Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Noyabr 2020   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6
01.10.2014

БИРЖАЛАР ЯНГИЧА ҚОИДАЛАР БЎЙИЧА ИШЛАЙДИ

Жорий йил 28 август куни Олий Мажлис Сенатида маъқулланган «Биржалар ва биржа фаолияти тўғрисида»ги (янги таҳрирда) қонун
13 сентябрь куни матбуотда расман эълон қилинди. Мазкур Қонун Ўзбекистонда бозор муносабатлари янада изчил ривожланишида, биржалар фаолияти кучайиб, уларнинг иқтисодиётимиздаги ўрни мустаҳкамланишида муҳим ҳужжат ҳисобланади.

Бир қарашда биржалар фаолияти билан боғлиқ масалалар ҳаммамизга бирдек тааллуқли эмасдек ­туюлиши мумкин. Лекин чуқурроқ мулоҳаза юритиб кўрилса, биржалар мамлакат иқтисодиёти ҳар томонлама барқарор ва соғлом ривожланишида, ҳар биримизнинг турмушимиз фаровонлиги ортишида ўзига хос ўрин тутиши маълум бўлади.

Биржалар кўпчилигимиз тушунадиган анъанавий бозордан фарқ қилади. Улар асосан товарлар, қимматли қоғозлар, валюта ва бошқа биржа товарлари бўйича савдо-сотиқ жараёнларини енгиллатиш учун хизмат қилади. Биржанинг бошқа бозор субъектларидан яна бир фарқли хусусияти унда баҳолар шаклланиши ҳисобланади. Биржадан ташқари битимларда ҳам шу баҳо асос сифатида қўлланилади. Қонуннинг янги таҳририда бу борадаги муносабатлар, биржаларнинг ишлаш тартиб-қоидалари белгилаб берилди.

Қонунга кўра, мамлакатимизда биржалар иқтисодиётни хомашё, капитал, валюта ва бошқалар билан таъминлаш вазифасини бажармайди. Балки улар товар, капитал, фонд, валюта бозорини тартибга солади ва унификациялайди, яъни бирхиллаштиради. Харидор ва сотувчини бир жойда жамлайди, улар  ўртасидаги талаб ва таклифни мувофиқлаштириб, савдони енгиллаштиришга ёрдам беради.

Қонунга асосан, биржалар фаолиятига жорий этилган янги тартиб-қоидалар илғор биржа муносабатлари жорий қилиниши ҳамда иштирокчиларнинг манфаатлари ишончли ҳимоя этилишига шароит яратади. Бу нарх­лар сунъий равишда ошиб кетишининг олдини олишда муҳим аҳамиятга эга бўлади.

Қонунда биржа товари, унинг моҳияти ва турлари аниқлаштирилди. Ҳар кунлик нархларни шакллантириш, биржалар фаолияти билан боғлиқ миллий стандартлар дунё андозасига мослаштирилди. Яна бир муҳим жиҳат, Қонунда биржаларда очиқ ва аниқ ахборот бериш тартиби кафолатланди.

Нархларнинг ҳалол ва ошкора шаклланиши, биржа фаолияти билан боғлиқ ахборотларнинг очиқлиги аҳоли, айниқса, ЎзХДП электорати вакиллари учун муҳим ҳисобланади. Нархлар табиий шакл­ланиши, бу борада аниқ мезонлар жорий этилиши истеъмолчилар учун қулайлик яратади.

Бундан буён биржалар мунтазам равишда (ҳафтасига камида бир марта) расмий веб-сайтида биржа товарларининг котировкасини (нархини) жойлаштириши лозим. Биржа жараёнлари ҳақидаги ахборотларнинг очиқ бўлиши, ўз навбатида, аҳолининг иқтисодий билими ва фаоллиги янада ошишига ижобий таъсир ўтказади. 

Умуман, «Биржалар ва биржа фаолияти тўғрисида»ги Қонуннинг янги таҳрири юртимизда биржалар фаолиятини замон талабларига мос равишда ривожлантиришга, илғор халқаро тажрибанинг ижобий жиҳатларини жорий этишга хизмат қилади.

Вазирлар Маҳкамаси, давлат бошқ­аруви органлари ўз қарорлари ва меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларини мазкур қонунга мувофиқлаштиради. Қонун расмий эълон қилинган кундан бошлаб олти ой ўтгач кучга киради.

 

Улуғбек ЗОКИРОВ,

Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар қўмитаси аъзоси.


Фикр ва мулохазалар

Защита от автоматических сообщений

Сўнгги янгиликлар: