Охирги сонда



Кўп ўқилган мақолалар



Долзарб мавзу



Мақолалар архиви

«    Mart 2019   
Du Se Cho Pa Ju Sha Ya
25 26 27 28 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
18.01.2014

ЖАНУБИЙ КОРЕЯ: ИЖТИМОИЙ ҲИМОЯ ҒОЯЛАРИ ТАРАФДОРЛАРИ КЎПАЙИБ БОРМОҚДА

Бугун дунёнинг ривожланган демократик мамлакатлари ҳаётида сиёсий партиялар муҳим ўрин тутади. Давлатнинг стратегик ривожланиш режалари бевосита сиёсий партияларнинг таклифлари, ўзаро курашлари воситасида шаклланади. Таҳлилчиларнинг фикрича, айни пайтда жаҳонда социал ғояларни илгари сураётган, аҳолининг ижтимоий ҳимоясини кучайтириш, иш ўринлари ташкил этиш, ёшларни иш билан таъминлашни ўзининг бош вазифаси сифатида қараётган сиёсий партия­лар парламентда кўпчилик ўринни эгаллаб, ҳукуматни бош­қараяпти.

Буни Жанубий Корея сиёсий партиялари, парламенти фаолияти мисолида ҳам кўриш мумкин. Ушбу мамлакатдаги партияларнинг умумий хусусиятларидан бири шундаки, улар доимий дастур ва сайловолди платформасига эга эмас. Партиялар мамлакатда ҳукм сураётган мавжуд вазият, сайловчилар талаблари асосида ўз дастурларини тез-тез ўзгартириб туради. Айрим партиялар муайян маъмурий ҳудуд доирасида тузилади. Қизиқ томони, Жанубий Кореяда сиёсий етакчиларни қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳам сиёсий партиялар ташкил этилган. Бу давлатда либерал партия социал ғояларни илгари суриши ёки аксинча бўлиши ҳам мумкин. Таҳлилчилар фикрига кўра, бундай ўзига хос тартиб дунё тажрибасида кам кузатилишига қарамасдан, мамлакатни ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришда муҳим ўрин тутади. Бу фикр ҳаётий асосларга эгалиги Жанубий Корея иқтисодиётининг юқори суръатларда, барқарор ривожланиб бораётганида намоён бўлмоқда. Яъни, турли партиялар хилма-хил дастур ва ғояларни илгари сураяпти. Бу сайловчиларга энг зўр ғоялар, энг кучли етакчиларга овоз бериш имкониятини бераяпти.

Жанубий Корея Миллий ­Ассамблеясига (бир палатали парламент) бўлган сўнгги сайловлар ҳам буни исботлади. 2012 йилда ўтказилган мазкур сайлов натижаларига кўра, «Сэнури» партияси фракцияси энг кўп 152 ўринга эга бўлиб, мамлакатда энг етакчи партия мақомини сақлаб қолди. Ажабланарли томони, аслида либерализм ғоялари тарафдори бўлган ушбу партия бу галги сайловда асосан ижтимоий ҳимояни кучайтиришга қаратилган ғояларни илгари сургани, ижтимоий масалаларни кўтариб чиққани учун ҳам юқори натижага эриш­ди. «Сэнури», энг аввало, аҳолига янги иш ўринлари яратиш, мамлакатда техника ва технологияларни ривожлантириш, таълим тизимини такомиллаштириш ва аҳоли хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ ишларни устувор масала сифатида кўтариб чиқди. Айтиш керакки, бундай ғоялар одатда либерал партиялар дастурларида кам учради.

Таъкидлаш керакки, либераллар партияси 2004 йилдаги сайловларда Миллий Ассамблеяда 42 та ўринни қўлга киритган эди. Аммо сўнгги икки сайловда (2008-2012 йилларда) либералларнинг жиддий мағлубиятга учраганини кўриш мумкин. Халқаро сиёсатшуносларнинг таъкидлашича, дунёда юз бераётган молиявий-иқтисодий инқироз, ишсизликнинг ошиши, либераллар боши берк кўчага кириб қолгани бунга асосий сабаб бўлмоқда.

Жанубий Корея фуқаролари кўпроқ социал-демократик ғоя­лар учун овоз бериши, улар амалга ошишини қўллаб-қувватлаши маълум бўлди. Қатъий либерал характердаги ғояларни илгари сурган Либерал партия сайлов натижаларига кўра, парламентдаги 300 та ўриндан бор-йўғи 6 тасига эга бўлди.

Социал ғояларни илгари сураётган Бирлашган демократик партия ҳам мамлакатда етакчи сиёсий партиялардан бири ҳисобланади. Парламент­да бўл­ган сўнгги сайловда ушбу партия 128 ўринни эгаллади. Партия ғоясининг муҳим жиҳати аҳолининг эҳтиёжманд вакилларини қўллаб-қувватлаш, давлат бюджетининг асосий қисмини ижтимоий соҳага йўналтириш ҳисобланади. Алоҳида таъкидлаш лозимки, ижтимоий кўмакка муҳтож, бозор иқтисодиёти шароитида тенг имкониятларга эга бўлмаган кишиларни ҳимоя қилиш фуқаролар ўртасида ижтимоий бирдамлик мустаҳкамланишида муҳим ўрин тутгани боис, кўпчилик сайловчилар мазкур партияга овоз берди.

Умуман, Жанубий Кореяда 6 та етакчи сиёсий партия парламентда энг кўп ўринларни банд этиб келмоқда. 2012 йилнинг 11 апрелида ўтказилган сайловлардан сўнг янги таркибдаги парламент 2012 йилнинг 28 июнида ўз ишини бошлаган.

Шуни қайд этиш лозимки, бугунги кунда иқтисодий ривожланишда ижтимоий адолатни қарор топтириш, ижтимоий соҳага йўналтирилган харажатларни ошириш, янги иш ўринлари ташкил этиш, аҳоли турмуш даражасини юксалтиришга алоҳида эътибор қаратиш ривожланган демократик давлатларнинг асосий принципига айланмоқда.

Нурали ОРИПОВ


DB query error.
Please try later.