05.04.2014

ФРАНЦИЯДА ЕТАКЧИ СИЁСИЙ ПАРТИЯЛАР ЎРТАСИДА КУРАШ ҚИЗҒИН КЕЧМОҚДА

Францияда мамлакат ҳаётидаги муҳим қарорлар, ташқи сиёсат, спорт, таълим, ички сиёсатнинг энг нозик жиҳатлари билан боғлиқ масалалар бевосита сиёсий партияларнинг иштирокида ҳал қилинади. Кўпчилик ривожланган демократик давлатларда мавжуд бўлган бундай тизим жамиятда кўпфикрлилик, фуқаролар истакларини тўлиқ намоён этиши, уларнинг мамлакат бошқарувидаги бевосита таъсирини оширади.

Мамлакатда қонун чиқарувчи ҳокимият икки палатали парламент — Миллий ассамблея (қуйи палата) ва Сенат (юқори палата) ташкил топган. Миллий ассамблеяга 577 нафар депутат сайланган бўлиб, уларнинг ваколат муддати 5 йил ҳисобланади. Сенат эса 322 аъзодан иборат. Улар нисбий овоз бериш йўли билан 9 йил муддатга сайланса-да, сенаторларнинг учдан бир қисми янгиланиб туради. Таҳлилчиларнинг фикрича, бундай ўзига хос тизим сенат аъзоларининг масъулиятини янада оширишга, муҳим қарорлар қабул қилишда хилма-хил ёндашувлар бўлишига хизмат қилади.

Мамлакатдаги етакчи сиёсий партиялардан бири Франция социал партияси ҳисобланади. Бир неча сайловлардан буён ушбу партия президент ва парламент сайловларида ғолиб бўлиб келяпти. Хусусан, 2012 йилда ўтказилган сайловларда ушбу сиёсий партия яна бир бор етакчи бўлди.

Партия дастурида асосан аҳолининг қуйи ва ўрта қатламларига ёрдам бериш, мамлакатга юқори технологиялар олиб кириш, ижтимоий ҳимояни янада кучайтириш, солиқларни камайтириш, талабаларга муносиб шароитлар яратиш, соғлиқни сақлаш соҳасини ислоҳ қилиш масаласига аҳамият берилган. Эътиборлиси, партиянинг 2012 йилдаги Сайловолди дастурида 150 мингдан ортиқ иш ўринлари ташкил этиш, таълим тизимига йўналтирилган ислоҳотларни кучайтириш масалалари муҳим ўрин тутган.

Ана шундай халқчил, асосли ғояларни илгари сурганлиги учун мазкур партия Миллий ассамблеяда 279 ўринни, Сенатда 116 ўринни, Евро­пар­ламент­да 14 ўринни қўлга киритди. Натижалардан кўриниб турибдики, дунёнинг энг ривожланган мамлакатларида ҳам ижтимоий йўналтирилган ғояларни илгари сураётган сиёсий кучлар етакчи партиялар қаторидан ўрин эгалламоқда.

Бугунги кунда партия 170 мингдан ортиқ аъзога эга. Таъкидлаш керакки, ушбу сиёсий партия тизимида «Ёш социалистлар ҳаракати» тузилган бўлиб, у партиянинг ёш аъзолари қарашларини ўзида акс эттиради, мамлакат ёшлари орасида партия ғояларини кенг тарғиб қилади. Ушбу ҳаракатга 2011 йил 19 ноябрдан буён Тьерри Маршаль-Бек етакчилик қилади.

Мамлакатдаги етакчи партиялардан яна бири Халқ ҳаракати партиясидир. У парламентда социал партиядан кейинги ўринни эгаллаган. Мазкур партия либерал-консерватив ёндашув тарафдоридир. Партия асосан мамлакатда иқтисодий ислоҳотлар ўтказиш, фаол ташқи сиёсат, консерватизм ғояларини илгари суради.

Мазкур сиёсий ҳаракат парламент қуйи палатасида 193 ўринни, юқори палатада 122 ўринни ва Европарламентда 24 ўринни эгаллаган.

Франция сиёсий ҳаёти мисолида ҳам кўряпмизки, сармоядорлар, тадбиркорлар, ишбилармонлар манфаатларини ҳимоя қилаётган либерал ғоялар тарафдори бўлган сиёсий кучлар ҳамда ижтимоий ҳимоя, ёшлар бандлигини таъминлаш, пенсия ва нафақаларни ошириш билан боғлиқ қарашларни ифода этаётган партиялар ўртасида қизғин кураш кечмоқда.

Нурали ОРИПОВ

Фикр ва мулохазалар

Защита от автоматических сообщений

Сўнгги янгиликлар: