Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Aprel 2019   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 1 2 3 4 5
31.03.2015

АЧЧИҚ ТАРВУЗ

қандли диабет касаллигини даволашда яхши самара беради

Аччиқ тарвузнинг асли ватани Ўрта Шарқ мамлакатлари ва Африка бўлиб, инсоният томонидан 3 минг йилдан бери етиштириб келинади. Унинг шифобахш хусусиятлари ҳақида Ибн Сино асарларида ҳам батафсил ёзилган.

Халқ табобатида мазкур тарвузни оз миқдорда истеъмол қилиш тавсия этилган. Унинг таркибидаги фруктозалар ошқозон ости безининг яхши ишлашини таъминлаши аниқланган. Айниқса, ундаги цитрулин аминокислотаси буйрак, жигар, юрак фаолиятини яхшилашда, қон-томир касалликларининг олдини олишда ҳамда даволашда муҳим аҳамиятга эга.

— Табиатда тарвузнинг ёввойи турлари ҳам мавжуд бўлиб, улар асосан Осиё ва Африкада тарқалган, — дейди Андижон қишлоқ хўжалик институти профессори, биология фанлари доктори Тўлқин Топиволдиев. Бугунги кунда аччиқ тарвуз деб аталадиган тарвуз қадимда «Абу жаҳл» номи билан аталган. Ҳозирги кунда ёввойи ҳолда Жанубий Африка, Арабистон ярим ороли ҳамда Эронда учрайди. Бу тарвуз ўз ватанида кўп йиллик ўсимлик, Ўрта Осиёда эса маҳаллийлашган бир йиллик ўсимлик. Аччиқ тарвузни мамлакатимизнинг барча жойларида етиштириш мумкин. Бу тарвуз апрель ойи­нинг ўрталарида экилади, июль ойларида гуллайди ва ҳар палакда 2-4 тагача ҳосил солади. Унинг оғирлиги — 0,5-3 кг, ҳосилдорлиги эса гектарига 10-12 тоннани ташкил этади. Ҳозирги кунда бутун дунё аҳолиси орасида қандли диабет касаллигидан азият чекаётганлар сони ортиб бормоқда. Кўпгина мамлакатларда қандли диабет касаллигини даволашда беморларга аччиқ тарвуз истеъмол қилиш тавсия қилинмоқда. Аччиқ тарвузни қандли диабет касаллигида етти йилдан буён синаб келмоқдамиз. Олинган натижалар эса ижобийдир. Тарвуз шарбатидан 2-3 кун истеъмол қилган беморларнинг аксариятида қондаги глюкоза миқдори нормал ҳолатга яқинлашгани аниқланди.

Бундан ташқари, аччиқ тарвуз шарбати инсон организмини турли паразит чувалчанг­лардан ҳам тозалайди. Соғлом инсонлар ҳам тарвуз шарбатидан ҳар йили 1-2 марта ичса, фойдадан холи бўлмайди...

— Тарвузнинг гипогликемик имкониятларини ўрганишга алоҳида аҳамият берилмоқда, — дейди  ЎзРФА ўсимлик моддалари кимёси институти фармакология ва токсикология бўлими илмий ходими Нигора Юлдашева. — Ўтказилган дастлабки лаборатория текширувларида аччиқ тарвуз таркибидаги аччиқ таъм берувчи гликозидни кимёвий таркиби ва структура тузилиши аниқланди. Истиқболда бизнинг лаборатория текширувларидан ўтгандан сўнг аччиқ тарвуз асосида қандли диабет касаллигини даволашда фойдаланиладиган дори воситалари ишлаб чиқариш йўлга қўйилиши мумкин.

Аччиқ тарвузнинг ўзини  ҳам, шарбатини ҳам узоқ сақлаб бўлмайди. Чунки унинг таркибидаги фаол моддалар ўзгариши натижасида таъсир хусусиятлари камаяди, таъми ўзгаради ва истеъмолга яроқсиз бўлиб қолади. Аччиқ тарвуз шарбатини маълум муддат сақлаш учун уни очиқ идишда 60-70 даражали сувда аралаштириш йўли билан буғлатиб, бўтқа ҳолига келгунча қуюлтирилади ва устига оз миқдорда тоза асал солиб, идиш қопқоғи ёпиб қўйилади.

Мухтасар айтганда, халқ табобатида аччиқ тарвуз шарбатидан кенг фойдаланилган. Лекин фақат бугунги кунга келиб олимларимиз тавсиясига кўра, ундан қандли диабет касаллигини даволашда фойдаланилмоқда. Илмий текшириш муассасаларида олиб борилаётган тадқиқотлар натижасида аччиқ  тарвузнинг биологияси, агротехникаси ва биокимёвий таркибини  тўла ўрганиш  ва ундан турли дори-дармонлар ишлаб чиқиш юзасидан бир қатор ишлар олиб борилмоқда.

 

Шуҳрат ИСЛОМОВ

тайёрлади.



DB query error.
Please try later.