08.02.2014

НАВОИЙШУНОСЛИКДА ЯНГИ ДАВР

Президентимизнинг 2013 йил 22 августдаги «Ўзбекистон Республикасининг фан ва техника, адабиёт, санъат ва меъморчилик соҳасидаги давлат мукофотларини бериш тўғрисида»ги Фармонига биноан газетамизнинг фаол муаллифларидан бири, филология фанлари доктори, профессор Шуҳрат Сирожиддинов «Алишер Навоий: манбаларнинг қиёсий-типологик, текстологик таҳлили» фундаментал тад­қиқоти учун Биринчи даражали Давлат мукофотига сазовор бўлди.

Ушбу китобдаги Алишер Навоий ҳаёти ва ижодига тааллуқли айрим манбаларни газетхонларимиз эътиборига ҳавола этамиз.

Давлатшоҳ Самарқандий Алишер Навоий ҳазратларини қуйидагича тавсиф этади: «Муносиб дўстлари баланд мартабали арбоблар унинг ёқимли суҳбатидан миннатдор ҳамда розидирлар. Унинг ҳимматли мажлисларида қатнашиш фозиллар тилаги, олий даргоҳи фуқароларнинг мурожаатгоҳи, дастурхони ҳижронзадалар учун турли нозу неъматларга тўла, эшиги муҳтожларга ҳамма вақт очиқдир... Бу улуғ амирнинг мақбул табиати ва мулойим феъли султон жанобларига яқинлик, мусулмонларнинг муҳим ишларига кафиллик, шариат ва суннат, мулку миллат ишларини равнақ топтириш билан банд бўлса ҳам, ҳамиша фазилат орттириш ва илм билан машғул. Унинг ҳаммажлислари хуштабъ фозил кишилардир. Унинг мақбул хотири аҳли дилдан ўзгани истамасди, оғир табиатлилар унинг ҳиммат назарига енгилтак бўлиб кўринадилар, ноаҳллар йиғинларига бормайдилар».

* * *

«Мажолис ун нафоис»да Алишер Навоий тарбияси остида фарзанд мақомида кун кечирган баъзи яқинлари ҳақида ҳам маълумотлар бор. Масалан, у Мавлоно ҳожи Муҳаммад исмли машҳадлик йигитни ўзига фарзанд ўрнида ҳисоблашини ва фарзанд­дан ҳам азизроқ кўришини айтиб ўтган. Мавлоно Шарбатий Навоий қошида ул­ғайган, Мир Ҳайдар Сабуҳий эса ота-она­дан Навоийлар хонадонига энг яқин одамларнинг авлоди бўлиб, яқинлик жиҳатидан фарзанд ҳисобланади. Мир Иброҳим Амир Алишернинг Шайх Баҳлулбек исмли қадрдон дўсти ва тутинган оғасининг набираси бўлиб, Навоий уни ўғлидек асраб катта қилганлигини таъкидлаган. Мавлоно Шоҳ Али Навоийнинг мадрасасида таҳсил олиш билан бирга, унинг хизматида бўл­ган. Навоий Саййид Ҳасан Ардашер ҳақида гапира туриб, уни ота ўрнида кўришини айтади; бу худди Мирзобек ҳам Саййид Ҳасан Ардашерга ва ҳам унга фарзанд бўлгани каби деб таъкидлайди.

* * *

Алишер Навоийнинг хайрия амаллари, бунёдкорлик фаолияти, уламо ва фузалога кўрсатган беҳад мурувватлари, фақиру ғарибларга пуштипаноҳлиги ҳақида ўз замонасидан ҳозирги давргача бе­тўхтов гапириб келинмоқда. У қурдирган Халосия хонақосида ҳар куни мингдан ортиқ фақир ва мискинлар зиёфат қилиниб, лазиз таомлар билан тўйдирилган. Ҳар йили муҳтожларга икки мингга яқин пўстин, босма чакмон, кўйлак-иштон, то­қия ва кавш улашилган. Машҳадда Имом Ризо боғида Дор ул-ҳуффоз қурдириб, ёни­да ҳар куни муҳтож, заиф ва етимларга ов­қат бериш учун махсус уй солдирган...



DB query error.
Please try later.