12.11.2015

ТРАВМАТОЛОГИЯ ВА ОРТОПЕДИЯ: БЕМОРЛАР ИЛҒОР УСУЛЛАР ОРҚАЛИ ДАВОЛАНМОҚДА

Соғлиқни сақлаш вазирлиги Травматология ва ортопедия республика илмий-текшириш институтида малакали мутахассислар томонидан юқори технологияли ташхис қўйиш ва даволаш усуллари кенг қўлланилмоқда.

Бу шифо масканида оғир тан жароҳати олган, ортопедик  хасталикка чалинган беморлар тажрибали мутахассислар ёрдамида ўз соғлиқларини тиклашмоқда. Бугун мазкур инс­титут моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, шифокорлар касб малакасини ошириш бўйича қандай ишлар қилинмоқда?

Мухбиримиз институт директори, тиббиёт фанлари доктори, профессор Мирҳаким Азизов билан ана шу ҳақда суҳбатлашди.

— Мирҳаким Жавҳарович, инсон ҳаётида унинг қадди қоматини расо қилиб турадиган аъзолар, суяк ва тўқималар соғломлиги муҳим аҳамиятга эга. Сиз раҳбарлик қилаётган институтда, асосан қандай беморлар даволаниши ҳақида кенгроқ маълумот берсангиз.

— Бирор кутилмаган тасодиф туфайли суяк ёки пайлари шикастланган, қўл, оёқ бўғимларида оғриқ пайдо бўлган инсонлар бизга мурожаат қилади.

Бу ерда 8 бўлим, тез ёрдам хизмати, рентген, инструментал-лаборатория диагностикаси мавжуд бўлиб, умуртқа дегенератив касалликлари, аҳоли ўртасида кенг тар­қалган диск чуррасини олиб ташлаш ва суяк-пай билан боғлиқ турли хил касалликларни энг ил­ғор тиббий технологиялардан фойдаланилган ҳолда даволаш йўлга қўйилган. Японияда ишлаб чиқарилган рақамли рентген аппарати, умуртқани чўзувчи замонавий мосламалар турли касаллик белгиларини эрта аниқлаш ва даволаш имконини бермоқда.

Институт олимлари ва мутахассислари ҳар йили ўтказиладиган республика инновацион технология­лар ярмаркасида ўзлари ихтиро этган махсус тиббий қурилмалар ва ишланмалар билан иштирок этмоқда.

Институт клиникасида ҳар йили ўртача ҳисобда 35 мингдан ортиқ беморга юқори малакали даволаш-консультатив хизмати кўрсатилади. Йигирма мингдан зиёд бемор ихтисослашган стационар шароитда, олти мингдан ортиқ бемор замонавий операция амалиёти асосида ўз соғлиғини тиклайди.

Кейинги йилларда клиника моддий-техник базаси мустаҳкамланиши натижасида хизмат кўрсатиш сифати яхшиланди. Шунингдек, кўпгина бўлимлар қайта таъмирланди, унинг таркибидаги дорихона замонавий стандартларга жавоб берадиган тиббий ускуналар билан таъминланиб, дори тайёрлаш жараёни хавфсизлиги оширилди.

— Узоқ йиллик тажрибага эга, кўпни кўрган мутахассис сифатида соҳани янада ривожлантиришда нималарга кўпроқ эътибор қаратиш керак, деб ҳисоблайсиз?

— Замондан, даврдан орқада қолмаслик ҳар бир соҳа учун энг асосий мезон, деб ўйлайман. Ана шу мақсадда беморларни энг илғор усуллар билан даволаш бўйича Швейцария, Германия, Япония, Жанубий Корея, Ҳиндистон каби кўплаб давлатлар билан ҳамкорлик қиляпмиз.

Шу асосда тезкор артрология (бўғимлар касалликлари) ҳамда вертебрология (умуртқа касалликлари ва шикастланиши) бўлимлари энг яхши хорижий технологиялар ёрдамида  компьютерлаштирилди. Травматология соҳасида қўлланиладиган ҳозирги замон ташхис қўйиш жиҳози — рақамли рент­ген аппарати, доплерография-ультратовуш аппарати ва бош­қалар аҳолига диагностик ёрдам кўрсатиш сифатини сезиларли даражада оширди. Ортопедиянинг йирик бўғимларни эндо­протезлаш, артроскопик операциялар ва вертебрология каби илғор жарроҳлик усуллари ривожланди. Республикада илк бор артроскоп — тизза бўғими патологиясига ташхис қўйиш ва даволаш учун махсус оптик митти асбоб қўлланилди ва плас­тик материаллар қўллаш йўли билан бутсимон пайларни тиклаш усули ишлаб чиқилди.

Энг янги наркоз препаратлари, монитор ва бошқа ускуналар билан жиҳозланган операция блоки ва анес­тезиология ва реанимация бўлимлари капитал таъмирланди. Ўзаро тажриба алмашишни йўлга қўйиш мақсадида кўплаб хорижий илмий марказлар билан алоқа ўрнатилган. Қилинган ишларнинг ҳаммасини санаб чиқиш қийин. Натижа шундай бўлдики, ҳозир йилига 26 мингдан кўп жарроҳлик муолажаси ўтказиляпти. Демак, ҳар йили оғир тан жароҳати олган ёки оғир ортопедик хасталикка чалинган минг­лаб одамлар, ҳаётга, оиласи ва ёру биродарлари бағрига қайтяпти. 

— Айтингчи, жамоадан, айниқса, унга келиб қўшилаётган ёш кадрлардан кўнглингиз тўқми?

— Жамоамизда 9 нафар тиббиёт фанлари доктори, 32 нафар фан номзоди фаолият кўрсатади. Шифокорларнинг тахминан ярми инглиз тилини билади, шу тилда бемалол гаплашишади ва соҳага оид янгилик ва адабиётлардан хабардор бўлиб боради.

Ёшлар масаласига келсак, улар ўзларига нисбатан талабчан, изланувчан. Шундай қилмаса ҳам бўлмайди, шифокор ҳамиша изланишда бўлиши, ўз йўналишига тааллуқли илмий адабиётларни мутолаа қилиб, энг илғор тажрибаларни амалиётга жорий қилиши керак. Чунки ҳозир дунё, илм-фан, техника-технология жуда тез ўзгаряпти. Улардан ортда қолиб кетмаслик учун ҳар доим ҳаракатда бўлишимиз зарур.

Хорижлик ҳамкасбларимиз билан ҳамкорлик мустаҳкамланиб бормоқда. Дунёнинг бир қанча мамлакатларидан келган мутахассис шифокорлар инс­титутда олиб борилаётган илмий тад­қиқот ишларига юксак баҳо беришмоқда. Швейцариянинг Цюрих шаҳрида жойлашган Умурт­қа поғонаси жарроҳлари халқаро уюшмаси раиси жаноб Ханс Йорг Леу эса ёшларимиз билан бевосита инглиз тилида мулоқотга киришиб, улар фаолиятини юқори баҳолади.

— Травматология ва ортопедия республика илмий-тадқиқот инс­титути — мазкур соҳада бош марказ ҳисобланади. Вилоятлардаги мутахассисларга, шу соҳани танлаган ёшларга қайси йўл билан тажрибаларингизни етказ­япсиз?

— Биринчидан, шифокорлар малакасини ошириш институтининг тегишли кафедраси орқали. У ерда доимий равишда вилоятлардан келган мутахассислардан иборат 25-30 кишилик гуруҳлар тузилади. Мен ва ҳамкасбларим уларга маърузалар ўқиймиз, амалий машғулотлар олиб борамиз, ёшлар биз билан бирга жарроҳлик муолажаларида иштирок этишади, ке­йин мунозаралар ташкил қиламиз.

Институт олим ва мутахассислари вилоятлардаги қишлоқ врачлик пункт­лари, поликлиника ва шифохоналарда бўлиб, профилактик-даволаш усулларини амалга оширишда врачларга методик ёрдам кўрсатади.

Мақсад — илғор тажрибаларни ўзлаштириш, шифокорлар маҳоратини ошириш. Бундан таш­қари, мунтазам равишда дам олиш кунлари инс­титутнинг 10-12 кишидан иборат шифокорлар гуруҳи билан вилоятларга чиқамиз. Маҳорат мактаблари ўтказамиз, беморларни қабул қиламиз, зарур операцияларни амалга оширамиз. Жорий йилда ҳам Соғ­лиқни сақлаш вазирлигининг «Маҳорат мактаби» дастури бўйича мутахассисларимиз вилоятлардаги бир қатор тиббиёт муассасаларида бўлишди.

Даво истаб келган бемор дардига малҳам бўлиш, унинг қайтадан оёққа туриб кетиши учун қўлидан келганча ёрдам бериш шифокорлар учун энг олий мартаба, юксак шараф. Бир инсон ҳаётга қайтса, бунда оз бўлса-да, ҳиссанг борлигини ҳис қилсанг, шундан ортиқ қувонч йўқ.

Биз, шифокорлар ана шу қувончдан куч оламиз, беморларга ёрдам бериш истаги билан яшаймиз.

 

Александр ЧЕГРИНЦЕВ

суҳбатлашди.



DB query error.
Please try later.