Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Noyabr 2018   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2
25.01.2014

ОДАМЛАР ҲАЁТИГА ТЎҒРИДАН-ТЎҒРИ ТАЪСИР ЭТУВЧИ ҒОЯЛАР

фаол қўллаб-қувватланмоқда

Бугун дунёда давом этаётган молиявий-иқтисодий инқироз нафақат мамлакатлар тарақ­қиётига таъсир этмоқда, балки сиёсий қарашларни ҳам ўзгартириб юбормоқда.

Халқаро экспертлар, тад­қиқотчиларнинг хулосаларига таяниб айтиш мумкинки, фақатгина иқтисодиётни ривожлантиришга зўр бериш орқали мамлакатни тараққий эттириб бўлмас экан. Иқтисодий жиҳатдан ривожланиш бошқа ҳамма муаммоларни ҳал қилади, деган қарашлар ўзини оқламаганига кўпчилик ишонч ҳосил қилмоқда.

Буни дунё мамлакатларида ­сиёсий ғояларга муносабат ўзгариб бораётганида ҳам кўриш мумкин. Таҳлиллар кейинги йилларда кўпгина мамлакатларда одамлар ижтимоий ҳимоя ғояларини илгари сураётган сиёсий партияларни фаол қўл­лаб-қувватлаётганини кўрсатмоқда.

Мисол учун, Марказий Европада жой­лашган Словакия Республикасини олиб қарайлик. Бу давлатнинг парламенти — Словакия Республикаси Миллий Кенгаши 150 нафар депутатдан иборат. 2012 йил 10 мартда мамлакат парламентига сайловлар бўлиб ўтди. Унда жами 26 та сиёсий партия иштирок этди. Шундан фақат 6 таси парламентда ўз фракциясини тузиш учун етарли овозга эга бўлди. Қолганлари сайловчиларнинг 5 фоизидан кам овоз олгани учун парламентда ўз вакилларига эга бўла олмади.

Социал-демократия курси партияси Словакия ёшларининг иш билан таъминланишини, ­доимий иш ўринларига эга бўлмаган кишиларни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш, меҳнат қонунчилигини ёлланма ишчилар манфаатларидан келиб чиқиб ривожлантириш, оддий одамлар учун тиббий суғурта нархини арзонлаштириш каби ижтимоий масалаларни илгари сурди. Кам даромадли одамларни ижтимоий ҳимоялаш масалаларини ўртага қўйди.

Бу партия ғояларини сайловчиларнинг 44 фоизидан ортиғи ёқлаб овоз берди. Бунинг натижасида партия парламентдаги 150 ўриндан 83 тасини қўлга киритди. Бу аввалги сайловда эришилган натижадан 21 ўринга кўп демакдир.

Словакиядаги барча сиёсий партияларнинг сайловдаги иштироки, натижалари ҳа­қида батафсил тўхталиб ўтишнинг имконияти йўқ, албатта. Аммо маълумот учун айтиш керакки, Оддий одамлар ва мустақил шахс пар­тия­си 16 та, Христиан демократик ҳаракати партияси 16 та, Мост партияси 13 та, Словакия демократик ва хрис­тиан иттифоқи партияси 11 та, Эркинлик ва бирдамлик партияси 11 та ўринни қўлга киритди.

Кўриниб турибдики, ижтимоий ҳимоя ғояларини фаол илгари сураётган, давлат бюджетини соғ­ломлашти­риш, давлат қарзларини фуқаролар ҳисобидан қопламаслик таклифини кўтараётган партия рақибларига нисбатан кескин фарқ қиладиган даражада юқори кўрсаткичга эришди. Натижада ҳукумат фақат битта партиянинг вакилларидан шакллантирилди.

Жаҳон мамлакатларида бў­лаёт­ган сайловлар натижаларини кузатадиган бўлсак, яна бир ҳолат, яъни либерал ғояларни илгари сураётган сиёсий партия­лар ўз мавқеини йўқотиб бораётганига гувоҳ бўлиш мумкин. Масалан, Словакия эркинлик ва бирдамлик партияси либерал ғояларни илгари сурадиган сиёсий партия ҳисобланади. Унинг асосий ғоялари иқтисодиёт соҳасида классик либерализмга асосланган. Шу сабабли ҳам бу партия мамлакат парламентида бор-йўғи 11 ўринни эгаллади. Ундан аввалги сайловда эса либерал партия 22 та мандатни қўлга киритган эди. Кўриниб турганидек, охирги сайлов натижасига кўра бу партия ўзининг парламентдаги ярим ўрнини йўқотди.

Ҳар қандай мамлакатда ҳам тараққиётдан барча манфаатдор. Албатта, иқтисодиёт ривожланиши керак. Аммо иқтисодиётнинг ўсиб бориши бир вақтнинг ўзида айрим гуруҳлар манфаатига эмас, ижтимоий ислоҳотларни изчил олиб бориш, жамиятнинг ҳар бир аъзосига муносиб турмуш кечириш бўйича шароитлар яратиб беришга хизмат қилиши керак. Акс ҳолда, мамлакатда бир соҳанинг кескин илгарилаб кетиши, одамлар ўртасида ижтимоий тафовут кескинлашиб, жамиятда ижтимоий беқарорлик ва бошқа кўплаб салбий оқибатлар пайдо бўлишига олиб келади.

Шунинг учун ҳам бугунги кунда кўплаб мамлакатларда аҳоли айнан ижтимоий ҳимоя, фуқароларни барқарор иш ўринлари билан таъминлаш, ижтимоий соҳани ривожлантиришга қаратилган ғояларни илгари сураётган сиёсий партияларни қўллаб-қувватламоқда.

Беҳзод ШУКУРОВ



DB query error.
Please try later.