Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Yanvar 2019   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3
28.10.2014

ЛЮКСЕМБУРГ: САЙЛОВДА ҲАММА ОВОЗ БЕРАДИ

Люксембург ҳудуди ва аҳоли сони жиҳатидан Европадаги энг кичик суверен давлат ҳисобланади. Бу мамлакатда демократия ривожланиши йўлида катта ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Люксембургда демократия юксалишида парламентнинг тутаётган ўрнини алоҳида эътироф этиш лозим.

Люксембург парламенти бир палатали бўлиб, депутатлар палатасидан ташкил топган. Унда 60 нафар депутат фаолият олиб боради. Улар тўғридан тўғри овоз бериш йўли орқали беш йил муддатга сайланади. Парламентга сайланган депутат ҳукумат вакили бўла олмайди. Давлат бошлиғи Буюк герцог тайинлайдиган ҳукумат доимий равишда парламентга ҳисобот бериб туради.

Парламентга сайланадиган депутатлар 4 та кўп мандатли сайлов округларидан сайланади. Шулардан 9 нафар депутат шимолий, 7 нафари шар­қий, 23 нафари жанубий ва 21 нафар депутат эса ғарбий округ вакиллари бўлади.

Сайловчилар партия рўйхати бўйича бир окрукка нечта ўрин берилган бўлса, шунча номзодга овоз беришлари мумкин. Мамлакат аҳолисининг 17 ёшдан 75 ёшгача бўлган барча фуқаролари парламент сайловида қатнашиши мажбурий ҳисобланади. Сайлов жараёнларига қатнашмаган аҳоли вакиллари қонунга мувофиқ жаримага тортилади. 75 ёшдан ошган ёки чет элда яшовчи фуқаролари овоз бермасликлари мумкин.

Аммо шуни алоҳида таъкидлаб ўтиш керакки, 2009-2013 йиллар бўлиб ўтган парламент сайловларида бирор киши жаримага тортилмаган. Экс­перт­лар бу ҳолатни Люксембург аҳолисининг сайлов моҳиятини, бу воқеа улар ҳаётида қандай аҳамиятга эга эканини тушуниб етаётгани билан изоҳлашади.

2013 йил 20 октябрда парламентга бўлиб ўтган нав­батдаги сайлов Люксембургда демократик тамойиллар изчиллик билан амалга ошаётганини кўрсатди.

Маълумот ўрнида айтиш керакки, Люксембургда бир неча сиёсий партия парламентда муносиб ўрин эгаллаш учун кураш олиб боради. Улардан энг йириклари Христиан-социал халқ пар­тия­си, Люксембург социал ишчилар партияси, Демократик партия ҳамда Яшиллар партиясидир.

2013 йилда бўлиб ўтган сайловларда Христиан-социал халқ партия­си парламентдаги олдинги эгаллаб турган ўринларидан учта кам ўрин эгаллаган бўлса-да 23 депутат билан барибир парламентдаги кўпчилик ўринга эга партия мақомини сақлаб қолди. Демократик партия олдинги сайловга нисбатан тўртта кўп ўринни қўлга киритди (13 ўрин). Люксембург социал ишчилар партиясининг парламентдаги депутатлар сони ўзгармади (13 ўрин). Яшилларга 6 ўрин насиб этган бўлса, «Сўл» бирлашган партияси вакиллари 2 ўрин билан чекланишди.

Люксембург социал ишчилар партияси низомида мамлакатдаги ишчилар ҳаёти, уларни ижтимоий ҳимоя қилиш, хусусан, нафақа билан таъминлаш ва пенсия кафолати масалаларига алоҳида урғу берилган. Жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози оқибатларини юмшатиш мақсадида бу партия янги муқим иш ўринлари яратиш ва уларнинг сонини мунтазам ошириш чоралари бўйича амалий ташаббусларни илгари сурмоқда. Шу сабабли ҳам бу сиёсий партия мамлакат ҳаётидаги ўз ўрнини сақлаб қолмоқда.

Мамлакатдаги ҳар бир ўзгариш одамларнинг дунёқарашида намоён бўлади. Люк­сем­бург­да ҳам демократик тараққиётни ишончли йўлга солиш осон кечаётгани йўқ. Лекин энг муҳим ютуқ шундаки, мамлакат ҳаёти билан боғлиқ барча муҳим жараёнлар, хусусан, парламент сайловларида фуқаролар фаол қатнашмоқда. Бу фуқароларнинг давлат ва жамият ишларини бош­қариш жараёнида таъсири ошганлигини, сайлов аҳолининг сиёсий қудратига айланганини англатади.

 

Сарвар РАҲИМОВ

 

 




DB query error.
Please try later.