30.05.2013

МУДДАТИ ЎТМАГАНМИ, МЕЪЁРИДА САҚЛАНГАНМИ?

Ҳаммамиз истеъмолчимиз. Кунда ёки кунора зарур  маҳсулотларни харид қиламиз. Лекин доимо ҳам уларнинг си­фа­тига ва яроқлилик муддатига эътибор беравер­маймиз. Бунинг оқибатида ҳам пулимизга куямиз, ҳам муаммога дуч келамиз.

Мамлакатимизда замонавий дўконлар, минимаркет, супер маркетлар тобора кўпайиб бормоқда. Пештахталардаги хилма-хил сифатли маҳсулотларни кўриб кўз қувонади. Бироқ айрим дў­конларда савдо маданияти, харидор олдидаги масъулиятга етарли эътибор бермаслик ҳоллари учрамоқда.

Навоий шаҳрида яшовчи ­Аймисей Турсунова дўкондан маргарин сотиб олди. Уйига келиб, уни эритиш учун товада газ плитасига қўйди. Озгина вақтдан сўнг чирсиллаган овоз чиқа бошлади. Ошхонани нохуш ҳид босиб кетди. Уй бекаси дарҳол газни ўчирди. Товадаги бир килограмм маргариндан атиги бир пиёла қолибди. Таъмини таътиб кўрди, нордонлигидан кўнгли беҳузур бўлди.

Шундан сўнг харидор Навоий шаҳар Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятига мурожаат қилди. Унинг аризаси бўйича ўрганиш олиб борилди. Натижада сифатсиз маргарин маҳсулоти савдодан олиб ташланди. Харидор пули қайтарилди.

Фарғона вилояти Қува туманида яшовчи Баҳромжон Мирзаҳакимов туман марказида жойлашган тадбиркор ­Қ.Ус­мо­новга қарашли савдо дўконига кириб, ун харид қилди. Уйга келтирилган ундан озгина хамир қорилганда ун қо­вуш­маганлиги сабабли хамирдан ҳатто зувала ҳам ясаб бўлмади. Таъми татиб кўрилганда нордон экан. Тадбиркорга бориб, ҳолатни маълум қилганда, у эшитишни ҳам истамади.

Шундан сўнг Баҳромжон Қува туман Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятига мурожаат қилди. Жамият мутахассислари ушбу ҳолат бўйича ўрганишлар олиб боришганда ҳам харидорнинг ҳақлиги аниқланди. Ун учун тўланган пул эгасига қайтарилди.

Сергели туман Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятига туманда яшовчи Н. исмли аёлдан қуйидаги мазмунда ариза келиб тушди: «Биз «Макиз» фирмаси томонидан тақдим этилган «Краковская» колбасасини истеъмол қилгандик. Колбасани «Вкусные продукты» дўконидан сотиб олгандим. Ушбу маҳсулот яхши тайёрланмаганми ёки меъёрида сақланмаганми, сабаби нимада билмайман, сифати бузилган экан. Бунинг оқибатида мен ва икки неварам заҳарланиб қолдик. Касаллик аввал уч ёшли неварамдан бошланди. У туни билан қайт қилиб, иситмаси кўтарилиб кетди. Дар­ҳол оилавий шифокорни чақириб, муолажани бошладик. Аммо аҳволи оғирлашиб қолганидан сўнг тез тиббий ёрдамни чақириб, шифохонага ётқиздик. Катта неварам эса шифокор назорати остида уйда укол олди...».

Жамият ходимлари аралашуви билан харидорга колбасага тўлаган пули қайтарилди ва дўкон ҳисобидан муолажа учун моддий ёрдам кўрсатилди.

Юқоридаги мисоллар айрим «тадбиркорлар»нинг фақат фойда кўзлаб, инсофни унутишаётганини кўрсатади. Шу билан бирга маҳсулотларни сақлаш, сотиш қоидаларини яхши билмайдиганлар ҳам бор. Истеъмолчилар орасида эса ўз ҳақ-ҳуқуқлари нималардан иборатлигини ўйлаб ҳам кўрмайдиганлар учраб туради. Айтайлик, дўконга кирдингиз. Биринчи навбатда ишни нимадан бошлайсиз, нималарга эътибор қаратасиз? Сотиб оладиган маҳсулотингизнинг нималари билан қизиқасиз? 

— Озиқ-овқат дўконига кираверишдаги пешлавҳада учта маълумот бўлиши керак: корхона номи, юридик манзили ва иш вақти, — дейди Ўзбе­кис­тон Истеъмолчилар ҳуқуқ­ларини ҳимоя қилиш жамиятлари федерацияси ҳуқуқий ҳимоя бўлими бош мутахассиси Султон Пайзиев. Озиқ-овқат маҳсулотларининг товар ёрлиқларида қуйидаги маълумотлар бўлиши шарт: озиқ-овқат маҳсулотларига кирадиган ингрединтларнинг номлари, озиқлик қиймати, оғирлиги ва метрик бирликдаги ҳажми тўғ­рисидаги маълумотлар. Шунингдек, маҳсулот тайёрлаш усуллари ва шартлари (концентратлар ва ярим тайёр маҳсулотлар учун) ҳамда қўлланиши (болалар, даволаш профилактика маҳсулотлари ва парҳез таомлар учун) кўрсатилган бўлиши даркор. Мувофиқлик сертификати ёки маҳсулотларни тайёрловчи корхоналарда сертификатлаштирилганлиги тўғрисидаги маълумотлар, сақлаш шартлари (сақлаш шароитларига нисбатан мажбурий талаблар белгиланган товарлар учун), тайёрланган санаси, яроқлилик муддати ҳамда ишлаб чиқарувчи тўғрисидаги маълумотлар ҳам бўлиши шарт.

Дўкондаги маҳсулотларнинг ҳар бири алоҳида бўлимларда, дўкон ходимлари эса махсус кийим билан таъминланган бўлиши лозим. Ҳар бир дўконда назорат тарози бўлиши ва ушбу тарози метерология қиёсловидан ўтган бўлиши талаб қилинади. Нон маҳсулоти махсус жойда сақланиши керак.

Озиқ-овқат товарларини витринада қуёш нурлари ва ёғингарчиликларнинг тўғридан-тўғри таъсирига учрайдиган ҳолатда, шунингдек, товарларни ёнма-ён сақлаш тартиби бузилган ҳолатда сақлашга ва жойлаштиришга йўл қўйилмайди.

Ҳар биримиз сотиб олаётган озиҚ-овҚат маҲсулотининг сифати, яроҚлилиги билан ҚизиҚишимиз керак. Бу билан Ўзимиз Ҳамда яҚинларимизнинг соҒлиги ҲаҚида ҚайҒурган, истеъмолчи сифатида эса ҲуҚуҚларимизни Ҳимоя Қилган бЎламиз.

Равшан ШОДИЕВ,

«Ўзбекистон овози» мухбири.



DB query error.
Please try later.