслар бўладики, бутун умрини миллати, ватани озодлиги, халқи тинчлиги йўлида сарфлайди. Уларнинг бу сайъ-ҳаракатлари жаҳон тарихида қолади.

Куни кеча ҳаётдан кўз юмган, салкам ярим аср давомида Куба халқига етакчилик қилган, бутун умрини Куба озодлиги, манфаати йўлида фидо этган Фидель Кастро ҳам дунё тарихида ўзига хос из қолдирган давлат арбоби сифатида маълуму машҳур эди.

У 2016 йилнинг 25 ноябрь санасида оғир касалликдан сўнг вафот этди. Мамлакатда 9 кунлик мотам эълон қилинди. Кастро билан хайрлашиш маросими Гаванадаги Хосе Марти мемориал марказида бўлиб ўтиши маълум қилинди.

Унинг тўлиқ исми Фидель Алехандро Кастро Рус, у 1926 йилнинг 13 август куни Кубанинг Орьенте провинциясида туғилган.

Фидель Кастронинг ҳаёти осон кечмаган, фақат курашлардан иборат бўлган. Унинг танлаган йўлига қаршилар кўп эди. Бироқ у ўз ғояларига бир умр содиқ қолди. У Куба Вазирлар Маҳкамаси Раиси (1959-2008), Куба Давлат кенгаши Раиси (1976-2008) ва Куба Коммунистик партияси Марказий Кенгаши Биринчи котиби (1961—2011) лавозимларида фаолият кўрсатган. Унинг раҳбарлик даврида мамлакатда бир қатор ислоҳотлар ўтказилган.

Катта ер эгасининг ўғли бўлган Кастро Гавана университетининг ҳуқуқшунослик факультетида ўқиб юрган вақтида унда давлат тузумини ўзгартириш ғояси пайдо бўлади. Бунинг сабаби ўша пайтларда Кубада бир неча бор давлат тўнтаришлари уюштирилган бўлиб, ҳаёт барқарор эмасди.

Кастро давлатни эгаллашга 1953 йилда илк бор ҳаракат қилиб кўради. Унинг нияти амалга ошмай қолади ва қамалади. Бир йилдан сўнг озодликка чиққан Фидель Кастро Мексикага йўл олади.

Кастронинг тарафдорлари унинг социал қарашларини, инсонпарварликка йўғрилган сиёсатини юқори баҳолар эди. Айниқса, унинг Куба мус­тақиллигини мустаҳкамлаш йўлидаги ҳаракатлари кўпчиликнинг эътиборини тортган. 1959 йилда у давлат раҳбари бўлади. У ўзининг жасорати, қатъий иродаси, Ватанига содиқлиги билан дунё­нинг энг машҳур шахсларидан бирига айланди.

«— Мен ер эгаси оиласида туғилганман. Бу нима дегани? Менинг отам испаниялик бўлиб, жуда камбағал оила вакили бўлган. У ХХ аср бошида Кубага муҳожир сифатида келган ва жуда қийин шароитларда ишлаган, яшаган. Вақт ўтиб у қурилиш ишларида бошқарувчи вазифасида фаолият кўрсата бошлаган. Отамда пул йиғиш имкони бўлган ва у йиққанлари эвазига ер сотиб олган», — дея болалигини эслаган Фидель Кастро.

Фиделнинг ота-онаси маълумотли одамлар бўлишмаган. Шунинг учун ҳам улар фарзандларини билимли бўлишига ҳаракат қилишган. Мактаб даврида Фидель Кастро ўзининг ажойиб хотираси туфайли тенг­дошлари ўртасида ажралиб турган. 1945 йилда Гавана университетининг ҳуқуқшунослик факультетига ўқишга кирган. 1950 йилда бакалавр йўналишини тамомлаб, инсон ҳуқуқлари бўйича докторлик даражасини қўлга киритган. Шундан сўнг у Гаванада шахсий адвокат бўлиб ишлайди. У камбағалларга бепул хизмат кўрсатарди. Ана шу фазилати билан унинг номи машҳур бўлади.

1940 йилда 14 ёшли Фидель АҚШнинг ўша пайтдаги президенти Франклин Рузвельтга хат ёзади. Ўз хатида ўсмир президентни учинчи муддатга сайлангани билан табриклайди ва «Агар сизга қийин бўлмаса, менга Американинг 10 долларлик банкнотини жўнатсангиз. Мен уни ҳеч қачон кўрмаганман. Бироқ ўзимда бўлишини истайман. Сизнинг дўстингиз...», деб ёзади. Манзил ўрнида у мактабини кўрсатади. Ўша кунларни у шундай эслайди: «Президент маъмуриятидан хат олганимда жуда ҳам фахрланганман. Хатни ҳатто мактабнинг эълонлар тахтасига осиб қўйишганди. Фақат унда банк­нот йўқ эди».

2004 йилда ёш Фиделнинг хати Вашингтондаги Миллий архив бош­қ­армаси ходимлари томонидан топилади.

1963 йилда Фидель Кастро Ўзбекистонга келади. Уни Тошкентда минг­лаб одамлар тантанали кутиб олади. Сафари давомида Кастро афсонавий Самарқандга ҳам боради. У бу тарихий шаҳарда кўрганларини узоқ вақт эслаб, гапириб юради.

Унинг Фарғонада трактор рулини бошқараётган пайтда тушган сурати шу кунларда интернетдан фойдаланувчилар томонидан энг кўп қидириладиган суратлардан бири ҳисобланади.

2006 йилнинг 31 июль куни Фидель Кастро соғлиғи ёмонлашгани сабабли давлат бошқарувини укаси Раулга топширади. 2008 йилнинг 24 февраль санасида эгаллаб турган барча лавозимларидан кетади, 2011 йилга келиб партия раҳбарлигидан ҳам истеъфога чиқади.

2016 йилнинг 13 августида Кубада Фидель Кастронинг 90 йиллиги кенг нишонланганди. Ўша куни кечки пайт у театр биносида ўтказилган тадбирда қатнашганди.

Хулоса сифатида шуни айтиш керакки, Фидель Кастрони Ўзбекистон билан илиқ хотиралар боғлаб турарди. У ҳар доим Ўзбекистон ва Куба ўртасидаги дўстона муносабатларни мустаҳкамлаш, ҳамкорлик ва ўзаро ҳурмат тарафдори бўлиб келганди.

 

Темур АЪЗАМ

тайёрлади.



DB query error.
Please try later.